UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

włożyć

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. łożyć

1. do pudełka

Definicja

umieścić kogoś lub coś we wnętrzu czegoś lub między czymś a czymś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • włożyć klucz; płytę; list, pieniądze, dokumenty; cebulę, mięso; głowę, palec, rękę; ciało, dziecko gdzieś
  • włożyć do garnka, do rondla; do bagażnika, do butonierki, do kieszeni, do koperty, do plecaka, do portfela, do pudełka, do teczki; do wody, do wrzątku; do wanny, do trumny
  • włożyć między kartki
  • włożyć pod język, pod materac, pod pachę, pod poduszkę, pod ubranie, pod wycieraczkę
  • włożyć w dziurkę od klucza, w kieszeń, w otwór, w usta; jedno w drugie
  • włożyć za pasek, za pazuchę, za szybę
  • włożyć i wyjąć

Cytaty

Ziemniaki obrać, umyć, pokroić w kostkę, por pokroić w paski, marchewkę obrać, pokroić w kostkę [...], włożyć do garnka razem z kostką bulionową.

źródło: NKJP: Internet

Gdy któreś z naszych dzieci dostawało wysokiej gorączki, to właśnie on potrafił włożyć je do wanny z chłodną wodą, a potem siedzieć przy nim całą noc, podczas gdy ja odchodziłam od zmysłów.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998

[...] podniósł się ciężko zza swego biurka i włożywszy ręce w kieszenie [...], zaczął przechadzać się po gabinecie.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

- Możesz spać spokojnie, a potem zamknij mieszkanie, klucz włóż pod wycieraczkę.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Zajechali przed brunatny domek ogacony snopkami włożonymi za drewniane belki.

źródło: NKJP: Anna Fostakowska: Jak proboszcz ze Stachem kolędowali, Gazeta Wyborcza, 1999-02-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włożę
włożymy
2 os. włożysz
włożycie
3 os. włoży
włożą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłem
+(e)m włożył
włożyłam
+(e)m włożyła
włożyłom
+(e)m włożyło
włożyliśmy
+(e)śmy włożyli
włożyłyśmy
+(e)śmy włożyły
2 os. włożyłeś
+(e)ś włożył
włożyłaś
+(e)ś włożyła
włożyłoś
+(e)ś włożyło
włożyliście
+(e)ście włożyli
włożyłyście
+(e)ście włożyły
3 os. włożył
włożyła
włożyło
włożyli
włożyły

bezosobnik: włożono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włóżmy
2 os. włóż
włóżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłbym
bym włożył
włożyłabym
bym włożyła
włożyłobym
bym włożyło
włożylibyśmy
byśmy włożyli
włożyłybyśmy
byśmy włożyły
2 os. włożyłbyś
byś włożył
włożyłabyś
byś włożyła
włożyłobyś
byś włożyło
włożylibyście
byście włożyli
włożyłybyście
byście włożyły
3 os. włożyłby
by włożył
włożyłaby
by włożyła
włożyłoby
by włożyło
włożyliby
by włożyli
włożyłyby
by włożyły

bezosobnik: włożono by

bezokolicznik: włożyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: włożywszy

gerundium: włożenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. włożenie
włożenia
D. włożenia
włożeń
C. włożeniu
włożeniom
B. włożenie
włożenia
N. włożeniem
włożeniami
Ms. włożeniu
włożeniach
W. włożenie
włożenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: włożony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. włożony
włożony
włożony
włożone
włożona
D. włożonego
włożonego
włożonego
włożonego
włożonej
C. włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonej
B. włożonego
włożonego
włożony
włożone
włożoną
N. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożoną
Ms. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. włożeni
włożeni
włożone
włożone
D. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych
C. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
B. włożonych
włożonych
włożonych
włożone
N. włożonymi
włożonymi
włożonymi
włożonymi
Ms. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych

odpowiednik aspektowy: wkładać

Składnia

Rzosobowy + włożyć +
KOGO/CO + GDZIE

2. płaszcz

Definicja

umieścić coś na sobie lub na kimś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zawdziać

Połączenia

  • włożyć buty, kapelusz, płaszcz, szlafrok; binokle, okulary; maskę, obrączkę, perły
  • włożyć na głowę, na nogi, na palec; na gołe ciało
  • włożyć i zdjąć

Cytaty

Włożył wysokie buty i postukiwał obcasami, aby noga weszła dokładnie.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania. Kochankowie, 2006

Mój niedoszły teść włożył okulary i zaczął czytać wypracowanie.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Posadzono Krywkę na łóżku, wspierając go poduszkami. Babka włożyła mu piękną koszulę.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Z gazety zrobił trójkątną czapeczkę, którą włożył Karolowi na głowę.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

[...] miała na sobie niebieski sweter, włożony na gołe ciało, i wytarte dżinsy.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włożę
włożymy
2 os. włożysz
włożycie
3 os. włoży
włożą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłem
+(e)m włożył
włożyłam
+(e)m włożyła
włożyłom
+(e)m włożyło
włożyliśmy
+(e)śmy włożyli
włożyłyśmy
+(e)śmy włożyły
2 os. włożyłeś
+(e)ś włożył
włożyłaś
+(e)ś włożyła
włożyłoś
+(e)ś włożyło
włożyliście
+(e)ście włożyli
włożyłyście
+(e)ście włożyły
3 os. włożył
włożyła
włożyło
włożyli
włożyły

bezosobnik: włożono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włóżmy
2 os. włóż
włóżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłbym
bym włożył
włożyłabym
bym włożyła
włożyłobym
bym włożyło
włożylibyśmy
byśmy włożyli
włożyłybyśmy
byśmy włożyły
2 os. włożyłbyś
byś włożył
włożyłabyś
byś włożyła
włożyłobyś
byś włożyło
włożylibyście
byście włożyli
włożyłybyście
byście włożyły
3 os. włożyłby
by włożył
włożyłaby
by włożyła
włożyłoby
by włożyło
włożyliby
by włożyli
włożyłyby
by włożyły

bezosobnik: włożono by

bezokolicznik: włożyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: włożywszy

gerundium: włożenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. włożenie
włożenia
D. włożenia
włożeń
C. włożeniu
włożeniom
B. włożenie
włożenia
N. włożeniem
włożeniami
Ms. włożeniu
włożeniach
W. włożenie
włożenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: włożony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. włożony
włożony
włożony
włożone
włożona
D. włożonego
włożonego
włożonego
włożonego
włożonej
C. włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonej
B. włożonego
włożonego
włożony
włożone
włożoną
N. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożoną
Ms. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. włożeni
włożeni
włożone
włożone
D. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych
C. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
B. włożonych
włożonych
włożonych
włożone
N. włożonymi
włożonymi
włożonymi
włożonymi
Ms. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych

odpowiednik aspektowy: wkładać

Składnia

Rzosobowy + włożyć +
(KOMU) + CO + (na CO)

3. wysiłek

Definicja

mocno zaangażować się w przedsięwzięcie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • włożyć pracę, wiele trudu, wysiłek

Cytaty

Naprawdę włożyliśmy sporo pracy w ten budynek. Odmalowaliśmy, wprawiliśmy okna, drzwi, założyliśmy kłódki, nawet zasadziliśmy kwiatki.

źródło: NKJP: Mariola Woszkowska: Para w gwizdek, Trybuna Śląska, 2001-05-05

Tak, włożyłem w ten film kawał życia i zdrowia.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

Porzuć wszelkie inne prace i włóż w to zadanie cały swój talent.

źródło: NKJP: Maciej Dajnowski: Promieniowanie reliktowe, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włożę
włożymy
2 os. włożysz
włożycie
3 os. włoży
włożą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłem
+(e)m włożył
włożyłam
+(e)m włożyła
włożyłom
+(e)m włożyło
włożyliśmy
+(e)śmy włożyli
włożyłyśmy
+(e)śmy włożyły
2 os. włożyłeś
+(e)ś włożył
włożyłaś
+(e)ś włożyła
włożyłoś
+(e)ś włożyło
włożyliście
+(e)ście włożyli
włożyłyście
+(e)ście włożyły
3 os. włożył
włożyła
włożyło
włożyli
włożyły

bezosobnik: włożono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włóżmy
2 os. włóż
włóżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłbym
bym włożył
włożyłabym
bym włożyła
włożyłobym
bym włożyło
włożylibyśmy
byśmy włożyli
włożyłybyśmy
byśmy włożyły
2 os. włożyłbyś
byś włożył
włożyłabyś
byś włożyła
włożyłobyś
byś włożyło
włożylibyście
byście włożyli
włożyłybyście
byście włożyły
3 os. włożyłby
by włożył
włożyłaby
by włożyła
włożyłoby
by włożyło
włożyliby
by włożyli
włożyłyby
by włożyły

bezosobnik: włożono by

bezokolicznik: włożyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: włożywszy

gerundium: włożenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. włożenie
włożenia
D. włożenia
włożeń
C. włożeniu
włożeniom
B. włożenie
włożenia
N. włożeniem
włożeniami
Ms. włożeniu
włożeniach
W. włożenie
włożenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: włożony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. włożony
włożony
włożony
włożone
włożona
D. włożonego
włożonego
włożonego
włożonego
włożonej
C. włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonej
B. włożonego
włożonego
włożony
włożone
włożoną
N. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożoną
Ms. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. włożeni
włożeni
włożone
włożone
D. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych
C. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
B. włożonych
włożonych
włożonych
włożone
N. włożonymi
włożonymi
włożonymi
włożonymi
Ms. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych

odpowiednik aspektowy: wkładać

Składnia

Rzosobowy + włożyć +
CO + w CO

4. pieniądze w interes

Definicja

wydać pieniądze na realizację przedsięwzięcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Połączenia

  • włożyć fortunę, miliony, swoje oszczędności w coś
  • włożyć w remont, w rozbudowę, w unowocześnienie czegoś

Cytaty

Przestali płacić podatki i czynsz, ale mieli budynek ratować. Tak też zrobili, w remont włożyli ponad 70 tys. zł.

źródło: NKJP: Marek Świercz: Wrócą i wyrzucą?, Trybuna Śląska, 2003-09-19

Nawet w Zielonej Górze - polskiej stolicy wina - stosunkowo ciepły klimat nie zniechęcił władz miasta, które włożyły pieniądze w budowę liczącego 500 m wyciągu orczykowego na Wzgórzach Piastowskich.

źródło: NKJP: Polska: coraz więcej tras, Polityka, 2006-11-18

Ponieważ kwota, którą włożyła w interes, była niewielka, zysk nie mógł być znaczący.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Nie miał też złudzeń co do tego, że wszystko, co włożyli w tę fabryczkę, przepadnie.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włożę
włożymy
2 os. włożysz
włożycie
3 os. włoży
włożą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłem
+(e)m włożył
włożyłam
+(e)m włożyła
włożyłom
+(e)m włożyło
włożyliśmy
+(e)śmy włożyli
włożyłyśmy
+(e)śmy włożyły
2 os. włożyłeś
+(e)ś włożył
włożyłaś
+(e)ś włożyła
włożyłoś
+(e)ś włożyło
włożyliście
+(e)ście włożyli
włożyłyście
+(e)ście włożyły
3 os. włożył
włożyła
włożyło
włożyli
włożyły

bezosobnik: włożono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włóżmy
2 os. włóż
włóżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłbym
bym włożył
włożyłabym
bym włożyła
włożyłobym
bym włożyło
włożylibyśmy
byśmy włożyli
włożyłybyśmy
byśmy włożyły
2 os. włożyłbyś
byś włożył
włożyłabyś
byś włożyła
włożyłobyś
byś włożyło
włożylibyście
byście włożyli
włożyłybyście
byście włożyły
3 os. włożyłby
by włożył
włożyłaby
by włożyła
włożyłoby
by włożyło
włożyliby
by włożyli
włożyłyby
by włożyły

bezosobnik: włożono by

bezokolicznik: włożyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: włożywszy

gerundium: włożenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. włożenie
włożenia
D. włożenia
włożeń
C. włożeniu
włożeniom
B. włożenie
włożenia
N. włożeniem
włożeniami
Ms. włożeniu
włożeniach
W. włożenie
włożenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: włożony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. włożony
włożony
włożony
włożone
włożona
D. włożonego
włożonego
włożonego
włożonego
włożonej
C. włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonej
B. włożonego
włożonego
włożony
włożone
włożoną
N. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożoną
Ms. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. włożeni
włożeni
włożone
włożone
D. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych
C. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
B. włożonych
włożonych
włożonych
włożone
N. włożonymi
włożonymi
włożonymi
włożonymi
Ms. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych

odpowiednik aspektowy: wkładać

Składnia

Rzosobowy + włożyć +
CO + w CO

5. pieniądze na konto

Definicja

wpłacić pieniądze w instytucji, która zajmuje się ich przechowywaniem i pomnażaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse bankowość

Połączenia

  • włożyć oszczędności, pieniądze
  • włożyć do banku
  • włożyć na konto

Cytaty

Kupiłem mieszkanie, wykształciłem dziecko, resztę włożyłem na konto i jak brakuje, dokładam z procentów.

źródło: NKJP: Jacek Brzuszkiewicz: Wyjaławiam się, Gazeta Wyborcza, 1994-12-22

Na co przeznaczę nagrodę? - Na razie nie mam pojęcia. Najprawdopodobniej włożę pieniądze do banku - powiedział Osheroff.

źródło: NKJP: Sławomir Zagórski: Stanford świętuje Nobla, Gazeta Wyborcza, 1996-10-10

- Polecam wyjęcie pieniędzy z lokaty i włożenie w bezpieczny fundusz inwestycyjny - mówi Maciej Pieczkowski z firmy Xelion Doradcy Finansowi.

źródło: NKJP: Piotr StasiakSkładanie procentówPolityka2005-10-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włożę
włożymy
2 os. włożysz
włożycie
3 os. włoży
włożą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłem
+(e)m włożył
włożyłam
+(e)m włożyła
włożyłom
+(e)m włożyło
włożyliśmy
+(e)śmy włożyli
włożyłyśmy
+(e)śmy włożyły
2 os. włożyłeś
+(e)ś włożył
włożyłaś
+(e)ś włożyła
włożyłoś
+(e)ś włożyło
włożyliście
+(e)ście włożyli
włożyłyście
+(e)ście włożyły
3 os. włożył
włożyła
włożyło
włożyli
włożyły

bezosobnik: włożono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. włóżmy
2 os. włóż
włóżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. włożyłbym
bym włożył
włożyłabym
bym włożyła
włożyłobym
bym włożyło
włożylibyśmy
byśmy włożyli
włożyłybyśmy
byśmy włożyły
2 os. włożyłbyś
byś włożył
włożyłabyś
byś włożyła
włożyłobyś
byś włożyło
włożylibyście
byście włożyli
włożyłybyście
byście włożyły
3 os. włożyłby
by włożył
włożyłaby
by włożyła
włożyłoby
by włożyło
włożyliby
by włożyli
włożyłyby
by włożyły

bezosobnik: włożono by

bezokolicznik: włożyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: włożywszy

gerundium: włożenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. włożenie
włożenia
D. włożenia
włożeń
C. włożeniu
włożeniom
B. włożenie
włożenia
N. włożeniem
włożeniami
Ms. włożeniu
włożeniach
W. włożenie
włożenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: włożony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. włożony
włożony
włożony
włożone
włożona
D. włożonego
włożonego
włożonego
włożonego
włożonej
C. włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonemu
włożonej
B. włożonego
włożonego
włożony
włożone
włożoną
N. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożoną
Ms. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
włożonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. włożeni
włożeni
włożone
włożone
D. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych
C. włożonym
włożonym
włożonym
włożonym
B. włożonych
włożonych
włożonych
włożone
N. włożonymi
włożonymi
włożonymi
włożonymi
Ms. włożonych
włożonych
włożonych
włożonych

odpowiednik aspektowy: wkładać

Składnia

Rzosobowy + włożyć +
CO + GDZIE

Frazeologizmy

ktoś między bajki włożył coś
ktoś nie ma co do garnka włożyć
ktoś nie ma czego do garnka włożyć
ktoś nie ma co do ust włożyć
ktoś nie ma co do gęby włożyć
ktoś nie ma co na grzbiet włożyć
ktoś nie ma czego na grzbiet włożyć
ktoś nie wie, w co ręce włożyć
nie wiadomo, w co ręce włożyć
ktoś położył głowę pod ewangelię
ktoś włożył zdrową głowę pod ewangelię
ktoś wbił coś do głowy komuś
ktoś włożył coś do głowy komuś
ktoś włożył coś tyłem na przód
ktoś włożył coś tył na przód
ktoś włożył kij w szprychy
ktoś włożył mundur
ktoś włożył serce w coś
ktoś włożył całą duszę w coś
ktoś włożył sutannę
ktoś włożył habit
ktoś włożył w czyjeś usta coś
ktoś wrzucił kogoś/coś do jednego worka
ktoś włożył kogoś/coś do jednego worka
ktoś wsadził kij w mrowisko
ktoś włożył kij w mrowisko
Data ostatniej modyfikacji: 30.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json