UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szkoła

Chronologizacja

XIV w., Bor

Pochodzenie

łac. schola : scola 'nauka; wykład, lekcja; szkoła (filozoficzna)'; 'miejsce spotkań, wypoczynku (w łaźni); sala'

z gr. skholḗ 'wolny czas, odpoczynek', 'rozrywka, uczona dyskusja, dysputa; szkoła, grono słuchaczy'

1.a placówka oświatowa

Definicja

placówka nauczania, w której kształci się dzieci i młodzież, przekazując im określoną wiedzę i umiejętności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Relacje znaczeniowe

synonimy:

buda, szkolisko, sztuba

Połączenia

elitarna, ekskluzywna, porządna, sławna, znana szkoła; szkoła ogólnokształcąca, specjalna, zawodowa; państwowa, prywatna, społeczna; męska, żeńska; koedukacyjna; baletowa, ekonomiczna, filmowa, handlowa, muzyczna, oficerska, sportowa, rabinacka, wojskowa...; kominternowska, pijarska
szkoła biznesu, przemysłu drzewnego
szkoła dla głuchoniemych, dla niewidomych; dla dorosłych, dla dziewcząt; imienia Czesława Miłosza, imienia Henryka Sienkiewicza
szkoła z internatem
uczennica, uczeń; absolwent, adept, wychowanek; dyrektor, kierownik, nauczyciel, rektor; patron, założyciel; dzieje, historia szkoły
młodzież ze szkół
nauczyciel, wychowawca; lekcje, zajęcia; klasówka w szkole
szkoła kształci, uczy
utworzyć, założyć; lubić szkołę; zamykać szkoły
chodzić, iść, uczęszczać; pójść, zapisać się; posłać/posyłać; przyjąć kogoś do szkoły; relegować, usunąć kogoś ze szkoły; wracać ze szkół
uczyć (się), studiować w szkole

Cytaty

	Gdy miała pięć lat, dziadkowie wysłali ją do szkoły muzycznej, gdzie zaczęła uczyć się gry na flecie i pianinie. źródło: NKJP: Maciej Wesołowski: Björk, Cosmopolitan 2000
	Aż 68 proc. uczniów wrocławskich szkół ponadpodstawowych lubi swoją szkołę, ale tylko 2 proc. nie dostrzega w niej nieporozumień pomiędzy nauczycielami i uczniami [...]. źródło: NKJP: Elżbieta Guzowska: Kochana buda?, Gazeta Wrocławska, 1999
	Prezbiteriańska szkoła dla dziewcząt w Sydney wprowadziła pilotażowo nowe zasady przeprowadzania egzaminów. źródło: NKJP: Michał Chudziński: Australia: Telefon do przyjaciela podczas egzaminu?, Dziennik Internautów, 2008-08-25
	Gdyby nie szkoła klasztorna! Takie szkoły ciążą na całym życiu, moje żeńskie liceum pojawia się ciągle w pamięci, w pisaniu, w całej twórczości przewija się żeński wątek, mimo że byłam tam tylko dwa lata, zanim uciekłam. źródło: NKJP: Krystyna Kofta, Fausta, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

1.b budynek

Definicja

budynek, w którym mieści się szkoła - placówka nauczania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Relacje znaczeniowe

synonimy:

szkolisko

Połączenia

aula, biblioteka, klasa, sala, sekretariat; brama, dziedziniec, mury, podwórko szkoły
szkoła znajduje się gdzieś
zbudować/budować, postawić; zburzyć szkołę
dojeżdżać do szkoły
poruszać się, przemieszczać się po szkole; być w szkole

Cytaty

	Pamiętam, dzieci ze starszych klas zajęły miejsca w swoich klasach, a my, pierwszoklasiści, zostaliśmy na podwórku szkoły, gdzie podzielono nas na dwie klasy: 1a i 1b i ustawiono parami. źródło: NKJP: Kazimierz Saługa: Ocalić od zapomnienia, Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01
	Marzy o tym, aby napisać smołą na szkole: „Szkoła Twój wróg” i urządzić strajk. źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008
	Ojciec budował szkołę, a ksiądz kościół i od początku organizowali wspólne zabawy, z których dochód dzielono sprawiedliwie na dwie budowy. źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010
	Dźwięki poloneza dochodzą z sal szkół ponadgimnazjalnych. źródło: NKJP: wa: Włocławek: Poloneza czas zacząć, Gazeta Pomorska, 2009-12-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

1.c ludzie

Definicja

ludzie uczący się lub pracujący w szkole - placówce nauczania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Połączenia

życie szkoły

Cytaty

	W imprezie uczestniczyła cała szkoła, uczniowie wykazywali aktywność i zaangażowanie w przygotowywaniu flag, plakatów i prezentacji muzycznych. źródło: NKJP: Katarzyna Juszczyk: Czekając na Unię, Co tydzień Jaworzno, 2004-04-01
	Wystarczy zafascynować ucznia człowiekiem, którego szkoła wybrała na patrona. źródło: NKJP: Wojciech Żmudziński SJ: Troska o dobre imię, Wychowawca, 2009-07
	Powieści pożyczane od Hansa albo kupowane we wsi przynosiły mi jedyną pociechę w okresie, gdy szkoła potępiała mnie za rzekomy upór w niechęci do nauki. źródło: NKJP: Adam Wiśniewski-Snerg: Dzikus, 1998
	Przyłożyłem się jednak do roboty i oprócz zamieszczenia „wiadomostek” z życia szkoły, napisałem „kawałek” przeciw paleniu papierosów. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki, Na przekór i na bakier, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

1.d nauka

Definicja

nauka i kształcenie w szkole - placówce nauczania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Relacje znaczeniowe

synonimy:

szkolisko

Połączenia

szkoła podstawowa, ponadpodstawowa, średnia, wyższa, zawodowa; podziemna, tajna szkoła
egzamin do szkoły
ktoś po szkołach
kończyć, skończyć, ukończyć; opuścić, rzucić szkołę; kończyć, skończyć szkoły
pójść do szkoły

Cytaty

	Szansę na filmowy debiut, chociaż jeszcze nie samodzielny, otrzymał cztery lata po ukończeniu szkoły filmowej [...]. źródło: NKJP: Konrad Wągrowski: East Side Story: Szalone przygody rosyjskich agentów na Malcie, Esensja, 2009-09-08
	W Anglii skończyłem podchorążówkę, polską. - Jak długo trwała ta szkoła? - 6 miesięcy, a ukończyłem ją z drugą lokatą. źródło: NKJP: Elwira Kucharska: Siła przyciągania, czyli polskie losy, 2008
	Kilku dyrektorów odmówiło jej angażu po szkole. Nieważne stało się to, jak ją postrzegano w czasie studiów, nieważne, że obiektywnie rzecz biorąc, jest to po prostu bardzo dobra aktorka. źródło: NKJP: Anna Wiejowska: W poszukiwaniu maski, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2003-12-12
	Ej, studenciku, studenciku, zapłacili czerwoni za twoją szkołę, za trzy lata polonistyki, romanistyki, psychologii, filozofii, czy co tam miałeś kaprys zgłębiać [...], a ty co? źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 1997
	Ankieterzy podkreślali wirtuozerię, z jaką młodzi przekonywali rodziców, by nadal łożyli na ich szkoły i potrzeby. źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Jak zdobyć, utrzymać i porzucić pierwszą pracę, Polityka, 2007-10-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

1.e lekcje

Definicja

zajęcia lekcyjne w szkole - placówce nauczania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Relacje znaczeniowe

synonimy:

szkolisko

Połączenia

mieć; kończyć, zaczynać szkołę

Cytaty

On poszedł do zasadniczej szkoły samochodowej, czego mu strasznie zazdrościłem, bo tylko trzy dni miał szkołę, a trzy dni warsztaty, na których się oczywiście nic nie robiło.

źródło: NKJP: Bartłomiej Dobroczyński: Orkiestra Klubu Pomocnych Serc, czyli Monolog wodospad Jurka Owsiaka, 1999

Mnie strasznie chce się palić, bo nie zdążyłem przed szkołą, a ta akademia wlecze się i wlecze już drugą godzinę [...].

źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 1997

Raz w tygodniu kończę szkołę o 17. Obiad powinien czekać, ale jak stoi na okienku, to zwykle ktoś mi go zje.

źródło: NKJP: Aldona Minorczyk-Cichy: Horror w domu dziecka chcą przerwać byłe wychowanki, Dziennik Zachodni, 2009-01-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

2. wykształcenie

Definicja

umiejętności i wiadomości zdobyte w szkole

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wykształcenie

Połączenia

dobra, świetna; przedwojenna szkoła
mieć szkołę

Cytaty

Ktoś, kto ma świetną szkołę, może się nie sprawdzić, szybko wypalić psychicznie i wtedy trzeba powiedzieć: to nie jest miejsce dla ciebie.

źródło: NKJP: Ryszarda Socha: Darmowy zaciąg, Polityka, 2003-05-17

Samuel jest miłośnikiem historii. Najbardziej historii Żydów, ale historię Polski też zna znakomicie. I polska literaturę. Widać po nim solidną, przedwojenną polską szkołę.

źródło: NKJP: Internet

Był dobrym człowiekiem i sędzią. No, przedwojenne wychowanie, przedwojenna wileńska szkoła prawa.

źródło: NKJP: K.Jakubowski: Opowiadała kawały, trafiła do więzienia, Tygodnik Ciechanowski, 2006-01-05

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

3. kształcenie zorganizowane

Definicja

system kursów nauczania przeznaczonych dla szerokiej grupy ludzi zainteresowanych kształceniem się w jakiejś dziedzinie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata pozaszkolne formy nauczania

Połączenia

letnia szkoła, szkoła koronkarska
szkoła jazdy, języków obcych, wdzięku

Cytaty

	Helena Modrzejewska-Chłapowska, po powrocie z Ameryki, podjęła się utworzenia fundacji na rzecz szkoły koronkarskiej. źródło: NKJP: Koronczarki, Dziennik Polski, 2008-07-26
	Ośrodek na Harendzie oferuje też cztery wyciągi orczykowe, szkołę narciarską, karczmę dla 150 osób, parkingi, ściankę wspinaczkową. źródło: NKJP: (hak): Otwarcie krzesełek na Harendzie, Gazeta Krakowska, 2007-01-06
	Tematem wiodącym szkoły letniej były: „Globalizacja, regionalizacja i rozwój” [...]. źródło: NKJP: G. A.: Globalizacja, regionalizacja i rozwój. Szkoła letnia w Brazylii, KRONIKA - pismo Uniwersytetu Łódzkiego, 2006-02
	Wkrótce potem rozpoczął pracę jako dyrektor w fundacji dudziarskiej w Stockbridge i w Davidson School of Piping – jednej z największych szkół gry na dudach na świecie [...]. źródło: NKJP: Marta Wiewiórska: Muzyczna uczta, Sztafeta, 31/2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

Składnia

	+	szkoła	+	(CZEGO)
	+	szkoła	+	(JAKA)

4. artystyczna

Definicja

grupa twórców lub uczonych cechujących się podobieństwem dzieł lub poglądów pod wpływem pozostawania w kręgu oddziaływań nauk tych samych mistrzów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Połączenia

szkoła lwowsko-warszawska, monachijska, paryska, pitagorejska; filozoficzna, historyczna, językoznawcza, malarska
szkoła Matejki, Wyki...

Cytaty

	[...] „Janek był metodologicznie uczniem szkoły lwowsko-warszawskiej: Ajdukiewicz, Kotarbiński, Ossowski, więc taka pewna przezroczystość wywodu, jasność, logika, rzeczowość [...]”. źródło: NKJP: Marcin Piasecki: Prezydent, Gazeta Wyborcza, 1996-06-24
	Każda nowa szkoła filozoficzna wraca do początków filozofii, a więc zwraca się wstecz, chociaż jednocześnie wybiega naprzód powołując do życia nowe rozwiązania. źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia: po co nam filozofia, Twój Styl, 1997
	Szujski został głównym ideologiem stronnictwa, a zarazem najwybitniejszym bodaj przedstawicielem krakowskiej szkoły historycznej. Szkoły, która - ujmując rzecz generalnie - uważała, że przyczyną upadku Polski były wady Polaków. źródło: NKJP: Witold Turdza: Popiersie Józefa Szujskiego, Dziennik Polski, 2008-07-26
	W rok później Jerzy Putrament, sekretarz generalny ZLP i polityczny sternik ówczesnego życia literackiego zaatakował zbiorczo młodych krytyków z krakowskiej szkoły Wyki [...]. źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

Składnia

	+	szkoła	+	JAKA
	+	szkoła	+	KOGO

5. podręcznik

Definicja

podręcznik do nauki gry na instrumencie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata pozaszkolne formy nauczania

Połączenia

szkoła na fortepian, na gitarę, na perkusję
autor szkoły

Cytaty

Prof. Peter-Lukas Graf, szwajcarski flecista, [...] autor licznych szkół na flet oraz znanego podręcznika Interpretation został wczoraj uhonorowany tytułem doktora honoris causa Akademii Muzycznej w Krakowie.

źródło: NKJP: (AMS): W hołdzie mistrzowi z Bazylei, Dziennik Polski, 2005-04-11

Pilichowski z kolei to mistrz bassa [...]. Autor szkół na gitarę basową.

źródło: NKJP: (mad): Rockmeni w Rockotece, Gazeta Krakowska, 2003-05-23

Instrument był, podstawowa książka - „Szkoła na akordeon” - też; należało pomyśleć o nauce.

źródło: NKJP: Waldemar Bałda: Życie z nut, Dziennik Polski, 2006-01-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

6. poglądów

Definicja

pogląd na jakąś sprawę podzielany przez grupę osób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

nowa, stara; inna szkoła, różne szkoły

Cytaty

	Podobnie bywa w negocjacjach, gdzie dobra atmosfera na pewno nie szkodzi, a często pomaga. Oczywiście są i inne szkoły na ten temat. źródło: NKJP: Piotr Legutko: Sztuka debaty czyli jak się nie dać, 2009
	Boro reprezentował starą szkołę, według której kobiety i mężczyźni mieli określone miejsca i określone zadania, a rozpasanego islandzkiego homoseksualizmu wprost nienawidził. źródło: NKJP: Hubert Klimko Dobrzaniecki: Kołysanka dla wisielca, 2007
	Rozumiem, że autorom tego wniosku bardzo się spieszy, ale ja mam bardzo stare przyzwyczajenia i chcę dobrze rozumieć, nad czym będę głosować. Przykro mi bardzo, że mam taką starą szkołę. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 28.05.1992,
	W ogóle z tylu rzeczy człowiek zdaje sobie sprawę, kiedy już jest za późno, żeby coś zmienić. - Jeżeli o to idzie, to są różne szkoły, ale jedna z nich mówi, że nigdy nie jest za późno. źródło: NKJP: Edward Stachura, Się, 1977

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

7. kindersztuba

Definicja

staranne, zdyscyplinowane wychowanie i maniery

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Połączenia

dobra, twarda szkoła

Cytaty

[...] bardzo przestrzegała, no, na przykład punktualności, form grzeczności, była bardzo dobrze wychowana, to jej matka, jej szkoła, nienaganne maniery, jak tego nie cierpiał [...].

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Trójkąt bermudzki, 2002

Nie wyznaje się miłości, kiedy się ją czuje, mówiła babka Schönmyth. Należała do starej szkoły. Do pruskiej szkoły. Nie mówić, nie pleść o uczuciach, ani mężowi, ani dzieciom.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta, Złodziejka pamięci, 1998

Do dzisiaj pamiętam profesora Sikorskiego. Wśród uczniowskiej społeczności znany był jako „Przyjaciel” z racji swej dobroduszności. [...] Z tej twardej, wówczas bardzo zdyscyplinowanej szkoły wyszło wielu ludzi sukcesu.

źródło: NKJP: gajda halina: Ciągle młodzi, Gazeta Krakowska, 2007-06-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

	+	szkoła	+	(JAKA)
	+	szkoła	+	(CZYJA)

8. życia

Definicja

okoliczności, które przez swoją trudność mają znaczący wpływ na kształtowanie się cech i umiejętności umożliwiających funkcjonowanie człowieka w określonym zakresie

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

ciężka, twarda szkoła; szkoła lekarska, piłkarska...
szkoła biznesu, charakteru, działalności społecznej, myślenia, przetrwania, walki politycznej, życia
przejść/przechodzić szkołę

Cytaty

	Jednak wyjazd na wymianę to nie tylko same ułatwienia i przyjemności. [...] Takie doświadczenie to lekcja samodzielności i komunikatywności, szkoła życia [...]. źródło: NKJP: trollbarbatus: Jak wyjechać na studia za granicę, Dlaczego?, 2009-08-08
	Musiałem wszystko zrozumieć sam, co było dobrą szkołą myślenia. źródło: NKJP: Andrzej Krzywicki: Diabelski młyn, 2005
	Dla ludzi sukcesu zamknięcie w celi jest twardą szkołą przetrwania. Ale bywa też szkołą charakteru. źródło: NKJP: Milena Rachid Chehab: Wygnani z raju, Ozon, 2005
	Na Bałkanach byłem dwa razy, postrzelili mnie, przeżyłem i wróciłem w zupełnie dobrym stanie psychicznym. Po takiej szkole myślałem, że jestem w stanie wszystko przetrzymać... źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szkoła	szkoły
D.	szkoły	szkół

C.	szkole	szkołom
B.	szkołę	szkoły
N.	szkołą	szkołami
Ms.	szkole	szkołach
W.	szkoło	szkoły

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

	+	szkoła	+	(CZEGO)
	+	szkoła	+	(JAKA)

Frazeologizmy

ktoś daje szkołę komuś
ktoś dał szkołę komuś
ktoś ma do szkoły pod górkę
szkoła elementarna
szkoła ludowa
szkoła powszechna
szkoła realna
szkoła życia
wyższa szkoła gotowania na gazie
wyższa szkoła gotowania na parze
wyższa szkoła jazdy
zasadnicza szkoła zawodowa
zielona szkoła

Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2014