Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. spocząć
1. po biegu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wypocząć, zrelaksować się |
Połączenia
- gość, turysta, uczeń odpoczął; ludzie odpoczęli; kobieta, matka, rodzina odpoczęła; konie odpoczęły
- odpocząć na wakacjach, na wsi
- odpocząć po pracy, po trudach
- odpocząć przez dzień (noc, miesiąc, rok...)
- odpocząć w domu; w weekend
- odpocząć chwilę, długo, dobrze, godzinę, krótko, porządnie, solidnie, wygodnie
- chcieć odpocząć, dać odpocząć nogom, oczom, organizmowi, włosom, wojsku, musieć odpocząć
- odpocząć i dojść do siebie, odpocząć i nabrać sił, odpocząć i odetchnąć, odpocząć i pooddychać, odpocząć i wrócić do sił, odpocząć i zjeść; wyspać się i odpocząć
Cytaty
|
Rzymianie zapewne zechcą przed wydaniem bitwy odpocząć po spiesznym marszu, zajmą polankę, a wtedy powstańcy, ukryci w gajach, zajdą im tyły. źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1996 |
|
|
Jakież to wspaniałe od czasu do czasu dać odpocząć uszom i nie musieć słuchać wyłącznie mrukliwego gadania mężczyzn! źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Ronja, córka choleryka, Polityka, 2008-05-10 |
|
|
Czysta woda potoków spływających z gór chłodzi zmęczone stopy wędrowców, którzy po trudach mogą odpocząć w schroniskach górskich na Hali Lipowskiej, Rycerzowej i Krawcowym Wierchu oraz w pensjonatach prywatnych. źródło: NKJP: Gmina Ujsoły, Wikipedia, 2009-03-05 |
|
|
Myślałem, że to chwilowe kłopoty, ale bóle w kostce stały się zmorą. Przede wszystkim chcę wyleczyć kontuzję, odpocząć i nabrać sił przed nowym okresem przygotowawczym. źródło: NKJP: Zmagania z kontuzją, Dziennik Polski, 2001-09-19 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
odpocznę |
odpoczniemy |
|||
| 2 os. |
odpoczniesz |
odpoczniecie |
|||
| 3 os. |
odpocznie |
odpoczną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odpocząłem +(e)m odpoczął |
odpoczęłam +(e)m odpoczęła |
odpoczęłom +(e)m odpoczęło |
odpoczęliśmy +(e)śmy odpoczęli |
odpoczęłyśmy +(e)śmy odpoczęły |
| 2 os. |
odpocząłeś +(e)ś odpoczął |
odpoczęłaś +(e)ś odpoczęła |
odpoczęłoś +(e)ś odpoczęło |
odpoczęliście +(e)ście odpoczęli |
odpoczęłyście +(e)ście odpoczęły |
| 3 os. |
odpoczął |
odpoczęła |
odpoczęło |
odpoczęli |
odpoczęły |
bezosobnik: odpoczęto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
odpocznijmy |
|
| 2 os. |
odpocznij |
odpocznijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odpocząłbym bym odpoczął |
odpoczęłabym bym odpoczęła |
odpoczęłobym bym odpoczęło |
odpoczęlibyśmy byśmy odpoczęli |
odpoczęłybyśmy byśmy odpoczęły |
| 2 os. |
odpocząłbyś byś odpoczął |
odpoczęłabyś byś odpoczęła |
odpoczęłobyś byś odpoczęło |
odpoczęlibyście byście odpoczęli |
odpoczęłybyście byście odpoczęły |
| 3 os. |
odpocząłby by odpoczął |
odpoczęłaby by odpoczęła |
odpoczęłoby by odpoczęło |
odpoczęliby by odpoczęli |
odpoczęłyby by odpoczęły |
bezosobnik: odpoczęto by
bezokolicznik: odpocząć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
odpocząwszy
gerundium: odpoczęcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | odpoczęcie |
odpoczęcia |
| D. | odpoczęcia |
odpoczęć |
| C. | odpoczęciu |
odpoczęciom |
| B. | odpoczęcie |
odpoczęcia |
| N. | odpoczęciem |
odpoczęciami |
| Ms. | odpoczęciu |
odpoczęciach |
| W. | odpoczęcie |
odpoczęcia |
odpowiednik aspektowy: odpoczywać
Składnia
| Rzżywotny | + | odpocząć | + |
(po CZYM)
|
2. od dzieci
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wypocząć |
Połączenia
- człowiek, polityk odpoczął; dziewczyna odpoczęła
- odpocząć od kogoś, od nauki, od pracy, od sportu, od wszystkiego
- odpocząć długo, dobrze, krótko, solidnie, porządnie, prawdziwie
Cytaty
|
A teraz powiem ci prawdę: postanowiłam trochę od niego odpocząć. Strasznie się nim zmęczyłam, zakazy, nakazy, pretensje, jak się trochę uspokoi, to znów będę z nim chodziła. źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska: Przez ciebie, Drabie!, 1995 |
|
|
Uważałam, że powinna nieco odpocząć od tenisa po wielotygodniowych startach i podróżach po świecie. źródło: NKJP: Dokładne pilnowanie Magdy, Super Express nr 11/3, 1998 |
|
|
Robert Majewski bardzo lubi pracę połączoną z wypoczynkiem na swojej działce, gdzie może odpocząć od miejskiego gwaru. źródło: NKJP: (sł): Prezentacja dzielnicowych, Nakielski czas, 2005-09-28 |
|
|
Jeśli chodzi o naukę, to ten pierwszy dzień można sobie darować. Przecież trzeba odpocząć od szalonego tempa dnia codziennego, człowiek to nie maszyna, ileż można pracować, konieczny jest jakiś okres refrakcji! źródło: NKJP: Adriana Sikora: Dzień święty święcić, Magazyn Puls Studenta, 2000-04 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
odpocznę |
odpoczniemy |
|||
| 2 os. |
odpoczniesz |
odpoczniecie |
|||
| 3 os. |
odpocznie |
odpoczną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odpocząłem +(e)m odpoczął |
odpoczęłam +(e)m odpoczęła |
odpoczęłom +(e)m odpoczęło |
odpoczęliśmy +(e)śmy odpoczęli |
odpoczęłyśmy +(e)śmy odpoczęły |
| 2 os. |
odpocząłeś +(e)ś odpoczął |
odpoczęłaś +(e)ś odpoczęła |
odpoczęłoś +(e)ś odpoczęło |
odpoczęliście +(e)ście odpoczęli |
odpoczęłyście +(e)ście odpoczęły |
| 3 os. |
odpoczął |
odpoczęła |
odpoczęło |
odpoczęli |
odpoczęły |
bezosobnik: odpoczęto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
odpocznijmy |
|
| 2 os. |
odpocznij |
odpocznijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odpocząłbym bym odpoczął |
odpoczęłabym bym odpoczęła |
odpoczęłobym bym odpoczęło |
odpoczęlibyśmy byśmy odpoczęli |
odpoczęłybyśmy byśmy odpoczęły |
| 2 os. |
odpocząłbyś byś odpoczął |
odpoczęłabyś byś odpoczęła |
odpoczęłobyś byś odpoczęło |
odpoczęlibyście byście odpoczęli |
odpoczęłybyście byście odpoczęły |
| 3 os. |
odpocząłby by odpoczął |
odpoczęłaby by odpoczęła |
odpoczęłoby by odpoczęło |
odpoczęliby by odpoczęli |
odpoczęłyby by odpoczęły |
bezosobnik: odpoczęto by
bezokolicznik: odpocząć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
odpocząwszy
gerundium: odpoczęcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | odpoczęcie |
odpoczęcia |
| D. | odpoczęcia |
odpoczęć |
| C. | odpoczęciu |
odpoczęciom |
| B. | odpoczęcie |
odpoczęcia |
| N. | odpoczęciem |
odpoczęciami |
| Ms. | odpoczęciu |
odpoczęciach |
| W. | odpoczęcie |
odpoczęcia |
odpowiednik aspektowy: odpoczywać
Składnia
| Rzosobowy | + | odpocząć | + |
od KOGO/CZEGO
|