UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyrosnąć

rzadziej wyróść

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. rosnąć

1. trawa

Definicja

rosnąc, pojawić się na powierzchni ziemi

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • las, zagajnik wyrósł; brzoza, pszenica, topola, trawa, wierzba wyrosła; drzewo, zboże wyrosło; chwasty, maki wyrosły
  • wyrosnąć na grzędach, na łące, na miedzy, na polu
  • wyrosnąć pod oknem
  • wyrosnąć przy drodze
  • wyrosnąć w ogródku
  • wyrosnąć z nasion

Cytaty

W niektórych miejscach, skąd przyroda wyparła człowieka wcześniej, wyrosły już drzewka wysokości mężczyzny.

źródło: KWSJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Zboże w całej okolicy, zwłaszcza w Dulibach, gdzie ziemia była najlepsza, wyrosło jak las.

źródło: KWSJP: Julian Stryjkowski: Austeria, 1966

Małe jarzębiny i brzózki wyrosły w szczelinach.

źródło: KWSJP: Hanna Kostyrko: Klechdy domowe, 1960

W spoinach i pęknięciach murów wyrosła trawa.

źródło: KWSJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rznieżywotny + wyrosnąć +
GDZIE

2. dziecko

Definicja

rosnąc, stać się większym i dojrzalszym

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia dorastanie i dojrzałość

Połączenia

  • syn wyrósł; córka, dziewczyna wyrosła; dziecko, pokolenie, szczenię wyrosło

Cytaty

Chłopiec już dawno wyrósł, stał się dorosłym mężczyzną, a Jakubek zapamiętał jego głos z dzieciństwa i wspólne z nim zabawy.

źródło: KWSJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1975

Było mnóstwo rzeczy, których zdaniem babci nie należało robić […]. Babcia pilnowała Joanny i mnie, aż wyrosłyśmy i uciekłyśmy spod tej opieki.

źródło: KWSJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

W Piwnicy Pod Baranami przez lata gromadzili się wspaniali, mądrzy ludzie, wyrosły pokolenia młodych, zdolnych twórców, dzięki którym trwa magia i niepowtarzalne piękno Krakowa.

źródło: KWSJP: W piwnicznym lustrze. Dziennik Polski, 1998-02-10

Ślepe szczenię potrzebowało mleka. Jak wyrosło bez wilczycy?

źródło: KWSJP: Piotr Korda: Wadera, 1968

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rzżywotny + wyrosnąć + bez ograniczeń

3. w jakimś środowisku

Definicja

wychować się w jakimś środowisku lub w jakichś warunkach

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wzrosnąć

Połączenia

  • wyrosnąć w jakiejś atmosferze, w kręgu jakiejś kultury, w jakimś środowisku, w ubóstwie, w jakichś warunkach

Cytaty

Znać było, że wyrósł w atmosferze życia zajazdu, w miejscu, gdzie krzyżują się wieści z całego świata.

źródło: KWSJP: Jan Dobraczyński: Listy Nikodema, 1951

Wielu potępiało dostatek, jak Péguy. Syn rodziny robotniczej wyrósł w ubóstwie i w nim widział źródło płodnego ryzyka, nieustannego wysiłku, heroizmu.

źródło: KWSJP: Jan Parandowski: Alchemia słowa, 1951

Urodziłem się na Podhalu, wyrosłem w środowisku góralskim, toteż propozycja osiedlenia się na Wybrzeżu i wejścia od razu w centrum spraw morskich miała dla mnie coś urzekającego.

źródło: KWSJP: Włodzimierz Wnuk: Byłem z wami, 1985

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rzosobowy + wyrosnąć +
GDZIE

4. na bohatera

Definicja

stać się jakimś z wiekiem

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia dorastanie i dojrzałość

Połączenia

  • syn wyrósł; córka wyrosła; dziecko wyrosło na kogoś; wyrósł z kogoś bandyta, chłop na schwał, porządny człowiek
  • wyrosnąć na bohatera, na dobrego człowieka, na głupca, na mądrą osobę, na piękną dziewczynę, na przestępcę, na świetnego dyplomatę, na wartościowego człowieka, na wybitnego naukowca

Cytaty

Miał już dwóch dorosłych synów, z których Jonatan wyrósł na walecznego młodzieńca.

źródło: KWSJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Mamusia dbała więc o urodę i dobre maniery córki, tatuś zaś dbał o wykształcenie muzyczne, śpiewając do ucha nie tylko jej, ale również dwóm jej braciom wesołe piosenki Boba Marleya o pokoju i sprawiedliwości. Georgie nie miała wyboru - musiała wyrosnąć na osóbkę tyleż piękną, co mądrą i szlachetną.

źródło: KWSJP: Maciej Moczulski: Georgianna Robertson, CKM, 2001, nr 3

Wymuszanie i zastraszanie jest karalne. Nie możesz żyć w ciągłym lęku. Dorośli mają obowiązek […] zapewnić ci bezpieczeństwo, a nim mają obowiązek się zająć, by nie wyrósł na bandytę.

źródło: Internet

Marta […] narzekała na Petera: nie chce się uczyć, czyta tylko komiksy, jest niegrzeczny, nie wiadomo, co z niego wyrośnie.

źródło: KWSJP: Joanna Olczak-Ronikierowa: W ogrodzie pamięci, 2002

Nauczyciele zgodni byli w ocenie, że wyrośnie z niego wybitny artysta lub uczony, nade wszystko jednak dobroczyńca.

źródło: KWSJP: Andrzej Szczypiorski: Noc, dzień i noc, 1991

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rzosobowy + wyrosnąć +
na KOGO/CO
bez ograniczeń + wyrosnąć +
z KOGO

5. z sukienki

Definicja

przestać się mieścić w jakieś ubranie

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Połączenia

  • dziecko wyrosło z czegoś
  • wyrosnąć ze spodni, z sukienki, z ubrania

Cytaty

Ewa wyrosła z czerwonego paltocika, jakkolwiek był już podłużony u dołu i przy rękawach.

źródło: KWSJP: Helena Boguszewska: Zwierzęta śród ludzi, 1965

Trzy nowotarżanki co czwartek handlują ciuchami, z których już wyrosły.

źródło: KWSJP: Beata Zalot: Kup pan grzyba, Tygodnik Podhalański, 1996, nr 29

Ganiał w podartej sukience Gertrudy, sięgającej mu po kostki. Również Anni wyrosła z niemowlęcego przyodziewku i leżała w kołysce dosłownie naga.

źródło: KWSJP: Theo Harych: Morderstwo bez kary, 1965

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rzosobowy + wyrosnąć +
z CZEGO

6. z przyzwyczajeń

Definicja

z upływem lat przestać się czymś zajmować lub interesować

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia dorastanie i dojrzałość

Połączenia

  • wyrosnąć z przyzwyczajeń, z zainteresowań, z zabawek

Cytaty

Miałem też kilka czołgów i transporterów, nie mówiąc już o modelach samolotów odziedziczonych po bracie ciotecznym, który właśnie z tego wyrósł.

źródło: KWSJP: Krzysztof Varga: Chłopaki nie płaczą, 1996

Od paru lat pisałem wiersz na każde jego imieniny. Sprawiało mu to wielką radość, chociaż taka grafomania powinna go była raczej niepokoić. Miał, widać, dobre przeczucia - dość szybko wyrosłem z grafomańskich wierszyków.

źródło: KWSJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rzosobowy + wyrosnąć +
z CZEGO

7. broda

Definicja

pojawić się na powierzchni żywego organizmu jako jego część

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

synonimy:  urosnąć

Połączenia

  • garb, guz wyrósł; broda wyrosła; liście, pędy, włosy wyrosły
  • wyrosnąć na czole, na gałęzi, na głowie

Cytaty

Moja broda wyrosła w więzieniu - w tym samym czasie, gdy więziony był także obecny przewodniczący Rady Miasta.

źródło: KWSJP: Ryszard Masłowski: Widziane z placu Wszystkich Świętych, czyli zdaniem prezydenta..., Dziennik Polski, 1998-05-16

Spróbował się podnieść. Zrobił to z łatwością, nie odczuwał żadnego bólu. Jedynie na głowie wyrósł mu spory guz.

źródło: KWSJP: B.W.: Zwierciadełko powiedz przecie, ABC Techniki, 1979, nr 2

Nawet Żenia zarzuciła mi ręce na szyję i ucałowała w same usta. Zaraz potem odskoczyła z rozkosznie udanym przestrachem: - Fe, jakie ci już twarde wąsy wyrosły.

źródło: KWSJP: Stanisław Rembek: Ballada o wzgardliwym wisielcu, 1977

Sprzedawały na targu to, co na polu, w ogrodzie czy na drzewach wyrosło.

źródło: Internet

Skrócenie wierzchołków konarów o metr lub więcej spowoduje wyrośnięcie nowych pędów zdolnych do owocowania.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyrośnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyrośnięty
wyrośnięty
wyrośnięty
wyrośnięte
wyrośnięta
D. wyrośniętego
wyrośniętego
wyrośniętego
wyrośniętego
wyrośniętej
C. wyrośniętemu
wyrośniętemu
wyrośniętemu
wyrośniętemu
wyrośniętej
B. wyrośniętego
wyrośniętego
wyrośnięty
wyrośnięte
wyrośniętą
N. wyrośniętym
wyrośniętym
wyrośniętym
wyrośniętym
wyrośniętą
Ms. wyrośniętym
wyrośniętym
wyrośniętym
wyrośniętym
wyrośniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyrośnięci
wyrośnięci
wyrośnięte
wyrośnięte
D. wyrośniętych
wyrośniętych
wyrośniętych
wyrośniętych
C. wyrośniętym
wyrośniętym
wyrośniętym
wyrośniętym
B. wyrośniętych
wyrośniętych
wyrośniętych
wyrośnięte
N. wyrośniętymi
wyrośniętymi
wyrośniętymi
wyrośniętymi
Ms. wyrośniętych
wyrośniętych
wyrośniętych
wyrośniętych

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rznieżywotny + wyrosnąć +
(KOMU) + (GDZIE)

8. ciasto

Definicja

zwiększyć swoją objętość pod wpływem temperatury lub innych czynników

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Połączenia

  • placek wyrósł; ciasto wyrosło; drożdżówki wyrosły

Cytaty

Mnie jeszcze nigdy ciasto tak nie wyrosło. Dasz mi swój przepis.

źródło: KWSJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Mama najpierw długo mocowała się z nim [ciastem] przy wyrabianiu, potem, gdy już wyrosło jak należy, formowała je i malowała białkiem dla połysku.

źródło: KWSJP: Witold Szołginia: Dom pod Żelaznym Lwem, 1989

Odstawić do wyrośnięcia, połączyć wszystkie składniki, wyrobić. Pod koniec dodać roztopiony, ciepły tłuszcz. Gdy ciasto wyrośnie, formować knedliki.

źródło: KWSJP: Przepisy, Dziennik Polski, 2004-01-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rznieżywotny + wyrosnąć + bez ograniczeń

9. jak spod ziemi

Definicja

pojawić się nagle lub niespodziewanie stać się widocznym

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Połączenia

  • wyrosnąć nagle
  • wyrosnąć jak spod ziemi

Cytaty

Posłusznie otworzyła książkę, żeby sobie oszczędzić rozmówek z tym przygłupem, i... nie wiadomo kiedy rozległ się dzwonek. - No i co? - Od razu wyrósł obok niej Patryk.

źródło: KWSJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998

Niska, skulona postać kobiety wyrosła przed nim dosłownie jak spod ziemi. Patrzyła podejrzliwie.

źródło: KWSJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006

Nie zdążyłem się zorientować, co zaszło, gdy naraz wyrósł przede mną oberkapo Lipinsky.

źródło: KWSJP: Włodzimierz Wnuk: Byłem z wami, 1985

Otworzył oczy i spojrzał nieprzytomnie. Wyrosła nad nim – jakby skądś znajoma – postać w ogromnym, czarnym berecie, zsuniętym na prawe ucho.

źródło: KWSJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk. Opowiadania starej daty, 2003

Któregoś z październikowych dni zatrzymali się w dużej oberży, jedynej w miasteczku, które wyrosło im na drodze.

źródło: KWSJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1993

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

bez ograniczeń + wyrosnąć +
GDZIE

10. osiedle

Definicja

zostać wybudowanym

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  powstać

Połączenia

  • budynek, gmach wyrósł; dzielnica wyrosła; centrum handlowe, miasto wyrosło; wieżowce, zabudowania wyrosły
  • wyrosnąć na jakimś terenie, na ruinach czegoś
  • wyrosnąć w środku czegoś

Cytaty

Będąc tam przed rokiem, nie zastałem już całej dzielnicy zbiegającej z nadmorskiego stoku, jaką pamiętałem sprzed kilkunastu lat. Zamiast niej wyrosły jakieś hotele, lśniące i obojętne.

źródło: KWSJP: Zygmunt Kubiak: Przestrzeń dzieł wiecznych: eseje o tradycji kultury śródziemnomorskiej, 1993

W dobie reformacji uległy kasacji cieszyńskie klasztory, a na miejscu ogrodów dominikańskich wyrosło nowe miasto.

źródło: KWSJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

W tym sezonie pojawił się w Warszawie nowy lokal - The Beach. Wyrósł na piaszczystej wiślanej łasze w pobliżu zoo.

źródło: KWSJP: Adam Grzeszak: Zabawy reklamowe, Polityka, 2005

Gdy patrzę z góry na ten wspaniały kościół, którego budową rozpoczęto niemal natychmiast po zdobyciu przez Hiszpanów Tenochtitlan, nie mogę się wyzwolić od myśli, że jego mury wyrosły na ruinach najpiękniejszej w stolicy Azteków świątyni i pałacu ich ostatniego króla Moctezumy [Montezumy].

źródło: KWSJP: Zofia Jeżewska: W królestwie pierzastego węża, 1964

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rznieżywotny + wyrosnąć +
GDZIE

11. z tradycji antycznej

Definicja

wywieść się skądś

Warianty

  • rzadziej wyróść

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • cywilizacja, sztuka wyrosła; chrześcijaństwo wyrosło z czegoś
  • wyrosnąć z judaizmu, z kultury szlacheckiej, z tradycji antycznej

Cytaty

Zawiązał się KOR - Komitet Obrony Robotników. Z KOR-u wyrosła „Solidarność”.

źródło: KWSJP: Jerzy Świetlik: A rolnikom los murzyna?, Tygodnik Podhalański,1999, nr 6

W literaturze przedmiotu dominują dwie tendencje. Pierwsza wyrosła z tradycji francuskiej i rozpowszechniona w Europie [...] operuje terminem „publiczność” dla oznaczania obu typów publiczności, zarówno aktualnej, jak i utajonej.

źródło: KWSJP: Tomasz Goban-Kla: Media i komunikowanie masowe: teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu, 1999

W Noc Świętojańską zawsze było dużo wrzasku i wesołości. Cały obrzęd wyrósł ze środowiska wiejskiego i głównie w nim był obchodzony.

źródło: KWSJP: (mm): Święto ognia, wody i miłości, Euroregio Glacensis, 2000, nr 26

Historycznie myśl liberalna wyrosła na dwu wielkich projektach politycznych, które, chociaż z różnych względów, różnie motywowane i z odmiennymi konsekwencjami, jednak, przede wszystkim, zmierzały do tego, żeby uniknąć wojny.

źródło: KWSJP: Marcin Król: Liberalizm strachu czy liberalizm odwagi, 1996

Zhellenizowany rabin Szaweł (Saul) z Tarsu przyłączył się do chrześcijan i nadał chrześcijaństwu kierunek odrębny od judaizmu, z którego chrześcijaństwo wyrosło.

źródło: KWSJP: Adam Szostakiewicz: Czekając na mesjasza, Polityka, 2008-05-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrosnę
wyrośniemy
2 os. wyrośniesz
wyrośniecie
3 os. wyrośnie
wyrosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrosłem
+(e)m wyrósł
wyrosłam
+(e)m wyrosła
wyrosłom
+(e)m wyrosło
wyrośliśmy
+(e)śmy wyrośli
wyrosłyśmy
+(e)śmy wyrosły
2 os. wyrosłeś
+(e)ś wyrósł
wyrosłaś
+(e)ś wyrosła
wyrosłoś
+(e)ś wyrosło
wyrośliście
+(e)ście wyrośli
wyrosłyście
+(e)ście wyrosły
3 os. wyrósł
wyrosła
wyrosło
wyrośli
wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrośnijmy
2 os. wyrośnij
wyrośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrósłbym
bym wyrósł
wyrosłabym
bym wyrosła
wyrosłobym
bym wyrosło
wyroślibyśmy
byśmy wyrośli
wyrosłybyśmy
byśmy wyrosły
2 os. wyrósłbyś
byś wyrósł
wyrosłabyś
byś wyrosła
wyrosłobyś
byś wyrosło
wyroślibyście
byście wyrośli
wyrosłybyście
byście wyrosły
3 os. wyrósłby
by wyrósł
wyrosłaby
by wyrosła
wyrosłoby
by wyrosło
wyrośliby
by wyrośli
wyrosłyby
by wyrosły

bezosobnik: wyrośnięto by

bezokolicznik: wyrosnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrósłszy

gerundium: wyrośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrośnięcie
wyrośnięcia
D. wyrośnięcia
wyrośnięć
C. wyrośnięciu
wyrośnięciom
B. wyrośnięcie
wyrośnięcia
N. wyrośnięciem
wyrośnięciami
Ms. wyrośnięciu
wyrośnięciach
W. wyrośnięcie
wyrośnięcia

odpowiednik aspektowy: wyrastać

Składnia

Rznieżywotny + wyrosnąć +
z CZEGO

Frazeologizmy

coś powstało jak/niczym grzyby po deszczu
coś wyrosło jak/niczym grzyby po deszczu
kaktus na dłoni wyrośnie komuś
kaktus wyrośnie komuś
ktoś wyrósł z pieluch

Przysłowia


Ucz się, ucz, a garb ci sam wyrośnie
Pracuj, pracuj, a garb ci sam wyrośnie
Ucz się i pracuj, a garb ci sam wyrośnie
Ucz się, ucz, a garb ci sam wyrośnie
Pracuj, pracuj, a garb ci sam wyrośnie

Ucz się, ucz, a garb ci sam wyrośnie
Pracuj, pracuj, a garb ci sam wyrośnie
Data ostatniej modyfikacji: 25.05.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json