UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niemowlę

Chronologizacja

1555, SPXVI
W postaci: niemowię

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. niemowlę
niemowlęta
D. niemowlęcia
niemowląt
C. niemowlęciu
niemowlętom
B. niemowlę
niemowlęta
N. niemowlęciem
niemowlętami
Ms. niemowlęciu
niemowlętach
W. niemowlę
niemowlęta

Pochodzenie

st.pol. niemowię, niemowiątko

Pierwotna postać niemowię od zaprzeczonego czasownika nie mówić z przyrostkiem -ę (< psł. *-ęt-), tworzącym nazwy istot młodych; forma niemowlę prawdopodobnie pod wpływem form wschodniosłowiańskich (Bor); zob. mówić

Definicja

dziecko w okresie od momentu narodzin do czasu, kiedy zaczyna mówić i chodzić, czyli w przybliżeniu do końca pierwszego roku życia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bobas, bobo, dzidzia, dzidziuś, niemowlak
hiperonimy:  dziecko

Połączenia

  • dwumiesięczne, czteromiesięczne, półroczne; maleńkie; zdrowe; ludzkie niemowlę
  • niemowlę płci męskiej, płci żeńskiej
  • dziecko i niemowlę; noworodek i niemowlę
  • matka, rodzice; płacz, wrzaski; śmierć, życie; karmienie, pielęgnacja, przewijanie niemowlęcia; śmiertelność, umieralność; zgony niemowląt
  • kosmetyki, mleko, mydło, oliwka, pokarm, wyprawka, żywność dla niemowląt
  • kwilenie niemowlęcia
  • adoptować; porzucać; karmić, kąpać niemowlę
  • spać jak niemowlę

Cytaty

Kobieta źle znosiła ciążę - musiała wyjechać do matki. Wróciła po roku z odchowanym niemowlęciem.

źródło: KWSJP: Kazimierz Orłoś: Cudowna melina, 1988

Nie mieliśmy kłopotów z niemowlęciem, kilkumiesięcznym Dawidem, który całymi dniami beztrosko bawił się w swoim kojcu lub spał w wiklinowej kołysce, natomiast starszy jego braciszek Richard, był nieposkromionym sześcioletnim urwisem [...].

źródło: KWSJP: Ada Wińcza: Opowieści z sawanny i buszu, 1981

Na samym środku podwórza wysoka kobieta w aksamitnej sukni, wytłaczanej w złote gwiazdki, i w koronkowej chuście kołysała niemowlę na rękach i nuciła cicho.

źródło: KWSJP: Julian Stryjkowski: Austeria, 1966

Dowiedziono, że u niemowląt karmionych piersią rzadziej występuje otyłość.

źródło: KWSJP: Helena Ciborowska: Diety w chorobach dzieci, 1996

Wszyscy brutalnie wyrzuceni z mieszkań, przejęci grozą otaczającego ich okrucieństwa, nie myślący o ubraniu i dobytku, szli unosząc życie. Matki tuliły kwilące niemowlęta, kilkuletnie dzieci kurczowo ciągnęły za ręce młodsze rodzeństwo.

źródło: KWSJP: Edward Kołodziejczyk: Tryptyk warszawski, 1984

Data ostatniej modyfikacji: 16.07.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json