Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
szydzę |
szydzimy |
|||
| 2 os. |
szydzisz |
szydzicie |
|||
| 3 os. |
szydzi |
szydzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szydziłem +(e)m szydził |
szydziłam +(e)m szydziła |
szydziłom +(e)m szydziło |
szydziliśmy +(e)śmy szydzili |
szydziłyśmy +(e)śmy szydziły |
| 2 os. |
szydziłeś +(e)ś szydził |
szydziłaś +(e)ś szydziła |
szydziłoś +(e)ś szydziło |
szydziliście +(e)ście szydzili |
szydziłyście +(e)ście szydziły |
| 3 os. |
szydził |
szydziła |
szydziło |
szydzili |
szydziły |
bezosobnik: szydzono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę szydził będę szydzić |
będę szydziła będę szydzić |
będę szydziło będę szydzić |
będziemy szydzili będziemy szydzić |
będziemy szydziły będziemy szydzić |
| 2 os. |
będziesz szydził będziesz szydzić |
będziesz szydziła będziesz szydzić |
będziesz szydziło będziesz szydzić |
będziecie szydzili będziecie szydzić |
będziecie szydziły będziecie szydzić |
| 3 os. |
będzie szydził będzie szydzić |
będzie szydziła będzie szydzić |
będzie szydziło będzie szydzić |
będą szydzili będą szydzić |
będą szydziły będą szydzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
szydźmy |
|
| 2 os. |
szydź |
szydźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szydziłbym bym szydził |
szydziłabym bym szydziła |
szydziłobym bym szydziło |
szydzilibyśmy byśmy szydzili |
szydziłybyśmy byśmy szydziły |
| 2 os. |
szydziłbyś byś szydził |
szydziłabyś byś szydziła |
szydziłobyś byś szydziło |
szydzilibyście byście szydzili |
szydziłybyście byście szydziły |
| 3 os. |
szydziłby by szydził |
szydziłaby by szydziła |
szydziłoby by szydziło |
szydziliby by szydzili |
szydziłyby by szydziły |
bezosobnik: szydzono by
bezokolicznik: szydzić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
szydząc
gerundium: szydzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | szydzenie |
szydzenia |
| D. | szydzenia |
szydzeń |
| C. | szydzeniu |
szydzeniom |
| B. | szydzenie |
szydzenia |
| N. | szydzeniem |
szydzeniami |
| Ms. | szydzeniu |
szydzeniach |
| W. | szydzenie |
szydzenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: szydzący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szydzący |
szydzący |
szydzący |
szydzące |
szydząca |
| D. | szydzącego |
szydzącego |
szydzącego |
szydzącego |
szydzącej |
| C. | szydzącemu |
szydzącemu |
szydzącemu |
szydzącemu |
szydzącej |
| B. | szydzącego |
szydzącego |
szydzący |
szydzące |
szydzącą |
| N. | szydzącym |
szydzącym |
szydzącym |
szydzącym |
szydzącą |
| Ms. | szydzącym |
szydzącym |
szydzącym |
szydzącym |
szydzącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szydzący |
szydzący |
szydzące |
szydzące |
| D. | szydzących |
szydzących |
szydzących |
szydzących |
| C. | szydzącym |
szydzącym |
szydzącym |
szydzącym |
| B. | szydzących |
szydzących |
szydzących |
szydzące |
| N. | szydzącymi |
szydzącymi |
szydzącymi |
szydzącymi |
| Ms. | szydzących |
szydzących |
szydzących |
szydzących |
odpowiednik aspektowy: wyszydzić
Pochodzenie
zach. psł. *šuditi (< *chjuditi) 'oszukiwać, zwodzić, okpiwać kogoś, kpić z kogoś'
Bezpośrednim nawiązaniem do praformy jest poświadczony w XVI w. czasownik szudzić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- szydzić z ludzi, z siebie; z symbolu czegoś, z wiary
- szydzić ze wszystkiego
Cytaty
|
Szydził z żony, wypominał, jaka biedna była, nim za niego wyszła. źródło: NKJP: Karol Rebs: Obyczaje, Detektyw, 1999 |
|
|
Miłośnicy piosenki literackiej szydzą z muzyki dance. źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999 |
|
|
Ci z wąwozu szydzą, że lepiej zjeść darmową zupę w Caritasie niż zarabiać na nią przez pół dnia w spiekocie, deszczu czy na mrozie. źródło: NKJP: Intruz, Dziennik Polski, 2002-08-31 |
|
|
- Wyszła za pana, sądząc, że ją opuściłem. Inaczej nigdy by nie popełniła takiego mezaliansu - powtórnie szydzi Eduardo. źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997 |
Składnia
|
+ | szydzić | + |
z KOGO/CZEGO
|
|
+ | szydzić | + |
że ZDANIE
|
|
+ | szydzić | + |
MOWA WPROST
|