UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozkładać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

ogsł. *orz-kladati

W postaci bezprzedrostkowej czasownik kładać poświadczony jest tylko w staropolszczyźnie (XV w.) w znaczeniu 'nakładać'; zob. kłaść

1. parasol

Definicja

oddalać od siebie części przedmiotu, powodując zwiększenie jego powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

rozkładać gazetę, mapę; parasol, stół, wersalkę; matę, obrus
rozkładany stolik

Cytaty

Nie dalej jak dwa tygodnie temu Robert rozkładał sobie karimatę na podłodze mikroskopijnej kawalerki Adama.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Na noc rozkładano dla niej namiot na lądzie.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965

Rozkłada mapę. Pokazuje palcem miejsce, do którego mamy ruszyć o świcie.

źródło: NKJP: Violetta Polak: Podróże, Gazeta Wyborcza, 1994-11-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

rozkładać

2. sztućce

Definicja

układać przedmioty w niewielkiej odległości od siebie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

rozkładać materace, papiery, sztućce, talerze
rozkładać na biurku, na podłodze, na stole

Cytaty

Rozkłada na stoliku kilka fotografii.

źródło: NKJP: Katarzyna Surmiak-Domańska: Beznadziejna ucieczka przed Basią. Reportaże seksualne, 2007

Na rynku straganiarze rozkładają swoje towary, amerykańskie mydełka, grzebienie, dezodoranty.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

rozkładać

CO + GDZIE

3. silnik

Definicja

rozdzielać elementy przedmiotu stanowiące całość, powodując, że całość ta przestaje istnieć

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	demontować
	antonimy:	montować

Połączenia

rozkładać regał, silnik
rozkładać na części

Cytaty

Zawiadomił funkcjonariuszy, że w garażu w Wołominie przy ul. Akacjowej, działa warsztat samochodowy, który nie naprawia aut, tylko rozkłada je na części.

źródło: NKJP: Przestępczy warsztat, Życie Warszawy, 2002

Około 200 silników, które wyprodukowano jeszcze na początku tego roku, kolejne grupy robotników składają i rozkładają na części.

źródło: NKJP: Volkswagen: Pierwsze silniki z Polkowic trafią... na złom, Gazeta Wrocławska, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

rozkładać

4. dług na raty

Definicja

dzielić coś w czasie lub przestrzeni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

rozkładać kredyt, płatność, podatek, spłatę; pracę, obowiązki
rozkładać między pracowników, między wspólników
rozkładać na raty; na etapy; na wszystkich; na kilka miesięcy, na ileś lat
rozkładać w czasie
rozkładać równomiernie

Cytaty

	W razie problemów odraczamy okres spłaty albo rozkładamy należność na mniejsze raty, do sądu idziemy w ostateczności. źródło: NKJP: Ryszarda Socha: Święty Jan z Kęt daje zarobić, Polityka, 2002-12-07
	W szał zakupów tuż przed świętami nie wpadam, gdyż zwykle rozkładam je w czasie. źródło: NKJP: Jarosław Rybak: Zwrot spod choinki, 2000-12-15
	Musiałam przecież pokonywać dystans, nie stać w miejscu, ale też racjonalnie rozkładać siły. źródło: NKJP: Majka Lisińska-Kozioł: Nałogowcy emocji, Dziennik Polski, 2005-09-09
	Rzecznik zwraca też uwagę na to, że ogólne warunki ubezpieczenia oc – w swej istocie obowiązkowego – nierówno rozkładają obowiązki, obarczając nimi przede wszystkim ubezpieczającego się. źródło: NKJP: Odszkodowanie na żółwiu, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2000-08-30
	Część przypadająca na dłużnika niewypłacalnego rozkłada się między współdłużników. źródło: NKJP: Kodeks Cywilny, 1964

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

	+	rozkładać	+	CO + (na CO)
	+	rozkładać	+	(między KOGO)

5. bakterie rozkładają coś

Definicja

powodować rozpad chemiczny czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

rozkładać resztki pokarmowe

Cytaty

[...] organiczny płyn owocowy rozkłada resztki pokarmowe i osady substancji chemicznych, zgromadzone w tkankach i we krwi.

źródło: NKJP: Internet

I faza - hydroliza związków wielkocząsteczkowych.
Biorą w niej udział bakterie [...] rozkładające wielocukry, lipidy i peptydy do prostych związków organicznych, rozpuszczalnych w wodzie. Istotną rolę w tym procesie odgrywają bakterie rozkładające celulozę.

źródło: NKJP: Czesława Rosik-Dulewska: Podstawy gospodarki odpadami, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

rozkładać

6. ramiona

Definicja

wyciągać na boki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

rozkładać ramiona, ręce, skrzydła
bezradnie rozkładać

Cytaty

Dobrze się tu grało w piłkę. Podrzucały ją skośnie w górę, a kiedy odbiła się od ściany, podskakiwały, rozkładając w powietrzu nogi.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

[...] przyklęknął, rozkładając ramiona. Mała z rozpędu uwiesiła się mu na szyi.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

[...] na ręce Uli usiadł mały, niebieski motylek i pełen zaufania, składał i rozkładał skrzydła.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1990

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

rozkładać

7. przeciwnika

Definicja

pot.

pokonywać przeciwnika w walce

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Cytaty

[...] żołnierze starają się uprzyjemnić sobie wolny czas na różne sposoby, na przykład organizując zawody w siłowaniu się na ręce. Dowódca jednostki [...] sam chętnie bierze w nich udział, bez większych kłopotów rozkładając swoich podwładnych.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: East Side Story: Dlaczego NKWD nie ufało bohaterom wojennym?, Esensja, 2009-08-21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

rozkładać

KOGO

8. gospodarkę

Definicja

pot.

doprowadzać do upadku lub załamania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

rozkładać firmę, gospodarkę

Cytaty

[…] oświadczyła od razu, że do „Solidarności” nie należy i w żadnych głupich strajkach uczestniczyć nie myśli, gdyż rozkładają gospodarkę i niszczą Polskę Ludową.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Pomysł, by pokonać przeciwnika, rozkładając jego społeczeństwo od środka przez narkotyki, nie jest nowy.

źródło: NKJP: Marek Gurnicki: Ozon, 2005, nr 21

Teraz już prawie zapomniałam o pechowych zawodach w Rumunii. Ale wówczas było mi naprawdę ciężko – [...] przegrana całkowicie rozkładała mnie psychicznie.

źródło: NKJP: Wrócić do dawnej formy, Dziennik Polski, 2001-07-25

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

rozkładać

KOGO/CO

9. chorego

Definicja

pot.

powodować u kogoś złe samopoczucie objawiające się bólem mięśni i głowy, gorączką, katarem lub biegunką

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

Po prostu, jak to się zwykło mawiać, choroba zaczęła mnie rozkładać. W środę nie mogłem już wstać z łóżka.

źródło: NKJP: Grypa była silniejsza, Dziennik Polski, 2003-10-20

Kiedy jestem przemęczona i faktycznie po prostu nie wyrabiam, to zaczynam chorować, dostaję gorączki i rozkłada mnie [...]

źródło: NKJP: Inernet

U nas w domku paskudna grypa... rozkłada wszystkich po kolei.

źródło: Internet: garnek.pl/dolores

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

	+	rozkładać	+	KOGO
Ø	+	rozkładać	+	KOGO

10. kogoś swoją odpowiedzią

Definicja

pot.

zaskakującym zachowaniem lub nietypowymi cechami wywoływać u kogoś silny stan emocjonalny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rozwalać

Cytaty

Tajemniczy faceci są bardziej pociągający. A nie tam od razu po pierwszej randce rozkłada mnie tekstem o wiecznej i nieskończonej miłości, domku z ogródkiem i białym płotkiem i dzieciach

źródło: NKJP: Internet

Sztandarowe argumenty przeciw dubbingowi są takie: „rozkłada mnie Winnetou mówiący po niemiecku”

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozkładam	rozkładamy
2 os.	rozkładasz	rozkładacie
3 os.	rozkłada	rozkładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałem +(e)m rozkładał	rozkładałam +(e)m rozkładała	rozkładałom +(e)m rozkładało	rozkładaliśmy +(e)śmy rozkładali	rozkładałyśmy +(e)śmy rozkładały
2 os.	rozkładałeś +(e)ś rozkładał	rozkładałaś +(e)ś rozkładała	rozkładałoś +(e)ś rozkładało	rozkładaliście +(e)ście rozkładali	rozkładałyście +(e)ście rozkładały
3 os.	rozkładał	rozkładała	rozkładało	rozkładali	rozkładały

bezosobnik: rozkładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozkładał będę rozkładać	będę rozkładała będę rozkładać	będę rozkładało będę rozkładać	będziemy rozkładali będziemy rozkładać	będziemy rozkładały będziemy rozkładać
2 os.	będziesz rozkładał będziesz rozkładać	będziesz rozkładała będziesz rozkładać	będziesz rozkładało będziesz rozkładać	będziecie rozkładali będziecie rozkładać	będziecie rozkładały będziecie rozkładać
3 os.	będzie rozkładał będzie rozkładać	będzie rozkładała będzie rozkładać	będzie rozkładało będzie rozkładać	będą rozkładali będą rozkładać	będą rozkładały będą rozkładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozkładajmy
2 os.	rozkładaj	rozkładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozkładałbym bym rozkładał	rozkładałabym bym rozkładała	rozkładałobym bym rozkładało	rozkładalibyśmy byśmy rozkładali	rozkładałybyśmy byśmy rozkładały
2 os.	rozkładałbyś byś rozkładał	rozkładałabyś byś rozkładała	rozkładałobyś byś rozkładało	rozkładalibyście byście rozkładali	rozkładałybyście byście rozkładały
3 os.	rozkładałby by rozkładał	rozkładałaby by rozkładała	rozkładałoby by rozkładało	rozkładaliby by rozkładali	rozkładałyby by rozkładały

bezosobnik: rozkładano by

bezokolicznik: rozkładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkładając

gerundium: rozkładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkładanie	rozkładania
D.	rozkładania	rozkładań
C.	rozkładaniu	rozkładaniom
B.	rozkładanie	rozkładania
N.	rozkładaniem	rozkładaniami
Ms.	rozkładaniu	rozkładaniach
W.	rozkładanie	rozkładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładająca
D.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającego	rozkładającej
C.	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającemu	rozkładającej
B.	rozkładającego	rozkładającego	rozkładający	rozkładające	rozkładającą
N.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającą
Ms.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładający	rozkładający	rozkładające	rozkładające
D.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających
C.	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym	rozkładającym
B.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładające
N.	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi	rozkładającymi
Ms.	rozkładających	rozkładających	rozkładających	rozkładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozkładany	rozkładany	rozkładany	rozkładane	rozkładana
D.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanego	rozkładanej
C.	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanemu	rozkładanej
B.	rozkładanego	rozkładanego	rozkładany	rozkładane	rozkładaną
N.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładaną
Ms.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozkładani	rozkładani	rozkładane	rozkładane
D.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych
C.	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym	rozkładanym
B.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładane
N.	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi	rozkładanymi
Ms.	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych	rozkładanych

odpowiednik aspektowy: rozłożyć

Składnia

rozkładać

KOGOŚ + (CZYMŚ)

Frazeologizmy

ktoś kładzie na łopatki kogoś
ktoś rozkłada na łopatki kogoś
ktoś rozbija obóz
ktoś rozkłada obóz
ktoś rozkłada obozowisko
ktoś rozkłada biwak
ktoś rozkłada na czynniki pierwsze coś
ktoś rozkłada nogi
ktoś rozkłada ręce
ktoś/coś kładzie na łopatki coś
ktoś/coś rozkłada na łopatki coś

Data ostatniej modyfikacji: 13.05.2015