UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmiażdżyć

Chronologizacja

1861, SJPWil

Pochodzenie

Zob. miazga (została z czegoś)

1. orzech

Definicja

nacisnąwszy na coś lub ścisnąwszy to, spowodować, że zamieniło się to w miazgę lub rozpadło na kawałki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pognieść, rozcisnąć, rozgnieść, zgnieść

Połączenia

  • tir zmiażdżył coś
  • zmiażdżyć czosnek, orzech; czaszkę, nogę, palce, rękę; auto, samochód
  • zmiażdżyć gąsienicami, kamieniem, kołami; ciężarem, uderzeniem czegoś
  • zmiażdżyć całkowicie, doszczętnie, kompletnie
  • móc zmiażdżyć

Cytaty

Liznąłem piasek, spróbowałem zmiażdżyć ziarenka przednimi zębami, wyplułem z obrzydzeniem.

źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972

[...] czołg zmiażdżył słup z drogowskazem jak zapałkę, wypadł na drogę i pognał w stronę miasteczka.

źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Potężny cios zmiażdżył mu grdykę.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

Straszliwa siła podmuchu przeniosła go nad stertą głazów i zmiażdżyła o skałę.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmiażdżę
zmiażdżymy
2 os. zmiażdżysz
zmiażdżycie
3 os. zmiażdży
zmiażdżą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmiażdżyłem
+(e)m zmiażdżył
zmiażdżyłam
+(e)m zmiażdżyła
zmiażdżyłom
+(e)m zmiażdżyło
zmiażdżyliśmy
+(e)śmy zmiażdżyli
zmiażdżyłyśmy
+(e)śmy zmiażdżyły
2 os. zmiażdżyłeś
+(e)ś zmiażdżył
zmiażdżyłaś
+(e)ś zmiażdżyła
zmiażdżyłoś
+(e)ś zmiażdżyło
zmiażdżyliście
+(e)ście zmiażdżyli
zmiażdżyłyście
+(e)ście zmiażdżyły
3 os. zmiażdżył
zmiażdżyła
zmiażdżyło
zmiażdżyli
zmiażdżyły

bezosobnik: zmiażdżono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmiażdżmy
2 os. zmiażdż
zmiażdżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmiażdżyłbym
bym zmiażdżył
zmiażdżyłabym
bym zmiażdżyła
zmiażdżyłobym
bym zmiażdżyło
zmiażdżylibyśmy
byśmy zmiażdżyli
zmiażdżyłybyśmy
byśmy zmiażdżyły
2 os. zmiażdżyłbyś
byś zmiażdżył
zmiażdżyłabyś
byś zmiażdżyła
zmiażdżyłobyś
byś zmiażdżyło
zmiażdżylibyście
byście zmiażdżyli
zmiażdżyłybyście
byście zmiażdżyły
3 os. zmiażdżyłby
by zmiażdżył
zmiażdżyłaby
by zmiażdżyła
zmiażdżyłoby
by zmiażdżyło
zmiażdżyliby
by zmiażdżyli
zmiażdżyłyby
by zmiażdżyły

bezosobnik: zmiażdżono by

bezokolicznik: zmiażdżyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmiażdżywszy

gerundium: zmiażdżenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmiażdżenie
zmiażdżenia
D. zmiażdżenia
zmiażdżeń
C. zmiażdżeniu
zmiażdżeniom
B. zmiażdżenie
zmiażdżenia
N. zmiażdżeniem
zmiażdżeniami
Ms. zmiażdżeniu
zmiażdżeniach
W. zmiażdżenie
zmiażdżenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmiażdżony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmiażdżony
zmiażdżony
zmiażdżony
zmiażdżone
zmiażdżona
D. zmiażdżonego
zmiażdżonego
zmiażdżonego
zmiażdżonego
zmiażdżonej
C. zmiażdżonemu
zmiażdżonemu
zmiażdżonemu
zmiażdżonemu
zmiażdżonej
B. zmiażdżonego
zmiażdżonego
zmiażdżony
zmiażdżone
zmiażdżoną
N. zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżoną
Ms. zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmiażdżeni
zmiażdżeni
zmiażdżone
zmiażdżone
D. zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych
C. zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
B. zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżone
N. zmiażdżonymi
zmiażdżonymi
zmiażdżonymi
zmiażdżonymi
Ms. zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych

odpowiednik aspektowy: miażdżyć

Składnia

bez ograniczeń + zmiażdżyć +
CO + (CZYM)

2. przeciwnika

Definicja

zdobyć nad kimś zdecydowaną przewagę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przytłoczyć
hiperonimy:  zniszczyć

Połączenia

  • zmiażdżyć przeciwnika, rywala, wroga

Cytaty

Garard [...] zamierzał stanąć naprzeciwko jaszczura i władczym głosem zażądać, by ten zmiażdżył wspólnych wrogów.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Nie znoszą przybyszów z zewnątrz, mają do nich wręcz wrogi stosunek. A jak jeszcze się mówi po francusku ze złym akcentem albo, nie daj Boże, z błędami, gotowi są zmiażdżyć swoją pogardą.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

Mariola zdążyła podesłać jej na moje miejsce zdolną dziewczynę, tuż po studiach. „Bez doświadczenia, ale i bez fochów” - zmiażdżyła mnie Aleksandra, dzwoniąc z komórki.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002

Co powie? [...] Zmiażdży go jakimś cytatem z filozofów? Znokautuje prawem naukowym?

źródło: NKJP: Edward Redliński: Szczurojorczycy, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmiażdżę
zmiażdżymy
2 os. zmiażdżysz
zmiażdżycie
3 os. zmiażdży
zmiażdżą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmiażdżyłem
+(e)m zmiażdżył
zmiażdżyłam
+(e)m zmiażdżyła
zmiażdżyłom
+(e)m zmiażdżyło
zmiażdżyliśmy
+(e)śmy zmiażdżyli
zmiażdżyłyśmy
+(e)śmy zmiażdżyły
2 os. zmiażdżyłeś
+(e)ś zmiażdżył
zmiażdżyłaś
+(e)ś zmiażdżyła
zmiażdżyłoś
+(e)ś zmiażdżyło
zmiażdżyliście
+(e)ście zmiażdżyli
zmiażdżyłyście
+(e)ście zmiażdżyły
3 os. zmiażdżył
zmiażdżyła
zmiażdżyło
zmiażdżyli
zmiażdżyły

bezosobnik: zmiażdżono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmiażdżmy
2 os. zmiażdż
zmiażdżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmiażdżyłbym
bym zmiażdżył
zmiażdżyłabym
bym zmiażdżyła
zmiażdżyłobym
bym zmiażdżyło
zmiażdżylibyśmy
byśmy zmiażdżyli
zmiażdżyłybyśmy
byśmy zmiażdżyły
2 os. zmiażdżyłbyś
byś zmiażdżył
zmiażdżyłabyś
byś zmiażdżyła
zmiażdżyłobyś
byś zmiażdżyło
zmiażdżylibyście
byście zmiażdżyli
zmiażdżyłybyście
byście zmiażdżyły
3 os. zmiażdżyłby
by zmiażdżył
zmiażdżyłaby
by zmiażdżyła
zmiażdżyłoby
by zmiażdżyło
zmiażdżyliby
by zmiażdżyli
zmiażdżyłyby
by zmiażdżyły

bezosobnik: zmiażdżono by

bezokolicznik: zmiażdżyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmiażdżywszy

gerundium: zmiażdżenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmiażdżenie
zmiażdżenia
D. zmiażdżenia
zmiażdżeń
C. zmiażdżeniu
zmiażdżeniom
B. zmiażdżenie
zmiażdżenia
N. zmiażdżeniem
zmiażdżeniami
Ms. zmiażdżeniu
zmiażdżeniach
W. zmiażdżenie
zmiażdżenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmiażdżony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmiażdżony
zmiażdżony
zmiażdżony
zmiażdżone
zmiażdżona
D. zmiażdżonego
zmiażdżonego
zmiażdżonego
zmiażdżonego
zmiażdżonej
C. zmiażdżonemu
zmiażdżonemu
zmiażdżonemu
zmiażdżonemu
zmiażdżonej
B. zmiażdżonego
zmiażdżonego
zmiażdżony
zmiażdżone
zmiażdżoną
N. zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżoną
Ms. zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmiażdżeni
zmiażdżeni
zmiażdżone
zmiażdżone
D. zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych
C. zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
zmiażdżonym
B. zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżone
N. zmiażdżonymi
zmiażdżonymi
zmiażdżonymi
zmiażdżonymi
Ms. zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych
zmiażdżonych

odpowiednik aspektowy: miażdżyć

Składnia

bez ograniczeń + zmiażdżyć +
KOGO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 31.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json