UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

struktura

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Pochodzenie

z łac. structūra 'budowa, konstrukcja; budowanie; budowla, budynek' , 'szyk, układ, porządek'

1. białka

Definicja

układ i wzajemne relacje elementów składowych jakiejś całości

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  budowa

Połączenia

  • struktura białka, DNA, komórki, kości, mózgu, węgla, włosa, związku chemicznego; obrazu, kompozycji, powieści, utworu literackiego; wyrazu
  • badać, odkryć strukturę

Cytaty

Dostrzegli wówczas, że nowoczesne organizacje terrorystyczne, jak choćby ugrupowanie Osamy ben Ladena i międzynarodowe kartele przestępcze, mają strukturę sieciową, składają się z siatek liczących nawet setki ogniw rozsianych po całym świecie.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

Od rewolucyjnego odkrycia Watsona i Cricka, którzy opisali zarówno strukturę cząsteczki DNA jak i istotę genetycznego kodu, wiemy, że DNA składa się z dwóch nici splecionych na kształt podwójnej helisy.

źródło: NKJP: Małgorzata Słomczyńska-Pierzchalska: W głąb siebie, Polityka, 2001-02-24

Badania struktury morfologicznej skóry z tych miejsc wykazały większą liczbę zakończeń nerwowych niż w innych miejscach.

źródło: NKJP: leksander Bator, Tadeusz Kasperczyk: Trening zdrowotny z elementami fizjoterapii, 2000

Drugi wniosek, który nasuwa się, gdy przeglądamy kompletną mapę nuklidów od wodoru do uranu, dotyczy struktury jąder stabilnych.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kusch: Co o promieniowaniu wiedzieć powinniśmy, 1999

Struktura kryształu lodu jest luźna, między cząsteczkami występują puste przestrzenie, tworzące pewien rodzaj mikroskopijnych kanałów.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. struktura
struktury
D. struktury
struktur
C. strukturze
strukturom
B. strukturę
struktury
N. strukturą
strukturami
Ms. strukturze
strukturach
W. strukturo
struktury

Składnia

bez ograniczeń + struktura +
CZEGO

2. dochodów

Definicja

sposób kształtowania się stanu czegoś, ujmowany ze względu na jakiś czynnik

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • struktura populacji, państwa, społeczeństwa; administracji, gospodarki, produkcji, przemysłu, rządu, rynku, sprzedaży; przedsiębiorstwa, spółki; kształcenia, wykształcenia, zatrudnienia, zarządzania; bilansu, wydatków; organizacji, reform
  • przebudować, zmienić, zbudować strukturę

Cytaty

Nasza struktura zatrudnienia szybko upodabnia się do zachodniej. Już 8,5 mln osób pracuje w usługach, a w przemyśle tylko 4,9 mln.

źródło: NKJP: Do usług, Polityka, 2008-03-29

Charakter tych oddziaływań zależy od systemu politycznego, struktury gospodarki i prawa regulującego lobbing i finansowanie partii.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Sieć rzuca cień, 2007-09-15

Plany zmian w strukturze dochodów spółki wymusił także rynek.

źródło: NKJP: Tomasz Świderek: Firmoteka, Gazeta Wyborcza, 1992-12-18

Po „aksamitnej rewolucji” okazało się bowiem, że struktura przemysłu ciężkiego w Słowacji jest niewłaściwa, co przejawia się m.in. nadmiernym zużyciem energii elektrycznej.

źródło: NKJP: Peter Szporer: Gazeta Środkowoeuropejska, Gazeta Wyborcza, 1994-07-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. struktura
struktury
D. struktury
struktur
C. strukturze
strukturom
B. strukturę
struktury
N. strukturą
strukturami
Ms. strukturze
strukturach
W. strukturo
struktury

Składnia

bez ograniczeń + struktura +
CZEGO

3. językowa

Definicja

twór zbudowany w określony sposób z powiązanych ze sobą elementów

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  budowa
hiperonimy:  twór

Połączenia

  • struktura białkowa, komórkowa; językowa, logiczna, matematyczna, psychiczna, społeczna; struktury gospodarcze, partyjne; podziemne

Cytaty

W języku Leśmiana celem stylizacji było bardzo często uniezwyklanie rzeczy i zjawisk - jego struktury językowe taką właśnie pełnią funkcję w utworach.

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1959

Procesy te zachodzą w całym układzie nerwowym, choć niektóre struktury są bogatsze w neurotrofiny niż inne.

źródło: NKJP: Julita Czarkowska-Bauch: Mózg na bieżni, Polityka, 2009-03-14

– Zdaję sobie sprawę zarówno z tego, o czym pan mówi, jak i z tego, że prokuratura jest strukturą hierarchiczną.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007

- Po raz pierwszy chorobę tę rozpoznał w 1907 r. neuropatolog Alois Alzheimer, dokonując sekcji 57-letniej pacjentki, u której występował zespół otępienny. Stwierdził, że w jej mózgu istniały nieprawidłowe struktury białkowe.

źródło: NKJP: Barbara Czerska: Rozmowa ..., Gazeta Wyborcza, 1992-04-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. struktura
struktury
D. struktury
struktur
C. strukturze
strukturom
B. strukturę
struktury
N. strukturą
strukturami
Ms. strukturze
strukturach
W. strukturo
struktury

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

bez ograniczeń + struktura +
JAKA

Frazeologizmy

struktura głęboka
struktura powierzchniowa
Data ostatniej modyfikacji: 16.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json