UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zamordować

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Pochodny od mordować

1. zabić

Definicja

umyślnie pozbawić życia człowieka lub zwierzę

Noty o użyciu

Imb używany również samodzielnie w funkcji rzeczownika, np. rodzina zamordowanego.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

  • spiskowcy zamordowali kogoś
  • zamordować (niewinnego) człowieka; matkę, ojca; męża, żonę; dziecko; córkę, syna; mężczyznę; studentkę; nauczyciela
  • zamordować strzałem z pistoletu
  • zamordować w okrutny sposób; w nocy
  • bestialsko, sadystycznie zamordowany
  • mieć związek z zamordowaniem kogoś; zamordowana dziewczyna, kobieta; zamordowany przez (własnego) ojca; przez terrorystów; przez żandarmów; przez Niemców; przez UB; w tajemniczych okolicznościach; w czasie II wojny światowej; w czasie okupacji; w obozie koncentracyjnym

Cytaty

Został zamordowany strzałem z pistoletu w tył głowy.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Algierscy islamiści zamordowali w nocy z poniedziałku na wtorek 22 osoby w pobliżu miejscowości Ras El Ain koło Oranu.

źródło: NKJP: None: Świat , Dziennik Polski, 1998-05-13

[...] to, iż ktoś może z zimną krwią zamordować 270 osób, które mu nie zrobiły nic złego i których nigdy zapewne nie widział na oczy, jest bardziej prawdopodobne od awarii samolotu.

źródło: NKJP: Dawid Warszawski: Nigdy samotny szaleniec nie mógł osiągnąć tak wiele, Gazeta Wyborcza, 1996-10-25

Odstrzeliwaniem lisów zajmuje się tylko koło łowieckie. Praktyka jest natomiast taka, że z 13 padłych lisów, u których stwierdziliśmy wściekliznę, 3 były zastrzelone, 2 padłe, natomiast 8 zostało w bestialski sposób zamordowanych przez ludzi.

źródło: NKJP: Wścieklizna ciągle groźna, Dziennik Polski, 2001-03-06

Chciał mieć moje odciski jak najbardziej rzeczywiste, widoczne bez tej całej techniki daktyloskopijnej, dlatego umazał mi rękę farbą... Przecież nie musiał tego robić. Odciski już i tak miał... Na pasku... Potem zamordował obie dziewczyny i zostawił na narzędziu zbrodni moje odciski.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Dżuma w Breslau, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamorduję
 zamordujemy
2 os. zamordujesz
 zamordujecie
3 os. zamorduje
 zamordują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamordowałem
+(e)m zamordował
 zamordowałam
+(e)m zamordowała
 zamordowałom
+(e)m zamordowało
 zamordowaliśmy
+(e)śmy zamordowali
 zamordowałyśmy
+(e)śmy zamordowały
2 os. zamordowałeś
+(e)ś zamordował
 zamordowałaś
+(e)ś zamordowała
 zamordowałoś
+(e)ś zamordowało
 zamordowaliście
+(e)ście zamordowali
 zamordowałyście
+(e)ście zamordowały
3 os. zamordował
 zamordowała
 zamordowało
 zamordowali
 zamordowały

bezosobnik: zamordowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamordujmy
2 os. zamorduj
 zamordujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamordowałbym
bym zamordował
 zamordowałabym
bym zamordowała
 zamordowałobym
bym zamordowało
 zamordowalibyśmy
byśmy zamordowali
 zamordowałybyśmy
byśmy zamordowały
2 os. zamordowałbyś
byś zamordował
 zamordowałabyś
byś zamordowała
 zamordowałobyś
byś zamordowało
 zamordowalibyście
byście zamordowali
 zamordowałybyście
byście zamordowały
3 os. zamordowałby
by zamordował
 zamordowałaby
by zamordowała
 zamordowałoby
by zamordowało
 zamordowaliby
by zamordowali
 zamordowałyby
by zamordowały

bezosobnik: zamordowano by

bezokolicznik: zamordować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zamordowawszy

gerundium: zamordowanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zamordowany

odpowiednik aspektowy: mordować

Składnia

Rzosobowy + zamordować +
KOGO/CO

2. zniszczyć

Definicja

sprawić, że jakieś zjawisko lub organizacja przestała istnieć lub funkcjonuje gorzej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Państwo zamordowaliście samorządność Warszawy, państwo zniszczyliście samodzielne gminy, zrobiliście to nie tylko wbrew prawu, nie tylko bez konsultacji, o czym za chwilę, lecz także w trakcie roku budżetowego, co również jest sprzeczne z polskim prawodawstwem.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.03.2002

[...] teoretycznie bardziej doskonała byłaby forma powiązania dywidendy czy jakiegoś podatku o charakterze obciążającym zysk, który należy się każdemu właścicielowi, z zyskiem, bo właściciel powinien w każdym indywidualnym przypadku decydować, jaki chce mieć przychód od zainwestowanego kapitału; chodzi o to, żeby nie zamordować przedsiębiorstwa.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 04.09.1992

Dziś ustalają niektóre normy i limity ochrony środowiska oraz ochrony zdrowia dla krajów dochodzących do członkostwa, które tak naprawdę skończą się zamordowaniem gospodarek tych państw i zniewoleniem neokolonialnym narodów, choć oczywiście w słownej aureoli szlachetnych haseł ochrony środowiska.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 24.04.2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamorduję
 zamordujemy
2 os. zamordujesz
 zamordujecie
3 os. zamorduje
 zamordują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamordowałem
+(e)m zamordował
 zamordowałam
+(e)m zamordowała
 zamordowałom
+(e)m zamordowało
 zamordowaliśmy
+(e)śmy zamordowali
 zamordowałyśmy
+(e)śmy zamordowały
2 os. zamordowałeś
+(e)ś zamordował
 zamordowałaś
+(e)ś zamordowała
 zamordowałoś
+(e)ś zamordowało
 zamordowaliście
+(e)ście zamordowali
 zamordowałyście
+(e)ście zamordowały
3 os. zamordował
 zamordowała
 zamordowało
 zamordowali
 zamordowały

bezosobnik: zamordowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamordujmy
2 os. zamorduj
 zamordujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamordowałbym
bym zamordował
 zamordowałabym
bym zamordowała
 zamordowałobym
bym zamordowało
 zamordowalibyśmy
byśmy zamordowali
 zamordowałybyśmy
byśmy zamordowały
2 os. zamordowałbyś
byś zamordował
 zamordowałabyś
byś zamordowała
 zamordowałobyś
byś zamordowało
 zamordowalibyście
byście zamordowali
 zamordowałybyście
byście zamordowały
3 os. zamordowałby
by zamordował
 zamordowałaby
by zamordowała
 zamordowałoby
by zamordowało
 zamordowaliby
by zamordowali
 zamordowałyby
by zamordowały

bezosobnik: zamordowano by

bezokolicznik: zamordować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zamordowawszy

gerundium: zamordowanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zamordowany

odpowiednik aspektowy: mordować

Składnia

Rzosobowy + zamordować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN