Chronologizacja
s.v. iskrzyć
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
skrzę |
skrzymy |
|||
| 2 os. |
skrzysz |
skrzycie |
|||
| 3 os. |
skrzy |
skrzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
skrzyłem +(e)m skrzył |
skrzyłam +(e)m skrzyła |
skrzyłom +(e)m skrzyło |
skrzyliśmy +(e)śmy skrzyli |
skrzyłyśmy +(e)śmy skrzyły |
| 2 os. |
skrzyłeś +(e)ś skrzył |
skrzyłaś +(e)ś skrzyła |
skrzyłoś +(e)ś skrzyło |
skrzyliście +(e)ście skrzyli |
skrzyłyście +(e)ście skrzyły |
| 3 os. |
skrzył |
skrzyła |
skrzyło |
skrzyli |
skrzyły |
bezosobnik: skrzono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę skrzył będę skrzyć |
będę skrzyła będę skrzyć |
będę skrzyło będę skrzyć |
będziemy skrzyli będziemy skrzyć |
będziemy skrzyły będziemy skrzyć |
| 2 os. |
będziesz skrzył będziesz skrzyć |
będziesz skrzyła będziesz skrzyć |
będziesz skrzyło będziesz skrzyć |
będziecie skrzyli będziecie skrzyć |
będziecie skrzyły będziecie skrzyć |
| 3 os. |
będzie skrzył będzie skrzyć |
będzie skrzyła będzie skrzyć |
będzie skrzyło będzie skrzyć |
będą skrzyli będą skrzyć |
będą skrzyły będą skrzyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
skrzyjmy |
|
| 2 os. |
skrzyj |
skrzyjcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
skrzyłbym bym skrzył |
skrzyłabym bym skrzyła |
skrzyłobym bym skrzyło |
skrzylibyśmy byśmy skrzyli |
skrzyłybyśmy byśmy skrzyły |
| 2 os. |
skrzyłbyś byś skrzył |
skrzyłabyś byś skrzyła |
skrzyłobyś byś skrzyło |
skrzylibyście byście skrzyli |
skrzyłybyście byście skrzyły |
| 3 os. |
skrzyłby by skrzył |
skrzyłaby by skrzyła |
skrzyłoby by skrzyło |
skrzyliby by skrzyli |
skrzyłyby by skrzyły |
bezosobnik: skrzono by
bezokolicznik: skrzyć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
skrząc
gerundium: skrzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | skrzenie |
skrzenia |
| D. | skrzenia |
skrzeń |
| C. | skrzeniu |
skrzeniom |
| B. | skrzenie |
skrzenia |
| N. | skrzeniem |
skrzeniami |
| Ms. | skrzeniu |
skrzeniach |
| W. | skrzenie |
skrzenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: skrzący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | skrzący |
skrzący |
skrzący |
skrzące |
skrząca |
| D. | skrzącego |
skrzącego |
skrzącego |
skrzącego |
skrzącej |
| C. | skrzącemu |
skrzącemu |
skrzącemu |
skrzącemu |
skrzącej |
| B. | skrzącego |
skrzącego |
skrzący |
skrzące |
skrzącą |
| N. | skrzącym |
skrzącym |
skrzącym |
skrzącym |
skrzącą |
| Ms. | skrzącym |
skrzącym |
skrzącym |
skrzącym |
skrzącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | skrzący |
skrzący |
skrzące |
skrzące |
| D. | skrzących |
skrzących |
skrzących |
skrzących |
| C. | skrzącym |
skrzącym |
skrzącym |
skrzącym |
| B. | skrzących |
skrzących |
skrzących |
skrzące |
| N. | skrzącymi |
skrzącymi |
skrzącymi |
skrzącymi |
| Ms. | skrzących |
skrzących |
skrzących |
skrzących |
Pochodzenie
psł. *jьskriti (sę)
Odmianka fonetyczna iskrzyć (z zanikiem nagłosowego i-), jak skra i iskra.
1. światłem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | iskrzyć się, migotać, migotać się, skrzyć się |
Cytaty
|
Wznoszące się słońce wypromieniowuje [...] pomarańcz i całą gamę delikatnych żółci. W takim świetle śnieg skrzy jak nigdy dotąd. źródło: NKJP: Beata Anna Symołon: Zimowe impresje, Gazeta Radomszczańska, 2009-11-02 |
|
|
[...] coś mi się wydaje, że rosa lśni, skrzy, błyszczy dopiero, gdy pierwsze promienie słoneczka uderzą w te kropelki wody. źródło: NKJP: Internet |
|
|
W skrzydełku nosa na modłę hinduską miała założony skrzący brylancik. źródło: NKJP: Wiktor Zin: Sztuka patrzenia, Gazeta Krakowska, 2006-07-15 |
|
|
- Choinka powinna błyszczeć i skrzyć kolorami. źródło: NKJP: Piotr Kanikowski: Pstre się wiesza, Gazeta Wrocławska, 2002-12-10 |
Składnia
|
+ | skrzyć | + |
(CZYM)
|
2. dowcipem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | iskrzyć, skrzyć się |
Połączenia
- skrzyć dowcipem, humorem
Cytaty
|
Cyrulik sewilski Rossiniego uchodzi za jedną z najzabawniejszych światowych oper komicznych. Każdy fragment partytury tego utworu skrzy dowcipem i wirtuozerią. źródło: NKJP: Agata Pietras: Jaworznicki Kiepura, Co Tydzień Jaworzno, 2003-03-12 |
|
|
Powieść skrzy humorem, urzeka prawdziwością dziecięcych przygód. źródło: NKJP: Małgorzata Derwich: Tomka sposób na nudne życie, Polska Głos Wielkopolski, 2004-11-09 |
|
|
Obaj konferansjerzy skrzyli dowcipem, ale i bez tego ich niecodzienny wygląd nie pozwoliłby widzom popaść w nudę. źródło: NKJP: Piotr Baca Wiśniewski: Jabłonna. Budka Suflera na święcie gminy, Mazowiecki To i Owo, 2007-09-09 |
Składnia
|
+ | skrzyć | + |
CZYM
|