UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wydostać

Chronologizacja

1689, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. dostać

1. rannego z samochodu

Definicja

wyjąć lub wynieść, zwłaszcza pokonując trudności

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • wydostać ciało, rannych, wrak, zawartość czegoś
  • wydostać spod łóżka, spod pokładu, spod śniegu, spod zwałów gruzu
  • wydostać z bagna, z rowu, z rzeki; z kieszeni, z szafy, z szuflady
  • wydostać zza szafy

Cytaty

[...] wydostała z szuflady komódki album z fotografiami.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

W celu wydostania kleszcza z ciała należy to miejsce posmarować oliwą lub olejem.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1996

Aby wydostać ciało spod kół tramwaju, trzeba było wezwać specjalny dźwig.

źródło: NKJP: (ZYLA): Makabryczny wypadek na torach, Słowo Polskie, 2005-11-16

Ważący ponad 50 kilogramów odlew z brązu, liczący 60 centymetrów wysokości wymagał od złodziei sporej sprawności fizycznej, aby wydostać go poza budynek muzeum.

źródło: NKJP: W. Dziczkiewicz: Bieżuń. Odnaleziono popiersie Horacego, Tygodnik Ciechanowski, 2004-12-03

Po chwili wyjął stamtąd grubą, krótką świecę [...], wydostał zza pieca kawał sznura, nawinął na patyk, schował to wszystko do kieszeni. [...] Chłopcy z zapartym tchem śledzili te tajemnicze czynności.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydostanę
wydostaniemy
2 os. wydostaniesz
wydostaniecie
3 os. wydostanie
wydostaną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydostałem
+(e)m wydostał
wydostałam
+(e)m wydostała
wydostałom
+(e)m wydostało
wydostaliśmy
+(e)śmy wydostali
wydostałyśmy
+(e)śmy wydostały
2 os. wydostałeś
+(e)ś wydostał
wydostałaś
+(e)ś wydostała
wydostałoś
+(e)ś wydostało
wydostaliście
+(e)ście wydostali
wydostałyście
+(e)ście wydostały
3 os. wydostał
wydostała
wydostało
wydostali
wydostały

bezosobnik: wydostano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydostańmy
2 os. wydostań
wydostańcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydostałbym
bym wydostał
wydostałabym
bym wydostała
wydostałobym
bym wydostało
wydostalibyśmy
byśmy wydostali
wydostałybyśmy
byśmy wydostały
2 os. wydostałbyś
byś wydostał
wydostałabyś
byś wydostała
wydostałobyś
byś wydostało
wydostalibyście
byście wydostali
wydostałybyście
byście wydostały
3 os. wydostałby
by wydostał
wydostałaby
by wydostała
wydostałoby
by wydostało
wydostaliby
by wydostali
wydostałyby
by wydostały

bezosobnik: wydostano by

bezokolicznik: wydostać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wydostawszy

gerundium: wydostanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydostanie
wydostania
D. wydostania
wydostań
C. wydostaniu
wydostaniom
B. wydostanie
wydostania
N. wydostaniem
wydostaniami
Ms. wydostaniu
wydostaniach
W. wydostanie
wydostania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wydostany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wydostany
wydostany
wydostany
wydostane
wydostana
D. wydostanego
wydostanego
wydostanego
wydostanego
wydostanej
C. wydostanemu
wydostanemu
wydostanemu
wydostanemu
wydostanej
B. wydostanego
wydostanego
wydostany
wydostane
wydostaną
N. wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostaną
Ms. wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wydostani
wydostani
wydostane
wydostane
D. wydostanych
wydostanych
wydostanych
wydostanych
C. wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanym
B. wydostanych
wydostanych
wydostanych
wydostane
N. wydostanymi
wydostanymi
wydostanymi
wydostanymi
Ms. wydostanych
wydostanych
wydostanych
wydostanych

odpowiednik aspektowy: wydostawać

Składnia

Rzżywotny + wydostać +
KOGO/CO + SKĄD

2. pieniądze od kogoś

Definicja

uzyskać coś od kogoś z trudem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wydobyć

Połączenia

  • wydostać alimenty, informacje, materiały, plany
  • wydostać od dłużnika
  • wydostać z firmy

Cytaty

Jeżeli nie mogę wydostać od dłużnika pieniędzy, sprzedaję dług na rynku wtórnym.

źródło: NKJP: Witold Gadomski: Zabawa w budżet, Gazeta Wyborcza, 1997-02-11

W przerwach van der Kroege usiłował wydostać z prezesa jakieś konkrety.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005

Wszystko to bardzo pięknie. A skądże macie zamiar wydostać żywność?

źródło: NKJP: Bruno Jasieński: Palę Paryż, 1974

Warto przypomnieć, że syndyk miał ogromne problemy z wydostaniem od likwidatorki i jednocześnie właścicielki zakładu [...] dokumentów księgowych szwalni.

źródło: NKJP: Maria Sowisło: Rokotex wypłaci pensje, Dziennik Bałtycki, 2010-06-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydostanę
wydostaniemy
2 os. wydostaniesz
wydostaniecie
3 os. wydostanie
wydostaną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydostałem
+(e)m wydostał
wydostałam
+(e)m wydostała
wydostałom
+(e)m wydostało
wydostaliśmy
+(e)śmy wydostali
wydostałyśmy
+(e)śmy wydostały
2 os. wydostałeś
+(e)ś wydostał
wydostałaś
+(e)ś wydostała
wydostałoś
+(e)ś wydostało
wydostaliście
+(e)ście wydostali
wydostałyście
+(e)ście wydostały
3 os. wydostał
wydostała
wydostało
wydostali
wydostały

bezosobnik: wydostano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydostańmy
2 os. wydostań
wydostańcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydostałbym
bym wydostał
wydostałabym
bym wydostała
wydostałobym
bym wydostało
wydostalibyśmy
byśmy wydostali
wydostałybyśmy
byśmy wydostały
2 os. wydostałbyś
byś wydostał
wydostałabyś
byś wydostała
wydostałobyś
byś wydostało
wydostalibyście
byście wydostali
wydostałybyście
byście wydostały
3 os. wydostałby
by wydostał
wydostałaby
by wydostała
wydostałoby
by wydostało
wydostaliby
by wydostali
wydostałyby
by wydostały

bezosobnik: wydostano by

bezokolicznik: wydostać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wydostawszy

gerundium: wydostanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydostanie
wydostania
D. wydostania
wydostań
C. wydostaniu
wydostaniom
B. wydostanie
wydostania
N. wydostaniem
wydostaniami
Ms. wydostaniu
wydostaniach
W. wydostanie
wydostania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wydostany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wydostany
wydostany
wydostany
wydostane
wydostana
D. wydostanego
wydostanego
wydostanego
wydostanego
wydostanej
C. wydostanemu
wydostanemu
wydostanemu
wydostanemu
wydostanej
B. wydostanego
wydostanego
wydostany
wydostane
wydostaną
N. wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostaną
Ms. wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wydostani
wydostani
wydostane
wydostane
D. wydostanych
wydostanych
wydostanych
wydostanych
C. wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanym
B. wydostanych
wydostanych
wydostanych
wydostane
N. wydostanymi
wydostanymi
wydostanymi
wydostanymi
Ms. wydostanych
wydostanych
wydostanych
wydostanych

odpowiednik aspektowy: wydostawać

Składnia

Rzosobowy + wydostać +
CO + od KOGO | z KOGO
Rzosobowy + wydostać +
CO + SKĄD

3. kogoś z niewoli

Definicja

pomóc komuś zmienić jego niekorzystną sytuację

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Połączenia

  • wydostać kogoś z getta, z niewoli, z pułapki, z więzienia; z długów

Cytaty

Zapewnił, że zrobi wszystko, by wydostać ich syna z więzienia.

źródło: NKJP: Mirosław Banasiak, Danuta Majka: Sam w Nepalu, Gazeta Wyborcza, 1997-07-16

Ponad dziewięć godzin kilkunastu ratowników pracowało intensywnie, aby wydostać z północnej ściany Giewontu rannego taternika.

źródło: NKJP: Solista w Giewoncie, Tygodnik Podhalański, 1999, nr 37

Młodszą ciotkę ojciec wydostał z getta, gdy była już na Umschlagplatzu. Pomógł mu żydowski policjant, który się w niej podkochiwał.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Drohobycz, Drohobycz, 1997

[...] nadrzędnym celem było wydostanie zza obozowych drutów tysięcy Polaków.

źródło: NKJP: Wiesław A. Leśniewski: Co wspólnego ma generał z naszym powiatem? Anders i Żytno (2), Gazeta Radomszczańska, 2009-05-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydostanę
wydostaniemy
2 os. wydostaniesz
wydostaniecie
3 os. wydostanie
wydostaną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydostałem
+(e)m wydostał
wydostałam
+(e)m wydostała
wydostałom
+(e)m wydostało
wydostaliśmy
+(e)śmy wydostali
wydostałyśmy
+(e)śmy wydostały
2 os. wydostałeś
+(e)ś wydostał
wydostałaś
+(e)ś wydostała
wydostałoś
+(e)ś wydostało
wydostaliście
+(e)ście wydostali
wydostałyście
+(e)ście wydostały
3 os. wydostał
wydostała
wydostało
wydostali
wydostały

bezosobnik: wydostano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydostańmy
2 os. wydostań
wydostańcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydostałbym
bym wydostał
wydostałabym
bym wydostała
wydostałobym
bym wydostało
wydostalibyśmy
byśmy wydostali
wydostałybyśmy
byśmy wydostały
2 os. wydostałbyś
byś wydostał
wydostałabyś
byś wydostała
wydostałobyś
byś wydostało
wydostalibyście
byście wydostali
wydostałybyście
byście wydostały
3 os. wydostałby
by wydostał
wydostałaby
by wydostała
wydostałoby
by wydostało
wydostaliby
by wydostali
wydostałyby
by wydostały

bezosobnik: wydostano by

bezokolicznik: wydostać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wydostawszy

gerundium: wydostanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydostanie
wydostania
D. wydostania
wydostań
C. wydostaniu
wydostaniom
B. wydostanie
wydostania
N. wydostaniem
wydostaniami
Ms. wydostaniu
wydostaniach
W. wydostanie
wydostania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wydostany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wydostany
wydostany
wydostany
wydostane
wydostana
D. wydostanego
wydostanego
wydostanego
wydostanego
wydostanej
C. wydostanemu
wydostanemu
wydostanemu
wydostanemu
wydostanej
B. wydostanego
wydostanego
wydostany
wydostane
wydostaną
N. wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostaną
Ms. wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wydostani
wydostani
wydostane
wydostane
D. wydostanych
wydostanych
wydostanych
wydostanych
C. wydostanym
wydostanym
wydostanym
wydostanym
B. wydostanych
wydostanych
wydostanych
wydostane
N. wydostanymi
wydostanymi
wydostanymi
wydostanymi
Ms. wydostanych
wydostanych
wydostanych
wydostanych

odpowiednik aspektowy: wydostawać

Składnia

Rzosobowy + wydostać +
KOGO + SKĄD
Data ostatniej modyfikacji: 01.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json