Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. ssać (pierś)
1. sok
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Połączenia
- wysysać krew, nektar, sok, szpik
- wysysać do ostatniej kropli
- wysysać coś z liści, z rośliny
- wysysać chciwie, łapczywie, ze smakiem
Cytaty
|
Z chrzęstem łamali zębami czerwone skorupki, wysysali białe mięso. źródło: KWSJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
|
|
Nie ma pan czegoś do picia? Próbowałem wysysać alkohol z liści, ale bez skutku. źródło: KWSJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965 |
|
|
Szwagier jąkał się, prosząc o przebaczenie, i wysysał krew z palca. źródło: KWSJP: Gerhard Menzel: Gorzkie są ostatnie krople, 1965 |
|
|
Szczególnie kłopotliwe są mszyce, wysysające sok z młodych liści i pędów. źródło: KWSJP: Włodzimierz Wałęza: Drzewa i krzewy, prasa, 1995, |
|
|
Rwał młode pędy traw i wysysał, gryzł brązowe, gorzkie żołędzie. źródło: KWSJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wysysam |
wysysamy |
|||
| 2 os. |
wysysasz |
wysysacie |
|||
| 3 os. |
wysysa |
wysysają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysysałem +(e)m wysysał |
wysysałam +(e)m wysysała |
wysysałom +(e)m wysysało |
wysysaliśmy +(e)śmy wysysali |
wysysałyśmy +(e)śmy wysysały |
| 2 os. |
wysysałeś +(e)ś wysysał |
wysysałaś +(e)ś wysysała |
wysysałoś +(e)ś wysysało |
wysysaliście +(e)ście wysysali |
wysysałyście +(e)ście wysysały |
| 3 os. |
wysysał |
wysysała |
wysysało |
wysysali |
wysysały |
bezosobnik: wysysano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wysysał będę wysysać |
będę wysysała będę wysysać |
będę wysysało będę wysysać |
będziemy wysysali będziemy wysysać |
będziemy wysysały będziemy wysysać |
| 2 os. |
będziesz wysysał będziesz wysysać |
będziesz wysysała będziesz wysysać |
będziesz wysysało będziesz wysysać |
będziecie wysysali będziecie wysysać |
będziecie wysysały będziecie wysysać |
| 3 os. |
będzie wysysał będzie wysysać |
będzie wysysała będzie wysysać |
będzie wysysało będzie wysysać |
będą wysysali będą wysysać |
będą wysysały będą wysysać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wysysajmy |
|
| 2 os. |
wysysaj |
wysysajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysysałbym bym wysysał |
wysysałabym bym wysysała |
wysysałobym bym wysysało |
wysysalibyśmy byśmy wysysali |
wysysałybyśmy byśmy wysysały |
| 2 os. |
wysysałbyś byś wysysał |
wysysałabyś byś wysysała |
wysysałobyś byś wysysało |
wysysalibyście byście wysysali |
wysysałybyście byście wysysały |
| 3 os. |
wysysałby by wysysał |
wysysałaby by wysysała |
wysysałoby by wysysało |
wysysaliby by wysysali |
wysysałyby by wysysały |
bezosobnik: wysysano by
bezokolicznik: wysysać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wysysając
gerundium: wysysanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wysysanie |
wysysania |
| D. | wysysania |
wysysań |
| C. | wysysaniu |
wysysaniom |
| B. | wysysanie |
wysysania |
| N. | wysysaniem |
wysysaniami |
| Ms. | wysysaniu |
wysysaniach |
| W. | wysysanie |
wysysania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wysysający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysysający |
wysysający |
wysysający |
wysysające |
wysysająca |
| D. | wysysającego |
wysysającego |
wysysającego |
wysysającego |
wysysającej |
| C. | wysysającemu |
wysysającemu |
wysysającemu |
wysysającemu |
wysysającej |
| B. | wysysającego |
wysysającego |
wysysający |
wysysające |
wysysającą |
| N. | wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającą |
| Ms. | wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysysający |
wysysający |
wysysające |
wysysające |
| D. | wysysających |
wysysających |
wysysających |
wysysających |
| C. | wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
| B. | wysysających |
wysysających |
wysysających |
wysysające |
| N. | wysysającymi |
wysysającymi |
wysysającymi |
wysysającymi |
| Ms. | wysysających |
wysysających |
wysysających |
wysysających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wysysany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysysany |
wysysany |
wysysany |
wysysane |
wysysana |
| D. | wysysanego |
wysysanego |
wysysanego |
wysysanego |
wysysanej |
| C. | wysysanemu |
wysysanemu |
wysysanemu |
wysysanemu |
wysysanej |
| B. | wysysanego |
wysysanego |
wysysany |
wysysane |
wysysaną |
| N. | wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysaną |
| Ms. | wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysysani |
wysysani |
wysysane |
wysysane |
| D. | wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
| C. | wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
| B. | wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
wysysane |
| N. | wysysanymi |
wysysanymi |
wysysanymi |
wysysanymi |
| Ms. | wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
odpowiednik aspektowy: wyssać
Składnia
| Rzżywotny | + | wysysać | + |
CO +
(z CZEGO)
|
2. powietrze
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
Połączenia
- pompa wysysa coś
- wysysać powietrze, wodę
- tłoczyć i wysysać
Cytaty
|
Wstrząs był krótki, przeleciał przez południową Polskę, kosząc wysokie kominy [...], krusząc co słabsze mury i wywołując wir powietrza o sile wysysającej wszystko trąby tornada. źródło: KWSJP: Eugeniusz Kabatc: Śmierć robotnika w hotelu Savoy, prasa, 1985, |
|
|
Ten aparat wysysa powietrze ze wskazanych na planie pomieszczeń. źródło: KWSJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985 |
|
|
Najpierw w kapsule Hypoxi Trainer, pedałując, wykonuje się ćwiczenia imitujące jazdę na rowerze. W tym czasie pompa na zmianę tłoczy i wysysa powietrze z kapsuły, tworząc w niej próżnię. źródło: KWSJP: Wyszczuplające zabiegi w gabinecie, Naj, 2003, nr 24 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wysysam |
wysysamy |
|||
| 2 os. |
wysysasz |
wysysacie |
|||
| 3 os. |
wysysa |
wysysają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysysałem +(e)m wysysał |
wysysałam +(e)m wysysała |
wysysałom +(e)m wysysało |
wysysaliśmy +(e)śmy wysysali |
wysysałyśmy +(e)śmy wysysały |
| 2 os. |
wysysałeś +(e)ś wysysał |
wysysałaś +(e)ś wysysała |
wysysałoś +(e)ś wysysało |
wysysaliście +(e)ście wysysali |
wysysałyście +(e)ście wysysały |
| 3 os. |
wysysał |
wysysała |
wysysało |
wysysali |
wysysały |
bezosobnik: wysysano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wysysał będę wysysać |
będę wysysała będę wysysać |
będę wysysało będę wysysać |
będziemy wysysali będziemy wysysać |
będziemy wysysały będziemy wysysać |
| 2 os. |
będziesz wysysał będziesz wysysać |
będziesz wysysała będziesz wysysać |
będziesz wysysało będziesz wysysać |
będziecie wysysali będziecie wysysać |
będziecie wysysały będziecie wysysać |
| 3 os. |
będzie wysysał będzie wysysać |
będzie wysysała będzie wysysać |
będzie wysysało będzie wysysać |
będą wysysali będą wysysać |
będą wysysały będą wysysać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wysysajmy |
|
| 2 os. |
wysysaj |
wysysajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysysałbym bym wysysał |
wysysałabym bym wysysała |
wysysałobym bym wysysało |
wysysalibyśmy byśmy wysysali |
wysysałybyśmy byśmy wysysały |
| 2 os. |
wysysałbyś byś wysysał |
wysysałabyś byś wysysała |
wysysałobyś byś wysysało |
wysysalibyście byście wysysali |
wysysałybyście byście wysysały |
| 3 os. |
wysysałby by wysysał |
wysysałaby by wysysała |
wysysałoby by wysysało |
wysysaliby by wysysali |
wysysałyby by wysysały |
bezosobnik: wysysano by
bezokolicznik: wysysać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wysysając
gerundium: wysysanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wysysanie |
wysysania |
| D. | wysysania |
wysysań |
| C. | wysysaniu |
wysysaniom |
| B. | wysysanie |
wysysania |
| N. | wysysaniem |
wysysaniami |
| Ms. | wysysaniu |
wysysaniach |
| W. | wysysanie |
wysysania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wysysający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysysający |
wysysający |
wysysający |
wysysające |
wysysająca |
| D. | wysysającego |
wysysającego |
wysysającego |
wysysającego |
wysysającej |
| C. | wysysającemu |
wysysającemu |
wysysającemu |
wysysającemu |
wysysającej |
| B. | wysysającego |
wysysającego |
wysysający |
wysysające |
wysysającą |
| N. | wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającą |
| Ms. | wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysysający |
wysysający |
wysysające |
wysysające |
| D. | wysysających |
wysysających |
wysysających |
wysysających |
| C. | wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
| B. | wysysających |
wysysających |
wysysających |
wysysające |
| N. | wysysającymi |
wysysającymi |
wysysającymi |
wysysającymi |
| Ms. | wysysających |
wysysających |
wysysających |
wysysających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wysysany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysysany |
wysysany |
wysysany |
wysysane |
wysysana |
| D. | wysysanego |
wysysanego |
wysysanego |
wysysanego |
wysysanej |
| C. | wysysanemu |
wysysanemu |
wysysanemu |
wysysanemu |
wysysanej |
| B. | wysysanego |
wysysanego |
wysysany |
wysysane |
wysysaną |
| N. | wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysaną |
| Ms. | wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysysani |
wysysani |
wysysane |
wysysane |
| D. | wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
| C. | wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
| B. | wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
wysysane |
| N. | wysysanymi |
wysysanymi |
wysysanymi |
wysysanymi |
| Ms. | wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
odpowiednik aspektowy: wyssać
Składnia
| Rznieżywotny | + | wysysać | + |
CO +
(z CZEGO)
|
3. siły
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ssać |
Połączenia
- wysysać energię, nadzieję, odwagę, pieniądze, siły, środki, zasoby, życie, życiowe soki
- wysysać jak pijawka
- wyzyskiwać i wysysać
Cytaty
|
Obserwuję i odnoszę wrażenie, jakby [...] ktoś wysysał z ciebie energię, wszystkie siły. źródło: KWSJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
|
|
Bezkresne równiny rosyjskie wysysają siły, odbierają człowiekowi chęć do życia. źródło: KWSJP: Rudolf Jasik: Martwi nie śpiewają, 1961 |
|
|
Problem polega na tym, że nowa polska odmiana mafii próbuje wysysać środki z instytucji finansowych, z budżetu państwa, z kas samorządowych. źródło: KWSJP: Piotr Pytlakowski: Mafia po nowemu, prasa, 2005 |
|
|
Następcy Anatoliusza powrócili do dawnych metod administracyjnych, wysysając dla doraźnego zysku wszystkie zasoby i siły ludności. źródło: KWSJP: Aleksander Krawczuk: Julian Apostata, 1987 |
|
|
Była tu nie pierwszy raz i za każdym razem w okolicach portierni jakieś mikroturbulencje czy ukryty ciek wodny wytrącały ją z równowagi i wysysały całą energię. źródło: KWSJP: Hanna Samson: Pułapka na motyla, 2000 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wysysam |
wysysamy |
|||
| 2 os. |
wysysasz |
wysysacie |
|||
| 3 os. |
wysysa |
wysysają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysysałem +(e)m wysysał |
wysysałam +(e)m wysysała |
wysysałom +(e)m wysysało |
wysysaliśmy +(e)śmy wysysali |
wysysałyśmy +(e)śmy wysysały |
| 2 os. |
wysysałeś +(e)ś wysysał |
wysysałaś +(e)ś wysysała |
wysysałoś +(e)ś wysysało |
wysysaliście +(e)ście wysysali |
wysysałyście +(e)ście wysysały |
| 3 os. |
wysysał |
wysysała |
wysysało |
wysysali |
wysysały |
bezosobnik: wysysano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wysysał będę wysysać |
będę wysysała będę wysysać |
będę wysysało będę wysysać |
będziemy wysysali będziemy wysysać |
będziemy wysysały będziemy wysysać |
| 2 os. |
będziesz wysysał będziesz wysysać |
będziesz wysysała będziesz wysysać |
będziesz wysysało będziesz wysysać |
będziecie wysysali będziecie wysysać |
będziecie wysysały będziecie wysysać |
| 3 os. |
będzie wysysał będzie wysysać |
będzie wysysała będzie wysysać |
będzie wysysało będzie wysysać |
będą wysysali będą wysysać |
będą wysysały będą wysysać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wysysajmy |
|
| 2 os. |
wysysaj |
wysysajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysysałbym bym wysysał |
wysysałabym bym wysysała |
wysysałobym bym wysysało |
wysysalibyśmy byśmy wysysali |
wysysałybyśmy byśmy wysysały |
| 2 os. |
wysysałbyś byś wysysał |
wysysałabyś byś wysysała |
wysysałobyś byś wysysało |
wysysalibyście byście wysysali |
wysysałybyście byście wysysały |
| 3 os. |
wysysałby by wysysał |
wysysałaby by wysysała |
wysysałoby by wysysało |
wysysaliby by wysysali |
wysysałyby by wysysały |
bezosobnik: wysysano by
bezokolicznik: wysysać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wysysając
gerundium: wysysanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wysysanie |
wysysania |
| D. | wysysania |
wysysań |
| C. | wysysaniu |
wysysaniom |
| B. | wysysanie |
wysysania |
| N. | wysysaniem |
wysysaniami |
| Ms. | wysysaniu |
wysysaniach |
| W. | wysysanie |
wysysania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wysysający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysysający |
wysysający |
wysysający |
wysysające |
wysysająca |
| D. | wysysającego |
wysysającego |
wysysającego |
wysysającego |
wysysającej |
| C. | wysysającemu |
wysysającemu |
wysysającemu |
wysysającemu |
wysysającej |
| B. | wysysającego |
wysysającego |
wysysający |
wysysające |
wysysającą |
| N. | wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającą |
| Ms. | wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysysający |
wysysający |
wysysające |
wysysające |
| D. | wysysających |
wysysających |
wysysających |
wysysających |
| C. | wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
wysysającym |
| B. | wysysających |
wysysających |
wysysających |
wysysające |
| N. | wysysającymi |
wysysającymi |
wysysającymi |
wysysającymi |
| Ms. | wysysających |
wysysających |
wysysających |
wysysających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wysysany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysysany |
wysysany |
wysysany |
wysysane |
wysysana |
| D. | wysysanego |
wysysanego |
wysysanego |
wysysanego |
wysysanej |
| C. | wysysanemu |
wysysanemu |
wysysanemu |
wysysanemu |
wysysanej |
| B. | wysysanego |
wysysanego |
wysysany |
wysysane |
wysysaną |
| N. | wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysaną |
| Ms. | wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysysani |
wysysani |
wysysane |
wysysane |
| D. | wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
| C. | wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
wysysanym |
| B. | wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
wysysane |
| N. | wysysanymi |
wysysanymi |
wysysanymi |
wysysanymi |
| Ms. | wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
wysysanych |
odpowiednik aspektowy: wyssać
Składnia
|
+ | wysysać | + |
CO +
(z KOGO/CZEGO)
|