UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opłacać

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. płacić

1. dawać za coś pieniądze

Definicja

dawać za coś, co stanowi przedmiot operacji handlowej, pieniądze lub inne dobra w takiej ilości, na jaką jest określona wartość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse podatki, opłaty, świadczenia pieniężne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  płacić, uiszczać

Połączenia

  • pracodawca; gmina, państwo, szkoła; budżet, kasa opłaca coś; rodzice opłacają coś
  • opłacać abonament, czynsz, koszty czegoś, media, należności, rachunki, ryczałt, świadczenia, ubezpieczenie, ZUS; składki; podatek; mieszkanie; pobyt; import, przejazd, transport; naukę, studia; leczenie
  • opłacać gotówką
  • opłacać z własnej kieszeni, z własnych środków
  • opłacany z jakichś pieniędzy, z podatków, z jakichś środków; z budżetu, z funduszu, z jakiejś kasy
  • opłacany ze składek
  • opłacać dodatkowo; na bieżąco, regularnie, systematycznie; miesięcznie
  • móc, musieć; przestać, zacząć opłacać
  • rozliczać i opłacać, utrzymywać i opłacać

Cytaty

Z tytułu najmu najemca jest zobowiązany opłacać czynsz oraz uiszczać opłaty za wszelkie świadczenia.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.06.1994

Dostaje małą rentę, którą opłaca naukę i leczenie w ośrodku.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Nie pije, popala, hoduje żółwie, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1997-08-22

[...] badanie pacjent opłaca z własnej kieszeni - w Niemczech kosztuje ono ok. 70 euro.

źródło: NKJP: Grażyna Morek: Okno w oku, Polityka, 2006-09-30

Do 1 października mieliśmy 7050 osób ubezpieczonych. Ubezpieczeni w pełnym tego słowa znaczeniu to tacy, którzy regularnie opłacają składki.

źródło: NKJP: Więcej ubezpieczonych, Dziennik Polski, 2001-10-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opłacam
opłacamy
2 os. opłacasz
opłacacie
3 os. opłaca
opłacają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opłacałem
+(e)m opłacał
opłacałam
+(e)m opłacała
opłacałom
+(e)m opłacało
opłacaliśmy
+(e)śmy opłacali
opłacałyśmy
+(e)śmy opłacały
2 os. opłacałeś
+(e)ś opłacał
opłacałaś
+(e)ś opłacała
opłacałoś
+(e)ś opłacało
opłacaliście
+(e)ście opłacali
opłacałyście
+(e)ście opłacały
3 os. opłacał
opłacała
opłacało
opłacali
opłacały

bezosobnik: opłacano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę opłacał
będę opłacać
będę opłacała
będę opłacać
będę opłacało
będę opłacać
będziemy opłacali
będziemy opłacać
będziemy opłacały
będziemy opłacać
2 os. będziesz opłacał
będziesz opłacać
będziesz opłacała
będziesz opłacać
będziesz opłacało
będziesz opłacać
będziecie opłacali
będziecie opłacać
będziecie opłacały
będziecie opłacać
3 os. będzie opłacał
będzie opłacać
będzie opłacała
będzie opłacać
będzie opłacało
będzie opłacać
będą opłacali
będą opłacać
będą opłacały
będą opłacać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opłacajmy
2 os. opłacaj
opłacajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opłacałbym
bym opłacał
opłacałabym
bym opłacała
opłacałobym
bym opłacało
opłacalibyśmy
byśmy opłacali
opłacałybyśmy
byśmy opłacały
2 os. opłacałbyś
byś opłacał
opłacałabyś
byś opłacała
opłacałobyś
byś opłacało
opłacalibyście
byście opłacali
opłacałybyście
byście opłacały
3 os. opłacałby
by opłacał
opłacałaby
by opłacała
opłacałoby
by opłacało
opłacaliby
by opłacali
opłacałyby
by opłacały

bezosobnik: opłacano by

bezokolicznik: opłacać

imiesłów przysłówkowy współczesny: opłacając

gerundium: opłacanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opłacanie
opłacania
D. opłacania
opłacań
C. opłacaniu
opłacaniom
B. opłacanie
opłacania
N. opłacaniem
opłacaniami
Ms. opłacaniu
opłacaniach
W. opłacanie
opłacania

imiesłów przymiotnikowy czynny: opłacający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opłacający
opłacający
opłacający
opłacające
opłacająca
D. opłacającego
opłacającego
opłacającego
opłacającego
opłacającej
C. opłacającemu
opłacającemu
opłacającemu
opłacającemu
opłacającej
B. opłacającego
opłacającego
opłacający
opłacające
opłacającą
N. opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającą
Ms. opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opłacający
opłacający
opłacające
opłacające
D. opłacających
opłacających
opłacających
opłacających
C. opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającym
B. opłacających
opłacających
opłacających
opłacające
N. opłacającymi
opłacającymi
opłacającymi
opłacającymi
Ms. opłacających
opłacających
opłacających
opłacających

imiesłów przymiotnikowy bierny: opłacany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opłacany
opłacany
opłacany
opłacane
opłacana
D. opłacanego
opłacanego
opłacanego
opłacanego
opłacanej
C. opłacanemu
opłacanemu
opłacanemu
opłacanemu
opłacanej
B. opłacanego
opłacanego
opłacany
opłacane
opłacaną
N. opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacaną
Ms. opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opłacani
opłacani
opłacane
opłacane
D. opłacanych
opłacanych
opłacanych
opłacanych
C. opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanym
B. opłacanych
opłacanych
opłacanych
opłacane
N. opłacanymi
opłacanymi
opłacanymi
opłacanymi
Ms. opłacanych
opłacanych
opłacanych
opłacanych

odpowiednik aspektowy: opłacić

Składnia

Rzosobowy + opłacać +
CO + (CZYM)

2. wynagradzać kogoś

Definicja

dawać należne pieniądze za czyjąś pracę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca wynagrodzenie za pracę

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wynagradzać
hiperonimy:  płacić

Połączenia

  • opłacać katechetów, lekarza, nauczycieli, trenera; pracowników
  • opłacany z budżetu
  • dobrze, drogo, godziwie, hojnie, należycie, nieźle, przyzwoicie, sowicie, suto, świetnie, wysoko; fatalnie, kiepsko, marnie, nędznie, nisko, słabo, źle opłacany
  • jakoś opłacany urzędnik; fachowiec, robotnik; piłkarz, sportowiec, zawodnik; jakoś opłacana praca; jakoś opłacane stanowisko

Cytaty

Chciał, by spółka sama płaciła za utrzymanie hali oraz opłacała pracowników obiektu.

źródło: NKJP: Dogadali się, Dziennik Polski, 2002-09-27

Wygospodarowanie w budżecie środków potrzebnych, by godziwie opłacać nauczycieli, pracowników kultury, ochrony zdrowia, służby więziennej i wszystkich innych grup pełniących służbę publiczną jest sprawą pilną i ważną [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 25.11.1993

Szefowie ochrony to wysoko opłacani fachowcy.

źródło: NKJP: Piotr Stasiak: Gofrownica pod paltem, Polityka, 2003-09-27

Czy w dobie obecnego kryzysu [...] Kościół, opłacając katechetów, nie mógłby dać przykładu postawy obywatelskiej i przyczynić się do częściowego choćby odciążenia napiętego budżetu szkolnictwa?

źródło: NKJP: Piotr Amsterdamski, Jacek Leociak, Zbigniew Kizormaj, Ireneusz Teresiński: Świadectwo wiary i świadectwo szkolne, Gazeta Wyborcza, 1992-08-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opłacam
opłacamy
2 os. opłacasz
opłacacie
3 os. opłaca
opłacają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opłacałem
+(e)m opłacał
opłacałam
+(e)m opłacała
opłacałom
+(e)m opłacało
opłacaliśmy
+(e)śmy opłacali
opłacałyśmy
+(e)śmy opłacały
2 os. opłacałeś
+(e)ś opłacał
opłacałaś
+(e)ś opłacała
opłacałoś
+(e)ś opłacało
opłacaliście
+(e)ście opłacali
opłacałyście
+(e)ście opłacały
3 os. opłacał
opłacała
opłacało
opłacali
opłacały

bezosobnik: opłacano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę opłacał
będę opłacać
będę opłacała
będę opłacać
będę opłacało
będę opłacać
będziemy opłacali
będziemy opłacać
będziemy opłacały
będziemy opłacać
2 os. będziesz opłacał
będziesz opłacać
będziesz opłacała
będziesz opłacać
będziesz opłacało
będziesz opłacać
będziecie opłacali
będziecie opłacać
będziecie opłacały
będziecie opłacać
3 os. będzie opłacał
będzie opłacać
będzie opłacała
będzie opłacać
będzie opłacało
będzie opłacać
będą opłacali
będą opłacać
będą opłacały
będą opłacać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opłacajmy
2 os. opłacaj
opłacajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opłacałbym
bym opłacał
opłacałabym
bym opłacała
opłacałobym
bym opłacało
opłacalibyśmy
byśmy opłacali
opłacałybyśmy
byśmy opłacały
2 os. opłacałbyś
byś opłacał
opłacałabyś
byś opłacała
opłacałobyś
byś opłacało
opłacalibyście
byście opłacali
opłacałybyście
byście opłacały
3 os. opłacałby
by opłacał
opłacałaby
by opłacała
opłacałoby
by opłacało
opłacaliby
by opłacali
opłacałyby
by opłacały

bezosobnik: opłacano by

bezokolicznik: opłacać

imiesłów przysłówkowy współczesny: opłacając

gerundium: opłacanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opłacanie
opłacania
D. opłacania
opłacań
C. opłacaniu
opłacaniom
B. opłacanie
opłacania
N. opłacaniem
opłacaniami
Ms. opłacaniu
opłacaniach
W. opłacanie
opłacania

imiesłów przymiotnikowy czynny: opłacający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opłacający
opłacający
opłacający
opłacające
opłacająca
D. opłacającego
opłacającego
opłacającego
opłacającego
opłacającej
C. opłacającemu
opłacającemu
opłacającemu
opłacającemu
opłacającej
B. opłacającego
opłacającego
opłacający
opłacające
opłacającą
N. opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającą
Ms. opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opłacający
opłacający
opłacające
opłacające
D. opłacających
opłacających
opłacających
opłacających
C. opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającym
B. opłacających
opłacających
opłacających
opłacające
N. opłacającymi
opłacającymi
opłacającymi
opłacającymi
Ms. opłacających
opłacających
opłacających
opłacających

imiesłów przymiotnikowy bierny: opłacany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opłacany
opłacany
opłacany
opłacane
opłacana
D. opłacanego
opłacanego
opłacanego
opłacanego
opłacanej
C. opłacanemu
opłacanemu
opłacanemu
opłacanemu
opłacanej
B. opłacanego
opłacanego
opłacany
opłacane
opłacaną
N. opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacaną
Ms. opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opłacani
opłacani
opłacane
opłacane
D. opłacanych
opłacanych
opłacanych
opłacanych
C. opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanym
B. opłacanych
opłacanych
opłacanych
opłacane
N. opłacanymi
opłacanymi
opłacanymi
opłacanymi
Ms. opłacanych
opłacanych
opłacanych
opłacanych

odpowiednik aspektowy: opłacić

Składnia

Rzosobowy + opłacać +
KOGO

3. ponosić konsekwencje

Definicja

ponosić nieprzyjemne konsekwencje czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  płacić, przypłacać

Cytaty

[...] obywatele polscy działający w misjach Organizacji Narodów Zjednoczonych padali ofiarą napaści, uprowadzeń, a często nawet opłacali swoją misję własnym życiem.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 06.10.1999

W rzeczywistości Duce był chorowity i każdy propagandowy filmik opłacał przeziębieniem.

źródło: NKJP: Na drugą stronę, Dziennik Polski, 2001-04-06

Z uczniami niemieckimi, którzy może w tej chwili na dalekim froncie opłacają krwią wolność pozaszkolną, łączymy się przy oknach tą samą chętką, żeby zwagarować [...].

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Jedni z nas wielokrotnie zmuszani byli do dokonywania trudnego, nieraz opłacanego represjami i cierpieniami, osobistego wyboru zaangażowania w opozycji.

źródło: NKJP: O prawdę i pojednanie, Gazeta Wyborcza, 1995-09-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opłacam
opłacamy
2 os. opłacasz
opłacacie
3 os. opłaca
opłacają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opłacałem
+(e)m opłacał
opłacałam
+(e)m opłacała
opłacałom
+(e)m opłacało
opłacaliśmy
+(e)śmy opłacali
opłacałyśmy
+(e)śmy opłacały
2 os. opłacałeś
+(e)ś opłacał
opłacałaś
+(e)ś opłacała
opłacałoś
+(e)ś opłacało
opłacaliście
+(e)ście opłacali
opłacałyście
+(e)ście opłacały
3 os. opłacał
opłacała
opłacało
opłacali
opłacały

bezosobnik: opłacano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę opłacał
będę opłacać
będę opłacała
będę opłacać
będę opłacało
będę opłacać
będziemy opłacali
będziemy opłacać
będziemy opłacały
będziemy opłacać
2 os. będziesz opłacał
będziesz opłacać
będziesz opłacała
będziesz opłacać
będziesz opłacało
będziesz opłacać
będziecie opłacali
będziecie opłacać
będziecie opłacały
będziecie opłacać
3 os. będzie opłacał
będzie opłacać
będzie opłacała
będzie opłacać
będzie opłacało
będzie opłacać
będą opłacali
będą opłacać
będą opłacały
będą opłacać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opłacajmy
2 os. opłacaj
opłacajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opłacałbym
bym opłacał
opłacałabym
bym opłacała
opłacałobym
bym opłacało
opłacalibyśmy
byśmy opłacali
opłacałybyśmy
byśmy opłacały
2 os. opłacałbyś
byś opłacał
opłacałabyś
byś opłacała
opłacałobyś
byś opłacało
opłacalibyście
byście opłacali
opłacałybyście
byście opłacały
3 os. opłacałby
by opłacał
opłacałaby
by opłacała
opłacałoby
by opłacało
opłacaliby
by opłacali
opłacałyby
by opłacały

bezosobnik: opłacano by

bezokolicznik: opłacać

imiesłów przysłówkowy współczesny: opłacając

gerundium: opłacanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opłacanie
opłacania
D. opłacania
opłacań
C. opłacaniu
opłacaniom
B. opłacanie
opłacania
N. opłacaniem
opłacaniami
Ms. opłacaniu
opłacaniach
W. opłacanie
opłacania

imiesłów przymiotnikowy czynny: opłacający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opłacający
opłacający
opłacający
opłacające
opłacająca
D. opłacającego
opłacającego
opłacającego
opłacającego
opłacającej
C. opłacającemu
opłacającemu
opłacającemu
opłacającemu
opłacającej
B. opłacającego
opłacającego
opłacający
opłacające
opłacającą
N. opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającą
Ms. opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opłacający
opłacający
opłacające
opłacające
D. opłacających
opłacających
opłacających
opłacających
C. opłacającym
opłacającym
opłacającym
opłacającym
B. opłacających
opłacających
opłacających
opłacające
N. opłacającymi
opłacającymi
opłacającymi
opłacającymi
Ms. opłacających
opłacających
opłacających
opłacających

imiesłów przymiotnikowy bierny: opłacany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opłacany
opłacany
opłacany
opłacane
opłacana
D. opłacanego
opłacanego
opłacanego
opłacanego
opłacanej
C. opłacanemu
opłacanemu
opłacanemu
opłacanemu
opłacanej
B. opłacanego
opłacanego
opłacany
opłacane
opłacaną
N. opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacaną
Ms. opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opłacani
opłacani
opłacane
opłacane
D. opłacanych
opłacanych
opłacanych
opłacanych
C. opłacanym
opłacanym
opłacanym
opłacanym
B. opłacanych
opłacanych
opłacanych
opłacane
N. opłacanymi
opłacanymi
opłacanymi
opłacanymi
Ms. opłacanych
opłacanych
opłacanych
opłacanych

odpowiednik aspektowy: opłacić

Składnia

Rzosobowy + opłacać +
CO + CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 28.08.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json