UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmazać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

1. gumką

Definicja

trąc czymś o jakąś powierzchnię, usunąć coś, co zostało wcześniej na niej napisane lub narysowane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zetrzeć

Cytaty

	Radziły jej przede wszystkim zmazać upiększenia z twarzy i rozprostować w wodzie włosy, zdjąć pasek z talii i wypuścić bluzkę na spódnicę, żeby nie było widać bioder, pożyczyć, a w razie potrzeby ukraść jakieś obuwie na płaskim obcasie, żeby wyglądać jak dziecko. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998
	Jak chodziłem do pierwszej klasy, to w domu zamiast papieru ojciec dał mi właśnie tabliczkę i rysik. To było wygodne, bo ręką można było na niej wszystko zmazać. źródło: NKJP: Jolanta Flach: Dziadkowe wyprawy, moskole i muzyka, Tygodnik Podhalański, nr 15, 1999
	Kamil drżącą ręką zmazał rysunek. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003
	Szybko zmazaliśmy krem. I po sprawie. źródło: NKJP: Ryszarda Wojciechowska: Żywot Marinero, Wieczór Wybrzeża, 1999-09-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmażę	zmażemy
2 os.	zmażesz	zmażecie
3 os.	zmaże	zmażą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmazałem +(e)m zmazał	zmazałam +(e)m zmazała	zmazałom +(e)m zmazało	zmazaliśmy +(e)śmy zmazali	zmazałyśmy +(e)śmy zmazały
2 os.	zmazałeś +(e)ś zmazał	zmazałaś +(e)ś zmazała	zmazałoś +(e)ś zmazało	zmazaliście +(e)ście zmazali	zmazałyście +(e)ście zmazały
3 os.	zmazał	zmazała	zmazało	zmazali	zmazały

bezosobnik: zmazano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmażmy
2 os.	zmaż	zmażcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmazałbym bym zmazał	zmazałabym bym zmazała	zmazałobym bym zmazało	zmazalibyśmy byśmy zmazali	zmazałybyśmy byśmy zmazały
2 os.	zmazałbyś byś zmazał	zmazałabyś byś zmazała	zmazałobyś byś zmazało	zmazalibyście byście zmazali	zmazałybyście byście zmazały
3 os.	zmazałby by zmazał	zmazałaby by zmazała	zmazałoby by zmazało	zmazaliby by zmazali	zmazałyby by zmazały

bezosobnik: zmazano by

bezokolicznik: zmazać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmazawszy

gerundium: zmazanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmazanie	zmazania
D.	zmazania	zmazań
C.	zmazaniu	zmazaniom
B.	zmazanie	zmazania
N.	zmazaniem	zmazaniami
Ms.	zmazaniu	zmazaniach
W.	zmazanie	zmazania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmazany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zmazany	zmazany	zmazany	zmazane	zmazana
D.	zmazanego	zmazanego	zmazanego	zmazanego	zmazanej
C.	zmazanemu	zmazanemu	zmazanemu	zmazanemu	zmazanej
B.	zmazanego	zmazanego	zmazany	zmazane	zmazaną
N.	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazaną
Ms.	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zmazani	zmazani	zmazane	zmazane
D.	zmazanych	zmazanych	zmazanych	zmazanych
C.	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanym
B.	zmazanych	zmazanych	zmazanych	zmazane
N.	zmazanymi	zmazanymi	zmazanymi	zmazanymi
Ms.	zmazanych	zmazanych	zmazanych	zmazanych

odpowiedniki aspektowe: mazać , zmazywać

Składnia

zmazać

CO + (CZYM) + (SKĄD/GDZIE)

2. hańbę

Definicja

książk.

pozbyć się odpowiedzialności za spowodowanie czegoś złego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zmyć

Połączenia

zmazać grzechy, hańbę, plamę, winę

Cytaty

	Skoro taki czy inny ktoś zadziałał na szkodę drugiego człowieka, to powinien zmazać swoją winę czynną pracą, a nie bezowocnym siedzeniem w celi. źródło: NKJP: Internet
	Twierdzi w nim, że od grzechu nie ma ucieczki, że grzechu nie można zmazać, że z grzechem należy żyć, a nawet grzech pielęgnować. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003
	Cieszę się, że po blamażu we Wronkach, gdzie przegraliśmy aż 0:4, zmazaliśmy plamę — mówił Gajtkowski. źródło: NKJP: Marcin Jaroszewski: Wystrzałowy Kusza, Dziennik Zachodni, 2002-03-18
	Zdało mu się bardzo okrutne, że winy nie zmaże ani żal, ani skrucha. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952
	Jeżeli jednak nie doszło do zmazania hańby przez małżeństwo, uwodziciel musiał zapłacić 100 solidów poszkodowanym na honorze mężczyznom: 50 solidów krewnym i drugie tyle królowi. źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmażę	zmażemy
2 os.	zmażesz	zmażecie
3 os.	zmaże	zmażą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmazałem +(e)m zmazał	zmazałam +(e)m zmazała	zmazałom +(e)m zmazało	zmazaliśmy +(e)śmy zmazali	zmazałyśmy +(e)śmy zmazały
2 os.	zmazałeś +(e)ś zmazał	zmazałaś +(e)ś zmazała	zmazałoś +(e)ś zmazało	zmazaliście +(e)ście zmazali	zmazałyście +(e)ście zmazały
3 os.	zmazał	zmazała	zmazało	zmazali	zmazały

bezosobnik: zmazano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmażmy
2 os.	zmaż	zmażcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmazałbym bym zmazał	zmazałabym bym zmazała	zmazałobym bym zmazało	zmazalibyśmy byśmy zmazali	zmazałybyśmy byśmy zmazały
2 os.	zmazałbyś byś zmazał	zmazałabyś byś zmazała	zmazałobyś byś zmazało	zmazalibyście byście zmazali	zmazałybyście byście zmazały
3 os.	zmazałby by zmazał	zmazałaby by zmazała	zmazałoby by zmazało	zmazaliby by zmazali	zmazałyby by zmazały

bezosobnik: zmazano by

bezokolicznik: zmazać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zmazawszy

gerundium: zmazanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmazanie	zmazania
D.	zmazania	zmazań
C.	zmazaniu	zmazaniom
B.	zmazanie	zmazania
N.	zmazaniem	zmazaniami
Ms.	zmazaniu	zmazaniach
W.	zmazanie	zmazania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmazany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zmazany	zmazany	zmazany	zmazane	zmazana
D.	zmazanego	zmazanego	zmazanego	zmazanego	zmazanej
C.	zmazanemu	zmazanemu	zmazanemu	zmazanemu	zmazanej
B.	zmazanego	zmazanego	zmazany	zmazane	zmazaną
N.	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazaną
Ms.	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zmazani	zmazani	zmazane	zmazane
D.	zmazanych	zmazanych	zmazanych	zmazanych
C.	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanym
B.	zmazanych	zmazanych	zmazanych	zmazane
N.	zmazanymi	zmazanymi	zmazanymi	zmazanymi
Ms.	zmazanych	zmazanych	zmazanych	zmazanych

odpowiednik aspektowy: zmazywać

Składnia

zmazać

CO + (CZYM)

3. uśmiech

Definicja

spowodować, że jakaś emocja przestaje być widoczna na twarzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Cytaty

- No to karty na stół! - zdecydował komisarz. Zmazał z twarzy swój przyjazny uśmiech, patrzył z powagą.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Czarna wdowa atakuje, 2009

Obojętności z twarzy jeszcze nam nie zmażesz.

źródło: NKJP: Maria Janion: Fatum zasłonięte, Gazeta Wyborcza, 1997-06-07

Uśmiechnęła się do mnie, lecz nawet uśmiech nie zmazał z jej twarzy wyrazu zalęknienia.

źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmażę	zmażemy
2 os.	zmażesz	zmażecie
3 os.	zmaże	zmażą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmazałem +(e)m zmazał	zmazałam +(e)m zmazała	zmazałom +(e)m zmazało	zmazaliśmy +(e)śmy zmazali	zmazałyśmy +(e)śmy zmazały
2 os.	zmazałeś +(e)ś zmazał	zmazałaś +(e)ś zmazała	zmazałoś +(e)ś zmazało	zmazaliście +(e)ście zmazali	zmazałyście +(e)ście zmazały
3 os.	zmazał	zmazała	zmazało	zmazali	zmazały

bezosobnik: zmazano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmażmy
2 os.	zmaż	zmażcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmazałbym bym zmazał	zmazałabym bym zmazała	zmazałobym bym zmazało	zmazalibyśmy byśmy zmazali	zmazałybyśmy byśmy zmazały
2 os.	zmazałbyś byś zmazał	zmazałabyś byś zmazała	zmazałobyś byś zmazało	zmazalibyście byście zmazali	zmazałybyście byście zmazały
3 os.	zmazałby by zmazał	zmazałaby by zmazała	zmazałoby by zmazało	zmazaliby by zmazali	zmazałyby by zmazały

bezosobnik: zmazano by

bezokolicznik: zmazać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmazawszy

gerundium: zmazanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmazanie	zmazania
D.	zmazania	zmazań
C.	zmazaniu	zmazaniom
B.	zmazanie	zmazania
N.	zmazaniem	zmazaniami
Ms.	zmazaniu	zmazaniach
W.	zmazanie	zmazania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmazany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zmazany	zmazany	zmazany	zmazane	zmazana
D.	zmazanego	zmazanego	zmazanego	zmazanego	zmazanej
C.	zmazanemu	zmazanemu	zmazanemu	zmazanemu	zmazanej
B.	zmazanego	zmazanego	zmazany	zmazane	zmazaną
N.	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazaną
Ms.	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zmazani	zmazani	zmazane	zmazane
D.	zmazanych	zmazanych	zmazanych	zmazanych
C.	zmazanym	zmazanym	zmazanym	zmazanym
B.	zmazanych	zmazanych	zmazanych	zmazane
N.	zmazanymi	zmazanymi	zmazanymi	zmazanymi
Ms.	zmazanych	zmazanych	zmazanych	zmazanych

odpowiednik aspektowy: zmazywać

Składnia

zmazać

CO + z CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2018