UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wysysać

Chronologizacja

SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. ssać (pierś)

1. sok

Definicja

ustami wyciągać z czegoś płyn lub płynną substancję

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • wysysać krew, nektar, sok, szpik
  • wysysać do ostatniej kropli
  • wysysać coś z liści, z rośliny
  • wysysać chciwie, łapczywie, ze smakiem

Cytaty

Z chrzęstem łamali zębami czerwone skorupki, wysysali białe mięso.

źródło: KWSJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Nie ma pan czegoś do picia? Próbowałem wysysać alkohol z liści, ale bez skutku.

źródło: KWSJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965

Szwagier jąkał się, prosząc o przebaczenie, i wysysał krew z palca.

źródło: KWSJP: Gerhard Menzel: Gorzkie są ostatnie krople, 1965

Szczególnie kłopotliwe są mszyce, wysysające sok z młodych liści i pędów.

źródło: KWSJP: Włodzimierz Wałęza: Drzewa i krzewy, prasa, 1995,

Rwał młode pędy traw i wysysał, gryzł brązowe, gorzkie żołędzie.

źródło: KWSJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysysam
wysysamy
2 os. wysysasz
wysysacie
3 os. wysysa
wysysają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysysałem
+(e)m wysysał
wysysałam
+(e)m wysysała
wysysałom
+(e)m wysysało
wysysaliśmy
+(e)śmy wysysali
wysysałyśmy
+(e)śmy wysysały
2 os. wysysałeś
+(e)ś wysysał
wysysałaś
+(e)ś wysysała
wysysałoś
+(e)ś wysysało
wysysaliście
+(e)ście wysysali
wysysałyście
+(e)ście wysysały
3 os. wysysał
wysysała
wysysało
wysysali
wysysały

bezosobnik: wysysano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wysysał
będę wysysać
będę wysysała
będę wysysać
będę wysysało
będę wysysać
będziemy wysysali
będziemy wysysać
będziemy wysysały
będziemy wysysać
2 os. będziesz wysysał
będziesz wysysać
będziesz wysysała
będziesz wysysać
będziesz wysysało
będziesz wysysać
będziecie wysysali
będziecie wysysać
będziecie wysysały
będziecie wysysać
3 os. będzie wysysał
będzie wysysać
będzie wysysała
będzie wysysać
będzie wysysało
będzie wysysać
będą wysysali
będą wysysać
będą wysysały
będą wysysać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysysajmy
2 os. wysysaj
wysysajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysysałbym
bym wysysał
wysysałabym
bym wysysała
wysysałobym
bym wysysało
wysysalibyśmy
byśmy wysysali
wysysałybyśmy
byśmy wysysały
2 os. wysysałbyś
byś wysysał
wysysałabyś
byś wysysała
wysysałobyś
byś wysysało
wysysalibyście
byście wysysali
wysysałybyście
byście wysysały
3 os. wysysałby
by wysysał
wysysałaby
by wysysała
wysysałoby
by wysysało
wysysaliby
by wysysali
wysysałyby
by wysysały

bezosobnik: wysysano by

bezokolicznik: wysysać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wysysając

gerundium: wysysanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysysanie
wysysania
D. wysysania
wysysań
C. wysysaniu
wysysaniom
B. wysysanie
wysysania
N. wysysaniem
wysysaniami
Ms. wysysaniu
wysysaniach
W. wysysanie
wysysania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wysysający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysysający
wysysający
wysysający
wysysające
wysysająca
D. wysysającego
wysysającego
wysysającego
wysysającego
wysysającej
C. wysysającemu
wysysającemu
wysysającemu
wysysającemu
wysysającej
B. wysysającego
wysysającego
wysysający
wysysające
wysysającą
N. wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającą
Ms. wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysysający
wysysający
wysysające
wysysające
D. wysysających
wysysających
wysysających
wysysających
C. wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającym
B. wysysających
wysysających
wysysających
wysysające
N. wysysającymi
wysysającymi
wysysającymi
wysysającymi
Ms. wysysających
wysysających
wysysających
wysysających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysysany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysysany
wysysany
wysysany
wysysane
wysysana
D. wysysanego
wysysanego
wysysanego
wysysanego
wysysanej
C. wysysanemu
wysysanemu
wysysanemu
wysysanemu
wysysanej
B. wysysanego
wysysanego
wysysany
wysysane
wysysaną
N. wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysaną
Ms. wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysysani
wysysani
wysysane
wysysane
D. wysysanych
wysysanych
wysysanych
wysysanych
C. wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanym
B. wysysanych
wysysanych
wysysanych
wysysane
N. wysysanymi
wysysanymi
wysysanymi
wysysanymi
Ms. wysysanych
wysysanych
wysysanych
wysysanych

odpowiednik aspektowy: wyssać

Składnia

Rzżywotny + wysysać +
CO + (z CZEGO)

2. powietrze

Definicja

wyciągać coś na skutek różnicy ciśnienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

  • pompa wysysa coś
  • wysysać powietrze, wodę
  • tłoczyć i wysysać

Cytaty

Wstrząs był krótki, przeleciał przez południową Polskę, kosząc wysokie kominy [...], krusząc co słabsze mury i wywołując wir powietrza o sile wysysającej wszystko trąby tornada.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Kabatc: Śmierć robotnika w hotelu Savoy, prasa, 1985,

Ten aparat wysysa powietrze ze wskazanych na planie pomieszczeń.

źródło: KWSJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985

Najpierw w kapsule Hypoxi Trainer, pedałując, wykonuje się ćwiczenia imitujące jazdę na rowerze. W tym czasie pompa na zmianę tłoczy i wysysa powietrze z kapsuły, tworząc w niej próżnię.

źródło: KWSJP: Wyszczuplające zabiegi w gabinecie, Naj, 2003, nr 24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysysam
wysysamy
2 os. wysysasz
wysysacie
3 os. wysysa
wysysają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysysałem
+(e)m wysysał
wysysałam
+(e)m wysysała
wysysałom
+(e)m wysysało
wysysaliśmy
+(e)śmy wysysali
wysysałyśmy
+(e)śmy wysysały
2 os. wysysałeś
+(e)ś wysysał
wysysałaś
+(e)ś wysysała
wysysałoś
+(e)ś wysysało
wysysaliście
+(e)ście wysysali
wysysałyście
+(e)ście wysysały
3 os. wysysał
wysysała
wysysało
wysysali
wysysały

bezosobnik: wysysano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wysysał
będę wysysać
będę wysysała
będę wysysać
będę wysysało
będę wysysać
będziemy wysysali
będziemy wysysać
będziemy wysysały
będziemy wysysać
2 os. będziesz wysysał
będziesz wysysać
będziesz wysysała
będziesz wysysać
będziesz wysysało
będziesz wysysać
będziecie wysysali
będziecie wysysać
będziecie wysysały
będziecie wysysać
3 os. będzie wysysał
będzie wysysać
będzie wysysała
będzie wysysać
będzie wysysało
będzie wysysać
będą wysysali
będą wysysać
będą wysysały
będą wysysać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysysajmy
2 os. wysysaj
wysysajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysysałbym
bym wysysał
wysysałabym
bym wysysała
wysysałobym
bym wysysało
wysysalibyśmy
byśmy wysysali
wysysałybyśmy
byśmy wysysały
2 os. wysysałbyś
byś wysysał
wysysałabyś
byś wysysała
wysysałobyś
byś wysysało
wysysalibyście
byście wysysali
wysysałybyście
byście wysysały
3 os. wysysałby
by wysysał
wysysałaby
by wysysała
wysysałoby
by wysysało
wysysaliby
by wysysali
wysysałyby
by wysysały

bezosobnik: wysysano by

bezokolicznik: wysysać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wysysając

gerundium: wysysanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysysanie
wysysania
D. wysysania
wysysań
C. wysysaniu
wysysaniom
B. wysysanie
wysysania
N. wysysaniem
wysysaniami
Ms. wysysaniu
wysysaniach
W. wysysanie
wysysania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wysysający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysysający
wysysający
wysysający
wysysające
wysysająca
D. wysysającego
wysysającego
wysysającego
wysysającego
wysysającej
C. wysysającemu
wysysającemu
wysysającemu
wysysającemu
wysysającej
B. wysysającego
wysysającego
wysysający
wysysające
wysysającą
N. wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającą
Ms. wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysysający
wysysający
wysysające
wysysające
D. wysysających
wysysających
wysysających
wysysających
C. wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającym
B. wysysających
wysysających
wysysających
wysysające
N. wysysającymi
wysysającymi
wysysającymi
wysysającymi
Ms. wysysających
wysysających
wysysających
wysysających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysysany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysysany
wysysany
wysysany
wysysane
wysysana
D. wysysanego
wysysanego
wysysanego
wysysanego
wysysanej
C. wysysanemu
wysysanemu
wysysanemu
wysysanemu
wysysanej
B. wysysanego
wysysanego
wysysany
wysysane
wysysaną
N. wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysaną
Ms. wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysysani
wysysani
wysysane
wysysane
D. wysysanych
wysysanych
wysysanych
wysysanych
C. wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanym
B. wysysanych
wysysanych
wysysanych
wysysane
N. wysysanymi
wysysanymi
wysysanymi
wysysanymi
Ms. wysysanych
wysysanych
wysysanych
wysysanych

odpowiednik aspektowy: wyssać

Składnia

Rznieżywotny + wysysać +
CO + (z CZEGO)

3. siły

Definicja

pozbawiać czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ssać

Połączenia

  • wysysać energię, nadzieję, odwagę, pieniądze, siły, środki, zasoby, życie, życiowe soki
  • wysysać jak pijawka
  • wyzyskiwać i wysysać

Cytaty

Obserwuję i odnoszę wrażenie, jakby [...] ktoś wysysał z ciebie energię, wszystkie siły.

źródło: KWSJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Bezkresne równiny rosyjskie wysysają siły, odbierają człowiekowi chęć do życia.

źródło: KWSJP: Rudolf Jasik: Martwi nie śpiewają, 1961

Problem polega na tym, że nowa polska odmiana mafii próbuje wysysać środki z instytucji finansowych, z budżetu państwa, z kas samorządowych.

źródło: KWSJP: Piotr Pytlakowski: Mafia po nowemu, prasa, 2005

Następcy Anatoliusza powrócili do dawnych metod administracyjnych, wysysając dla doraźnego zysku wszystkie zasoby i siły ludności.

źródło: KWSJP: Aleksander Krawczuk: Julian Apostata, 1987

Była tu nie pierwszy raz i za każdym razem w okolicach portierni jakieś mikroturbulencje czy ukryty ciek wodny wytrącały ją z równowagi i wysysały całą energię.

źródło: KWSJP: Hanna Samson: Pułapka na motyla, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysysam
wysysamy
2 os. wysysasz
wysysacie
3 os. wysysa
wysysają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysysałem
+(e)m wysysał
wysysałam
+(e)m wysysała
wysysałom
+(e)m wysysało
wysysaliśmy
+(e)śmy wysysali
wysysałyśmy
+(e)śmy wysysały
2 os. wysysałeś
+(e)ś wysysał
wysysałaś
+(e)ś wysysała
wysysałoś
+(e)ś wysysało
wysysaliście
+(e)ście wysysali
wysysałyście
+(e)ście wysysały
3 os. wysysał
wysysała
wysysało
wysysali
wysysały

bezosobnik: wysysano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wysysał
będę wysysać
będę wysysała
będę wysysać
będę wysysało
będę wysysać
będziemy wysysali
będziemy wysysać
będziemy wysysały
będziemy wysysać
2 os. będziesz wysysał
będziesz wysysać
będziesz wysysała
będziesz wysysać
będziesz wysysało
będziesz wysysać
będziecie wysysali
będziecie wysysać
będziecie wysysały
będziecie wysysać
3 os. będzie wysysał
będzie wysysać
będzie wysysała
będzie wysysać
będzie wysysało
będzie wysysać
będą wysysali
będą wysysać
będą wysysały
będą wysysać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysysajmy
2 os. wysysaj
wysysajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysysałbym
bym wysysał
wysysałabym
bym wysysała
wysysałobym
bym wysysało
wysysalibyśmy
byśmy wysysali
wysysałybyśmy
byśmy wysysały
2 os. wysysałbyś
byś wysysał
wysysałabyś
byś wysysała
wysysałobyś
byś wysysało
wysysalibyście
byście wysysali
wysysałybyście
byście wysysały
3 os. wysysałby
by wysysał
wysysałaby
by wysysała
wysysałoby
by wysysało
wysysaliby
by wysysali
wysysałyby
by wysysały

bezosobnik: wysysano by

bezokolicznik: wysysać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wysysając

gerundium: wysysanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysysanie
wysysania
D. wysysania
wysysań
C. wysysaniu
wysysaniom
B. wysysanie
wysysania
N. wysysaniem
wysysaniami
Ms. wysysaniu
wysysaniach
W. wysysanie
wysysania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wysysający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysysający
wysysający
wysysający
wysysające
wysysająca
D. wysysającego
wysysającego
wysysającego
wysysającego
wysysającej
C. wysysającemu
wysysającemu
wysysającemu
wysysającemu
wysysającej
B. wysysającego
wysysającego
wysysający
wysysające
wysysającą
N. wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającą
Ms. wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysysający
wysysający
wysysające
wysysające
D. wysysających
wysysających
wysysających
wysysających
C. wysysającym
wysysającym
wysysającym
wysysającym
B. wysysających
wysysających
wysysających
wysysające
N. wysysającymi
wysysającymi
wysysającymi
wysysającymi
Ms. wysysających
wysysających
wysysających
wysysających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysysany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysysany
wysysany
wysysany
wysysane
wysysana
D. wysysanego
wysysanego
wysysanego
wysysanego
wysysanej
C. wysysanemu
wysysanemu
wysysanemu
wysysanemu
wysysanej
B. wysysanego
wysysanego
wysysany
wysysane
wysysaną
N. wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysaną
Ms. wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysysani
wysysani
wysysane
wysysane
D. wysysanych
wysysanych
wysysanych
wysysanych
C. wysysanym
wysysanym
wysysanym
wysysanym
B. wysysanych
wysysanych
wysysanych
wysysane
N. wysysanymi
wysysanymi
wysysanymi
wysysanymi
Ms. wysysanych
wysysanych
wysysanych
wysysanych

odpowiednik aspektowy: wyssać

Składnia

bez ograniczeń + wysysać +
CO + (z KOGO/CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 18.04.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json