UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kręcić

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *krǫtiti 'obracać w koło, wprawiać w ruch okrężny'

1. kierownicą

Definicja

poruszać czymś tak, że to obraca się w różne strony lub dookoła swojej osi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

kręcić głową, kciukiem; gałką radia, korbą, korbką

Cytaty

Ochroniarz ledwie nadążał kręcić kierownicą w ślad za migającą przed nim parą pleców. Jechał na trójce, prawie pięćdziesiąt na godzinę.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo : komedia romantyczna, 2004

Więc odsunęła pokojówkę i sama zaczęła kręcić gałką. Jednak i ona przez dłuższy czas nie mogła złapać żadnej stacji.

źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

Składnia

kręcić

CZYM

2. ciasto

Definicja

pot.

przygotowywać niektóre potrawy, ucierając w misce kolistym ruchem składniki, i łącząc je ze sobą

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Połączenia

kręcić ciasto, lody, majonez, masę...

Cytaty

Co do ozorka, to udał się doskonale. Kręcąc majonez, dodałem prócz kaparów także i drobinę przetartych anchovies.

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

Nasz kraj wyróżnia się również tym, iż Polacy wciąż chętnie kupują lody w gałkach, kręcone według starych receptur.

źródło: NKJP: Grażyna Starzak: Nie tylko dla ochłody, Dziennik Polski, 2005-07-16

Najlepiej sprzedają się lekkie śmietanowe wypieki. Masy kręcone z masła to już przeszłość - podkreśla.

źródło: NKJP: Katarzyna KACHEL: Kreatorzy smaków, Gazeta Krakowska, 2002-12-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: kręcony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcony	kręcony	kręcony	kręcone	kręcona
D.	kręconego	kręconego	kręconego	kręconego	kręconej
C.	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconej
B.	kręconego	kręconego	kręcony	kręcone	kręconą
N.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconą
Ms.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręceni	kręceni	kręcone	kręcone
D.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych
C.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym
B.	kręconych	kręconych	kręconych	kręcone
N.	kręconymi	kręconymi	kręconymi	kręconymi
Ms.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych

odpowiednik aspektowy: ukręcić

Składnia

kręcić

3. piruety

Definicja

poruszać lub wykonywać określony ruch własnym ciałem, częścią ciała, lub kierowanym przez siebie pojazdem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

kręcić ewolucje, kółka, piruety; beczkę, korkociąg

Cytaty

	W czasie kręcenia powietrznych ewolucji na pilotów działają olbrzymie przeciążenia, dochodzące do granic wytrzymałości ludzkiego organizmu (od – 8G do +12G). źródło: NKJP: Anna Agaciak: III Małopolski Piknik Lotniczy, Gazeta Krakowska, 2006-06-23
	Do świątyni wjechał na rowerze, jeździł między ławkami i kręcił kółka przed ołtarzem. Było tuż po godz. 18. W kościele przebywało w tym czasie wiele modlących się osób. źródło: NKJP: Super Express, 2006
	Miała 12 lat, kiedy w reprezentacji Norwegii pojawiła się w Chamonix. Szokowała dziecięcą buzią i stosowną dla dziecka krótką spódniczką, gdyż ówczesne mistrzynie kręciły piruety w długich sukniach. źródło: NKJP: Tadeusz Olszański: Teatr na śniegu, Polityka, 2002-01-26
	[...] zdarzało się, że boisko było niszczone, bo po dyskotece ktoś zapragnął kręcić samochodem piruety akurat między jednym a drugim polem karnym. źródło: NKJP: Bez kompleksów, Dziennik Polski, 2008-07-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: kręcony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcony	kręcony	kręcony	kręcone	kręcona
D.	kręconego	kręconego	kręconego	kręconego	kręconej
C.	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconej
B.	kręconego	kręconego	kręcony	kręcone	kręconą
N.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconą
Ms.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręceni	kręceni	kręcone	kręcone
D.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych
C.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym
B.	kręconych	kręconych	kręconych	kręcone
N.	kręconymi	kręconymi	kręconymi	kręconymi
Ms.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych

Składnia

kręcić

CO + (CZYM)

4. włosy

Definicja

nadawać kształt falisty lub spiralny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Połączenia

kręcić loki, wąsa, włosy

Cytaty

- Śledztwo trwa. Nic więcej powiedzieć nie mogę - mówi kręcąc sumiastego wąsa Henryk Wiech, komendant rejonowy szczecineckiej policji.

źródło: NKJP: Cezary Łazarewicz, Rajmund Wełnic: KOSZULE W ZĘBACH, Gazeta Wyborcza, 1994-12-28

Panie, które lubią niesforne loczki lub fale, a nie zostały nimi obdarzone przez naturę, nie muszą wciąż kręcić włosów na wałki i godzinami ich układać.

źródło: NKJP: gb: Jaką wybrać trwałą ?, Dziennik Łódzki, 2003-02-01

Jednakże, aby nie mylono ich z mężczyznami, o co było łatwo w czasach, gdy np. rewolucyjne trykociarki rozrywały na strzępy zbuntowane kobiety wandejskie, panie kręciły włosy w misterne loczki.

źródło: NKJP: Jerzy Besala: Wystroiła mi ją tyż całe po francusku, Polityka, 2009-01-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: kręcony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcony	kręcony	kręcony	kręcone	kręcona
D.	kręconego	kręconego	kręconego	kręconego	kręconej
C.	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconej
B.	kręconego	kręconego	kręcony	kręcone	kręconą
N.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconą
Ms.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręceni	kręceni	kręcone	kręcone
D.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych
C.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym
B.	kręconych	kręconych	kręconych	kręcone
N.	kręconymi	kręconymi	kręconymi	kręconymi
Ms.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych

odpowiednik aspektowy: zakręcić

Składnia

kręcić

5. papierosa

Definicja

obracając coś w palcach, wytwarzać jakąś rzecz

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

kręcić papierosa, powróz

Cytaty

Kiedy wychodziłem, ona czytała niemiecką gazetę, a on kręcił papierosy.

źródło: NKJP: Maciej Malicki: Takie tam [dziennik], 2006

Albo jak kalina, zwykłe drzewo co „rosło nad potokiem” mogło się zakochać w Jaśku co „fujarki kręcił z wierzbiny”? Sam umiałem robić takie fujarki (z grą było nieco gorzej) [...].

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: kręcony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcony	kręcony	kręcony	kręcone	kręcona
D.	kręconego	kręconego	kręconego	kręconego	kręconej
C.	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconej
B.	kręconego	kręconego	kręcony	kręcone	kręconą
N.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconą
Ms.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręceni	kręceni	kręcone	kręcone
D.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych
C.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym
B.	kręconych	kręconych	kręconych	kręcone
N.	kręconymi	kręconymi	kręconymi	kręconymi
Ms.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych

odpowiednik aspektowy: skręcić

Składnia

kręcić

6. przez maszynkę

Definicja

pot.

przepuszczać coś przez maszynkę, żeby to zemleć

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Połączenia

kręcić mak, mięso
kręcić przez maszynkę

Cytaty

Pracownice, spocone, czerwone z wysiłku, z obnażonymi wyżej łokci ramionami, kręciły przez maszynkę mięso. Napychały otwór bladoróżowymi skrawkami, z sitka wysuwała się miazga.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Kiedy Marta była już większą dziewczynką, razem wypiekałyśmy pierniczki i kręciłyśmy mak na kutię. Bardzo lubiłam, gdy przygotowywałyśmy razem świąteczne potrawy.

źródło: NKJP: W pałacu barszcz z uszkami, Dziennik Zachodni, 2007-12-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: kręcony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcony	kręcony	kręcony	kręcone	kręcona
D.	kręconego	kręconego	kręconego	kręconego	kręconej
C.	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconej
B.	kręconego	kręconego	kręcony	kręcone	kręconą
N.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconą
Ms.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręceni	kręceni	kręcone	kręcone
D.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych
C.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym
B.	kręconych	kręconych	kręconych	kręcone
N.	kręconymi	kręconymi	kręconymi	kręconymi
Ms.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych

Składnia

kręcić

7. pod górę

Definicja

pot.

pedałować, jadąc na rowerze

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:

pedałować

Cytaty

Kolarze nie tylko zawzięcie kręcą , ale wiele ze sobą rozmawiają, robią sobie figle.

źródło: NKJP: Wszystko o Zenonie Jaskule i profesjonalnym ściganiu się na rowerze, Gazeta Wyborcza, 1993-07-26

Dla Przemysława Niemca, olimpijczyka z Pekinu, ostatnie tygodnie miały być teoretycznie czasem oddechu od kolarstwa. Faktycznie kolarz zawodowy musi jednak kręcić cały rok, chociaż w tym okresie treningi nie są jeszcze tak intensywne, jak w późniejszym okresie przygotowań.

źródło: NKJP: Operacje, spotkania z kibicami i pierwsze kilometry na liczniku, Dziennik Polski, 2008-12-15

Jest w tym coś tak smutnego i nieprawdopodobnego, że miałbym ochotę zejść z roweru, chodzić na czworakach i wyć jak pies. Przejeżdżam Sekwanę, przecinam Bd St.-Germain i kręcę pod górę [...] .

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem, 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

8. film

Definicja

tworzyć film, będąc jego reżyserem, operatorem lub aktorem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nakręcać, skręcać

Połączenia

Bajon, Polański, Wajda; Spielberg; operator, telewizja kręci; ekipy, filmowcy, kamerzyści, reżyserzy, studenci kręcą
kręcić film, kronikę, odcinek, reklamę, reportaż, teledysk, wywiad; bliski plan, scenę, ujęcie, zdjęcia; horrory, pornosy; Lawę, Pianistę, Samych swoich...
kręcić w plenerze, w studiu; w Los Angeles, w Łodzi, w Warszawie; we Francji, w Polsce

Cytaty

Ty będziesz nowym Tezeuszem, a ja to upamiętnię na taśmie filmowej. Chodził dokoła i zapalał dodatkowe reflektory. Był bardzo podekscytowany - jak dyrektor przed teatralną premierą. Nastawił kamerę i zaczął kręcić.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Powiem to, co mówiłem już wcześniej: są pewne kanony gatunku. Trudno kręcić westerny bez sześciostrzałowców i finałowych rewolwerowych rozpraw.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005

Obecnie Bartosiewicz kręci teledysk w Los Angeles.

źródło: NKJP: Posłuchamy w tym roku... , Dziennik Polski - Kraj, 1999-01-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: kręcony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcony	kręcony	kręcony	kręcone	kręcona
D.	kręconego	kręconego	kręconego	kręconego	kręconej
C.	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconej
B.	kręconego	kręconego	kręcony	kręcone	kręconą
N.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconą
Ms.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręceni	kręceni	kręcone	kręcone
D.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych
C.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym
B.	kręconych	kręconych	kręconych	kręcone
N.	kręconymi	kręconymi	kręconymi	kręconymi
Ms.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych

odpowiednik aspektowy: nakręcić

Składnia

kręcić

9. z dziewczyną

Definicja

pot.

utrzymywać z kimś bliskie, intymne stosunki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

kręcić z dziewczyną, z kobietą, z żoną czyjąś

Cytaty

− Zdaje się, że już od dawna kręcisz z Marysią i trudno to nazwać filmem − ucięłam jego plany, ciesząc się perfidnie, że nie ja sfinansuję to historyczne odkrycie.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Prowincja, 2002

Hermas bardzo ich lubił. Obu zapraszał do domu. Pelc nawet kręcił z jego siostrzenicą czy kimś z rodziny. Ale gdy przyszło co do czego, Hermas był bezwzględny.

źródło: NKJP: Grzegorz Kopaczewski: Huta, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

Składnia

kręcić

z KIM

10. w rozmowie

Definicja

pot.

mówić tak, żeby nie powiedzieć całej prawdy na jakiś temat

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

kołować

Połączenia

strasznie, trochę kręcić

Cytaty

Gospodyni przewierciła ją nieufnym spojrzeniem. - Ty coś kręcisz, moja droga... - Ale skądże, proszę pani - zaprzeczyła urażona Jola.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

- Radzę pani pomówić ze mną zupełnie szczerze. To kręcenie na nic się nie zda. I tak będzie pani wezwana na przesłuchanie do komendy.

źródło: NKJP: Zygmunt Zeydler-Zborowski: Czarny mercedes, 1958

Od rana czekaliśmy, co Witek nam powie. Wieczorem chłopcy chcieli wyjeżdżać, ale Witek znowu zaczął kręcić, że są kupcy na tego golfa, że jutro rano będzie forsa, no to chłopaki jeszcze zostali.

źródło: NKJP: Krzysztof Świdrak: Donos spod wykładziny, Gazeta Wyborcza, 1997-04-25

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

11. firmą

Definicja

pot. pejorat.

kierować, narzucając swoją wolę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

kręcić całym interesem

Cytaty

Nie kradnij. Ten grzech w filmie dotyczy głównie kręcących całym interesem – czyli producentów.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001

Po „rejonie” ugania niejaki porucznik Dębski, przykre indywiduum z szarą, obwisłą twarzą, przekrwionymi oczyma i głosem zachrypniętego owczarka. To ten kręci wszystkim i wytwarza atmosferę nerwowości i zamieszania.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

Składnia

kręcić

KIM/CZYM

12. facetów

Definicja

pot.

podniecać - wywoływać zainteresowanie erotyczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

podniecać

Cytaty

Jaki kolor damskiej bielizny bardziej kręci mężczyzn – czerwony czy czarny? - Masz męża dobrych kilka lat i nie wiesz jeszcze, co go kręci?

źródło: NKJP: Cezary Józef Tajer: SINGLE, Akant, 2010-03

Założę się, że typka najbardziej kręcą laski w szpilkach i kabaretkach.

źródło: NKJP: Wiesław Waszkiewicz:, Ostry odjazd, Esensja , 2007-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

Składnia

kręcić

KOGO

13. interesować

Definicja

pot.

wywoływać zainteresowanie, wewnętrzne pobudzenie i entuzjazm

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

podniecać, rajcować

Cytaty

Muzyka cały czas się zmienia, pojawiają się nowe rzeczy. Oprócz tego cały czas kręcą nas te rzeczy na których wyrośliśmy, czyli rock and roll.

źródło: NKJP: Magdalena Kaczor: Sentymentalnie w Opolu, 2002-05-31

Dlaczego zwykle gra skomplikowanych bohaterów i nie kręci go praca w USA, mówi Rafał Maćkowiak, odtwórca roli Adama w „Senności” Magdaleny Piekorz.

źródło: NKJP: NKJP: Rafał Maćkowiak: Antygwiazdor, Dlaczego?. 2009-08-26

Mimo że chodzę w futrach, biżuterii i jestem normalną kobietą, nie kręcą mnie wakacje na Hawajach i kolorowe drinki.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Wewnętrzny przymus spontanicznej rekonstrukcji,Polityka, 2001-07-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

Składnia

kręcić

KOGO

14. numer telefoniczny

Definicja

pot.

wybierać numer telefonu, chcąc się do kogoś dodzwonić

Noty o użyciu

Używane przeważnie w odniesieniu do wybierania numeru w telefonie wyposażonym w tarczę.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość telefon/telegraf

Połączenia

kręcić numer

Cytaty

Nagle rzucił się do aparatu. Nerwowo kręcił numer. Pomylił. Długo nie było sygnału. Kręcił.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie – rocznik 20, 1957

Dzidzia podprowadza pana bez czapki do budki z automatem, pan grzebie po kieszeniach, przeklina, bo żeton gdzieś się zapodział, znajduje go, wchodzi do budki, wkłada żeton, kręci...

źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska, Przez ciebie, Drabie!, 1969

Kręcę do niego i się pytam, czy ma błotnik przedni do e46 [...] . Mówi, ze nie wie, żebym jutro zakręcił.

źródło: Internet: maxbimmer.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: kręcony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcony	kręcony	kręcony	kręcone	kręcona
D.	kręconego	kręconego	kręconego	kręconego	kręconej
C.	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconemu	kręconej
B.	kręconego	kręconego	kręcony	kręcone	kręconą
N.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconą
Ms.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym	kręconej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręceni	kręceni	kręcone	kręcone
D.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych
C.	kręconym	kręconym	kręconym	kręconym
B.	kręconych	kręconych	kręconych	kręcone
N.	kręconymi	kręconymi	kręconymi	kręconymi
Ms.	kręconych	kręconych	kręconych	kręconych

Składnia

	+	kręcić	+	do KOGO
	+	kręcić	+	CO

15. o drodze

Definicja

przebiegać w terenie, mając wiele zakrętów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Połączenia

droga, szosa kręci

Cytaty

Droga kręciła między zagrodami, biegła w dół, po chwili wznosiła się wprost
do Kościeliska.

źródło: NKJP: Duży Format nr 7, dodatek do Gazety Wyborcze, 2002-06-20

Skończyły się proste drogi. Szosa kręciła wśród lasów, przeskakiwała bujne, nie koszone jeszcze łąki.

źródło: NKJP: Martyna Żandarska-Ochnik: Pan wichrów i powiewów, 2008

- Uprzedziłem księdza, że państwo przyjdą - chwalił się Daniel. - Bardzo był ucieszony. Proszę tędy, trzeba uważać na korzenie. Ścieżka kręci

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kręcę	kręcimy
2 os.	kręcisz	kręcicie
3 os.	kręci	kręcą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłem +(e)m kręcił	kręciłam +(e)m kręciła	kręciłom +(e)m kręciło	kręciliśmy +(e)śmy kręcili	kręciłyśmy +(e)śmy kręciły
2 os.	kręciłeś +(e)ś kręcił	kręciłaś +(e)ś kręciła	kręciłoś +(e)ś kręciło	kręciliście +(e)ście kręcili	kręciłyście +(e)ście kręciły
3 os.	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły

bezosobnik: kręcono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kręcił będę kręcić	będę kręciła będę kręcić	będę kręciło będę kręcić	będziemy kręcili będziemy kręcić	będziemy kręciły będziemy kręcić
2 os.	będziesz kręcił będziesz kręcić	będziesz kręciła będziesz kręcić	będziesz kręciło będziesz kręcić	będziecie kręcili będziecie kręcić	będziecie kręciły będziecie kręcić
3 os.	będzie kręcił będzie kręcić	będzie kręciła będzie kręcić	będzie kręciło będzie kręcić	będą kręcili będą kręcić	będą kręciły będą kręcić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kręćmy
2 os.	kręć	kręćcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kręciłbym bym kręcił	kręciłabym bym kręciła	kręciłobym bym kręciło	kręcilibyśmy byśmy kręcili	kręciłybyśmy byśmy kręciły
2 os.	kręciłbyś byś kręcił	kręciłabyś byś kręciła	kręciłobyś byś kręciło	kręcilibyście byście kręcili	kręciłybyście byście kręciły
3 os.	kręciłby by kręcił	kręciłaby by kręciła	kręciłoby by kręciło	kręciliby by kręcili	kręciłyby by kręciły

bezosobnik: kręcono by

bezokolicznik: kręcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kręcąc

gerundium: kręcenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kręcenie	kręcenia
D.	kręcenia	kręceń
C.	kręceniu	kręceniom
B.	kręcenie	kręcenia
N.	kręceniem	kręceniami
Ms.	kręceniu	kręceniach
W.	kręcenie	kręcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kręcący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kręcący	kręcący	kręcący	kręcące	kręcąca
D.	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącego	kręcącej
C.	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącemu	kręcącej
B.	kręcącego	kręcącego	kręcący	kręcące	kręcącą
N.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącą
Ms.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kręcący	kręcący	kręcące	kręcące
D.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących
C.	kręcącym	kręcącym	kręcącym	kręcącym
B.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcące
N.	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi	kręcącymi
Ms.	kręcących	kręcących	kręcących	kręcących

16. kogoś kręci w brzuchu

Definicja

pot.

używane w odniesieniu do bólów brzucha i innych części przewodu pokarmowego, związanych z zaburzeniami w trawieniu albo wynikających z przyczyn nerwowych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

kręci kogoś w brzuchu, w dołku, w żołądku; w jelitach

Cytaty

Na stole zostało jeszcze kilkanaście cukierków. [...] Szybko je zjadł i zadowolony usiadł pod ścianą, czekając, aż alkohol zacznie działać. Jednak zamiast zbawiennego efektu likieru poczuł, jak kręci go w żołądku. Odbiło mu się długo i paskudnie, w ustach pojawił się smak kukułek i żołądkowej żółci.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Adam musi uważać na posiłki które je przed konkursem, bo jak sam przyznaje, często go ze stresu kręci w brzuchu

źródło: Internet: fakt.pl/sport/inne-sporty/tak-malysz-walczy-ze-stresem

Zjadłam rano 3 kanapki, 2 z wczorajszym kotletem i masłem, jedna z serem, tak z godzinę później pół muffinki razowej i wypiłam kawę [...] za pól godziny poleciałam do łazienki [...], a teraz mnie kręci w jelitach i mi trochę niedobrze.

źródło: Internet: vitalia.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
3 os.	kręci

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			kręciło

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			będzie kręciło będzie kręcić

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			kręciłoby by kręciło

bezokolicznik: kręcić

Składnia

kręcić

KOGO + GDZIE

Frazeologizmy

coś kręci w nosie
ja cię kręcę
ktoś kiwa głową nad czymś/kimś
ktoś kręci głową nad czymś/kimś
ktoś kręci biodrami
ktoś kręci tyłkiem
ktoś kręci zadkiem
ktoś kręci dupą
ktoś kręci kuprem
ktoś kręci pupą
ktoś kręci lody
ktoś kręci na siebie bicz
ktoś kręci bat na własny tyłek
ktoś kręci sznur na własną szyję
ktoś kręci stryczek na własną szyję
ktoś kręci powróz na swoją szyję
ktoś kręci na siebie bat
ktoś kręci nosem

Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2025