UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zakopywać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. kopać

1. zwłoki

Definicja

kopiąc w ziemi, robić w niej wgłębienie, umieszczać w nim coś i przysypywać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

antonimy:  odkopywać, wykopywać

Połączenia

  • zakopywać ciała, monety, odpady, padlinę, skarb, śmieci, trupy, złoto, zwłoki
  • zakopywać na polu, na jakimś terenie
  • zakopywać pod drzewem, pod murem
  • zakopywać w piasku, w ziemi; w lesie
  • zakopywać kogoś żywcem

Cytaty

Pierwotnie Niemcy zakopywali zwłoki na okolicznych łąkach. Robili tak do września 1942.

źródło: NKJP: Cena przekleństwa, Dziennik Polski, 1998-03-06

Jest to ptak wielkości kawki. [...] Żywi się między innymi dojrzałymi nasionami limby. Często zakopuje nasiona w różnych miejscach, a potem nie zawsze je znajduje i jest to jeden ze sposobów naturalnego rozsiewania limby.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Skrzydlaci mieszkańcy Tatr, Tygodnik Podhalański, nr 3, 1999

Biali zakopywali Czarnych po szyję w mrowiskach, a Czarni maczetami cięli Białych na kawałki. Biali modlili się w kościołach o śmierć dla pogan, Czarni prosili bogów voodoo o śmierć dla swych ciemiężców.

źródło: NKJP: Bartosz Węglarczyk, Gazeta Wyborcza, 1995-01-13

Od dawna numizmatycy starali się rozgryźć zagadkę, w jakich konkretnie miejscach ludzie zakopywali dzbany i garnce z monetami.

źródło: NKJP: Skarby leżą w ziemi, Dziennik Polski, 2002-03-02

Nadal dokładnie nie wiadomo, ile osób poniosło śmierć w wyniku tej tragedii, szacuje się, że zachorowało około 30 tysięcy […] robotników zatrudnionych przy zakopywaniu niebezpiecznych odpadów i przy budowie specjalnego budynku wokół zniszczonego reaktora.

źródło: KWSJP: Anna Cieślikiewicz, Dorota Kułaga: Parafia pod reaktorem, prasa, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakopuję
zakopujemy
2 os. zakopujesz
zakopujecie
3 os. zakopuje
zakopują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakopywałem
+(e)m zakopywał
zakopywałam
+(e)m zakopywała
zakopywałom
+(e)m zakopywało
zakopywaliśmy
+(e)śmy zakopywali
zakopywałyśmy
+(e)śmy zakopywały
2 os. zakopywałeś
+(e)ś zakopywał
zakopywałaś
+(e)ś zakopywała
zakopywałoś
+(e)ś zakopywało
zakopywaliście
+(e)ście zakopywali
zakopywałyście
+(e)ście zakopywały
3 os. zakopywał
zakopywała
zakopywało
zakopywali
zakopywały

bezosobnik: zakopywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zakopywał
będę zakopywać
będę zakopywała
będę zakopywać
będę zakopywało
będę zakopywać
będziemy zakopywali
będziemy zakopywać
będziemy zakopywały
będziemy zakopywać
2 os. będziesz zakopywał
będziesz zakopywać
będziesz zakopywała
będziesz zakopywać
będziesz zakopywało
będziesz zakopywać
będziecie zakopywali
będziecie zakopywać
będziecie zakopywały
będziecie zakopywać
3 os. będzie zakopywał
będzie zakopywać
będzie zakopywała
będzie zakopywać
będzie zakopywało
będzie zakopywać
będą zakopywali
będą zakopywać
będą zakopywały
będą zakopywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakopujmy
2 os. zakopuj
zakopujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakopywałbym
bym zakopywał
zakopywałabym
bym zakopywała
zakopywałobym
bym zakopywało
zakopywalibyśmy
byśmy zakopywali
zakopywałybyśmy
byśmy zakopywały
2 os. zakopywałbyś
byś zakopywał
zakopywałabyś
byś zakopywała
zakopywałobyś
byś zakopywało
zakopywalibyście
byście zakopywali
zakopywałybyście
byście zakopywały
3 os. zakopywałby
by zakopywał
zakopywałaby
by zakopywała
zakopywałoby
by zakopywało
zakopywaliby
by zakopywali
zakopywałyby
by zakopywały

bezosobnik: zakopywano by

bezokolicznik: zakopywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zakopując

gerundium: zakopywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakopywanie
zakopywania
D. zakopywania
zakopywań
C. zakopywaniu
zakopywaniom
B. zakopywanie
zakopywania
N. zakopywaniem
zakopywaniami
Ms. zakopywaniu
zakopywaniach
W. zakopywanie
zakopywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zakopujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakopujący
zakopujący
zakopujący
zakopujące
zakopująca
D. zakopującego
zakopującego
zakopującego
zakopującego
zakopującej
C. zakopującemu
zakopującemu
zakopującemu
zakopującemu
zakopującej
B. zakopującego
zakopującego
zakopujący
zakopujące
zakopującą
N. zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującą
Ms. zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakopujący
zakopujący
zakopujące
zakopujące
D. zakopujących
zakopujących
zakopujących
zakopujących
C. zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującym
B. zakopujących
zakopujących
zakopujących
zakopujące
N. zakopującymi
zakopującymi
zakopującymi
zakopującymi
Ms. zakopujących
zakopujących
zakopujących
zakopujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: zakopywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakopywany
zakopywany
zakopywany
zakopywane
zakopywana
D. zakopywanego
zakopywanego
zakopywanego
zakopywanego
zakopywanej
C. zakopywanemu
zakopywanemu
zakopywanemu
zakopywanemu
zakopywanej
B. zakopywanego
zakopywanego
zakopywany
zakopywane
zakopywaną
N. zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywaną
Ms. zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakopywani
zakopywani
zakopywane
zakopywane
D. zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych
C. zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
B. zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych
zakopywane
N. zakopywanymi
zakopywanymi
zakopywanymi
zakopywanymi
Ms. zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych

odpowiednik aspektowy: zakopać

Składnia

Rzżywotny + zakopywać +
KOGO/CO + GDZIE

2. dół

Definicja

zasypywać wgłębienie ziemią

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

antonimy:  wykopywać
hiperonimy:  zasypywać

Połączenia

  • zakopywać dół, rów, tunel

Cytaty

Studenci pierwszych powojennych roczników w czynie społecznym zakopywali rowy strzeleckie przy ul. Pułaskiego, by zbudować w ich miejscu stadion.

źródło: Internet

Kazałam mu zakopać dziurę. - Nie - odrzekł Marcin grzecznie. Dlaczego on nie chciał jej zakopać? Ktoś wpadnie w nocy i co będzie? - Nie chce mi się zakopywać - stwierdził Marcin z uśmiechem.

źródło: KWSJP: Barbara Nawrocka: Gęsty las, 1965

Obrzęd pogrzebowy trwał krótko. Ledwo księża skończyli śpiewać modlitwy, żołnierze zaczęli zakopywać mogiłę.

źródło: KWSJP: Jan Dobraczyński: Wyczerpać morze, 1972

Pełne zatrudnienie nie jest równoważne wzrostowi gospodarki - można przecież zatrudnić 4 miliony ludzi do wykopywania i zakopywania dołów w ziemi. W ten sposób pracę mieliby wszyscy, tylko jaki z tego pożytek?

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakopuję
zakopujemy
2 os. zakopujesz
zakopujecie
3 os. zakopuje
zakopują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakopywałem
+(e)m zakopywał
zakopywałam
+(e)m zakopywała
zakopywałom
+(e)m zakopywało
zakopywaliśmy
+(e)śmy zakopywali
zakopywałyśmy
+(e)śmy zakopywały
2 os. zakopywałeś
+(e)ś zakopywał
zakopywałaś
+(e)ś zakopywała
zakopywałoś
+(e)ś zakopywało
zakopywaliście
+(e)ście zakopywali
zakopywałyście
+(e)ście zakopywały
3 os. zakopywał
zakopywała
zakopywało
zakopywali
zakopywały

bezosobnik: zakopywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zakopywał
będę zakopywać
będę zakopywała
będę zakopywać
będę zakopywało
będę zakopywać
będziemy zakopywali
będziemy zakopywać
będziemy zakopywały
będziemy zakopywać
2 os. będziesz zakopywał
będziesz zakopywać
będziesz zakopywała
będziesz zakopywać
będziesz zakopywało
będziesz zakopywać
będziecie zakopywali
będziecie zakopywać
będziecie zakopywały
będziecie zakopywać
3 os. będzie zakopywał
będzie zakopywać
będzie zakopywała
będzie zakopywać
będzie zakopywało
będzie zakopywać
będą zakopywali
będą zakopywać
będą zakopywały
będą zakopywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakopujmy
2 os. zakopuj
zakopujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakopywałbym
bym zakopywał
zakopywałabym
bym zakopywała
zakopywałobym
bym zakopywało
zakopywalibyśmy
byśmy zakopywali
zakopywałybyśmy
byśmy zakopywały
2 os. zakopywałbyś
byś zakopywał
zakopywałabyś
byś zakopywała
zakopywałobyś
byś zakopywało
zakopywalibyście
byście zakopywali
zakopywałybyście
byście zakopywały
3 os. zakopywałby
by zakopywał
zakopywałaby
by zakopywała
zakopywałoby
by zakopywało
zakopywaliby
by zakopywali
zakopywałyby
by zakopywały

bezosobnik: zakopywano by

bezokolicznik: zakopywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zakopując

gerundium: zakopywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakopywanie
zakopywania
D. zakopywania
zakopywań
C. zakopywaniu
zakopywaniom
B. zakopywanie
zakopywania
N. zakopywaniem
zakopywaniami
Ms. zakopywaniu
zakopywaniach
W. zakopywanie
zakopywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zakopujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakopujący
zakopujący
zakopujący
zakopujące
zakopująca
D. zakopującego
zakopującego
zakopującego
zakopującego
zakopującej
C. zakopującemu
zakopującemu
zakopującemu
zakopującemu
zakopującej
B. zakopującego
zakopującego
zakopujący
zakopujące
zakopującą
N. zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującą
Ms. zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakopujący
zakopujący
zakopujące
zakopujące
D. zakopujących
zakopujących
zakopujących
zakopujących
C. zakopującym
zakopującym
zakopującym
zakopującym
B. zakopujących
zakopujących
zakopujących
zakopujące
N. zakopującymi
zakopującymi
zakopującymi
zakopującymi
Ms. zakopujących
zakopujących
zakopujących
zakopujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: zakopywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakopywany
zakopywany
zakopywany
zakopywane
zakopywana
D. zakopywanego
zakopywanego
zakopywanego
zakopywanego
zakopywanej
C. zakopywanemu
zakopywanemu
zakopywanemu
zakopywanemu
zakopywanej
B. zakopywanego
zakopywanego
zakopywany
zakopywane
zakopywaną
N. zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywaną
Ms. zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakopywani
zakopywani
zakopywane
zakopywane
D. zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych
C. zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
zakopywanym
B. zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych
zakopywane
N. zakopywanymi
zakopywanymi
zakopywanymi
zakopywanymi
Ms. zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych
zakopywanych

odpowiednik aspektowy: zakopać

Składnia

Rzosobowy + zakopywać +
CO

Frazeologizmy

ktoś zakopuje topór wojenny
Data ostatniej modyfikacji: 14.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json