UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wykopywać

Chronologizacja

SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. kopać

1. z ziemi

Definicja

kopiąc, wydobywać z ziemi lub śniegu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

	antonimy:	zakopywać
	hiperonimy:	wydostawać

Połączenia

wykopywać amunicję, broń, bulwy, buraki, drzewo, garnki, kartofle, korzenie, marchew, naczynia, posąg, sadzonki, skarby, słup, szczątki, trumnę, trupa, ziemniaki, złoto, zwłoki
wykopywać spod śniegu, spod kamieni
wykopywać z lawiny, z mułu, ze śniegu, z ziemi; z korzeniami

Cytaty

	W czasie pierwszej jesiennej pełni Kłoska wykopywała korzenie ziół - mydlnicy, żywokostu, kolendry, cykorii i prawoślazu. źródło: KWSJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996
	Spod oka przyglądał się jej uważnie, wykopując nogą z piasku starą, zżartą przez rdzę podkowę. źródło: KWSJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987
	Świnie ryły bez przerwy, wykopywały sobie korzenie i bulwy, żarły jakieś grzyby i pędy młodych roślin. źródło: KWSJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951
	Przy wykopywaniu pożywienia surykatka porusza przednimi łapami na zmianę, rzadziej równocześnie. źródło: KWSJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1975
	Widzieli przecież nieraz, jak obcy wykopywali z ich rodzinnej ziemi ogromne skarby i wywozili je za granicę. źródło: KWSJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1961

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wykopuję	wykopujemy
2 os.	wykopujesz	wykopujecie
3 os.	wykopuje	wykopują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałem +(e)m wykopywał	wykopywałam +(e)m wykopywała	wykopywałom +(e)m wykopywało	wykopywaliśmy +(e)śmy wykopywali	wykopywałyśmy +(e)śmy wykopywały
2 os.	wykopywałeś +(e)ś wykopywał	wykopywałaś +(e)ś wykopywała	wykopywałoś +(e)ś wykopywało	wykopywaliście +(e)ście wykopywali	wykopywałyście +(e)ście wykopywały
3 os.	wykopywał	wykopywała	wykopywało	wykopywali	wykopywały

bezosobnik: wykopywano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wykopywał będę wykopywać	będę wykopywała będę wykopywać	będę wykopywało będę wykopywać	będziemy wykopywali będziemy wykopywać	będziemy wykopywały będziemy wykopywać
2 os.	będziesz wykopywał będziesz wykopywać	będziesz wykopywała będziesz wykopywać	będziesz wykopywało będziesz wykopywać	będziecie wykopywali będziecie wykopywać	będziecie wykopywały będziecie wykopywać
3 os.	będzie wykopywał będzie wykopywać	będzie wykopywała będzie wykopywać	będzie wykopywało będzie wykopywać	będą wykopywali będą wykopywać	będą wykopywały będą wykopywać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wykopujmy
2 os.	wykopuj	wykopujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałbym bym wykopywał	wykopywałabym bym wykopywała	wykopywałobym bym wykopywało	wykopywalibyśmy byśmy wykopywali	wykopywałybyśmy byśmy wykopywały
2 os.	wykopywałbyś byś wykopywał	wykopywałabyś byś wykopywała	wykopywałobyś byś wykopywało	wykopywalibyście byście wykopywali	wykopywałybyście byście wykopywały
3 os.	wykopywałby by wykopywał	wykopywałaby by wykopywała	wykopywałoby by wykopywało	wykopywaliby by wykopywali	wykopywałyby by wykopywały

bezosobnik: wykopywano by

bezokolicznik: wykopywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wykopując

gerundium: wykopywanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wykopywanie	wykopywania
D.	wykopywania	wykopywań
C.	wykopywaniu	wykopywaniom
B.	wykopywanie	wykopywania
N.	wykopywaniem	wykopywaniami
Ms.	wykopywaniu	wykopywaniach
W.	wykopywanie	wykopywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wykopujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopująca
D.	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującej
C.	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującej
B.	wykopującego	wykopującego	wykopujący	wykopujące	wykopującą
N.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującą
Ms.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopujące
D.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących
C.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym
B.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujące
N.	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi
Ms.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykopywany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopywany	wykopywany	wykopywany	wykopywane	wykopywana
D.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanej
C.	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanej
B.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywany	wykopywane	wykopywaną
N.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywaną
Ms.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopywani	wykopywani	wykopywane	wykopywane
D.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych
C.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym
B.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywane
N.	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi
Ms.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych

odpowiednik aspektowy: wykopać

Składnia

Rz_żywotny

wykopywać

KOGO/CO

2. dół

Definicja

wydobywać ziemię na wierzch, tworząc wgłębienie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	kopać
	antonimy:	zakopywać

Połączenia

wykopywać dół, dziurę, grób, kanał, norę, okopy, rów, staw, studnię, tunel, wgłębienie, ziemiankę
wykopywać w glinie, w piasku, w ziemi

Cytaty

Paulinka szła tuż przy granicy wody z łopatką w ręku i co jakiś czas wykopywała w piasku dołek.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Kabatc: Śmierć robotnika w hotelu Savoy, 1985

Oprócz paleniska w tym ciasnym wnętrzu wykopywano jeszcze w ziemi jamy na żywność.

źródło: KWSJP: Mirosława Kanwas: Pradzieje dla ciebie (7), Eko. U nas, 2001, nr 9 (20)

Królik jest roślinożerny, żywi się trawami, owocami krzewów oraz płodami rolnymi. Wyrządza on wiele szkód w uprawach ogrodowych, polnych i leśnych. [...] Wykopując liczne nory, odsłania korzenie drzew, które potem wysychają.

źródło: KWSJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wykopuję	wykopujemy
2 os.	wykopujesz	wykopujecie
3 os.	wykopuje	wykopują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałem +(e)m wykopywał	wykopywałam +(e)m wykopywała	wykopywałom +(e)m wykopywało	wykopywaliśmy +(e)śmy wykopywali	wykopywałyśmy +(e)śmy wykopywały
2 os.	wykopywałeś +(e)ś wykopywał	wykopywałaś +(e)ś wykopywała	wykopywałoś +(e)ś wykopywało	wykopywaliście +(e)ście wykopywali	wykopywałyście +(e)ście wykopywały
3 os.	wykopywał	wykopywała	wykopywało	wykopywali	wykopywały

bezosobnik: wykopywano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wykopywał będę wykopywać	będę wykopywała będę wykopywać	będę wykopywało będę wykopywać	będziemy wykopywali będziemy wykopywać	będziemy wykopywały będziemy wykopywać
2 os.	będziesz wykopywał będziesz wykopywać	będziesz wykopywała będziesz wykopywać	będziesz wykopywało będziesz wykopywać	będziecie wykopywali będziecie wykopywać	będziecie wykopywały będziecie wykopywać
3 os.	będzie wykopywał będzie wykopywać	będzie wykopywała będzie wykopywać	będzie wykopywało będzie wykopywać	będą wykopywali będą wykopywać	będą wykopywały będą wykopywać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wykopujmy
2 os.	wykopuj	wykopujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałbym bym wykopywał	wykopywałabym bym wykopywała	wykopywałobym bym wykopywało	wykopywalibyśmy byśmy wykopywali	wykopywałybyśmy byśmy wykopywały
2 os.	wykopywałbyś byś wykopywał	wykopywałabyś byś wykopywała	wykopywałobyś byś wykopywało	wykopywalibyście byście wykopywali	wykopywałybyście byście wykopywały
3 os.	wykopywałby by wykopywał	wykopywałaby by wykopywała	wykopywałoby by wykopywało	wykopywaliby by wykopywali	wykopywałyby by wykopywały

bezosobnik: wykopywano by

bezokolicznik: wykopywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wykopując

gerundium: wykopywanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wykopywanie	wykopywania
D.	wykopywania	wykopywań
C.	wykopywaniu	wykopywaniom
B.	wykopywanie	wykopywania
N.	wykopywaniem	wykopywaniami
Ms.	wykopywaniu	wykopywaniach
W.	wykopywanie	wykopywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wykopujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopująca
D.	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującej
C.	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującej
B.	wykopującego	wykopującego	wykopujący	wykopujące	wykopującą
N.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującą
Ms.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopujące
D.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących
C.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym
B.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujące
N.	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi
Ms.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykopywany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopywany	wykopywany	wykopywany	wykopywane	wykopywana
D.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanej
C.	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanej
B.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywany	wykopywane	wykopywaną
N.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywaną
Ms.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopywani	wykopywani	wykopywane	wykopywane
D.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych
C.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym
B.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywane
N.	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi
Ms.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych

odpowiednik aspektowy: wykopać

Składnia

Rz_żywotny

wykopywać

3. piłkę

Definicja

kopnięciem posyłać piłkę daleko od siebie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

wykopywać piłkę

Cytaty

	Chwilę potem znów piłkę wykopywał Mielcarz i znów serca kibicom zadrżały, bo omal nie przechwycił jej Seweryn. źródło: KWSJP: Sławomir Stachura: Lana sobota, prasa, 2006
	„Gibon” tak niefortunnie wykopywał piłkę, że trafił jednego z partnerów, a do odbitej futbolówki tuż za linią pola karnego dopadł Diadun i trafił do siatki. źródło: Internet
	Dobrze i mądrze grająca w tym dniu obrona gości wykopywała piłki jak najdalej od swojej bramki. źródło: NKJP: Przyjaciele z boiska, Dziennik Polski, 2001-05-21
	Jędrek stoi przy oknie i gapi się na dzieci [...]. Srajdek w czerwonych portkach ciągle wykopuje piłkę daleko, biegnie i zziajany jak pies przynosi ją z powrotem. źródło: KWSJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1976

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wykopuję	wykopujemy
2 os.	wykopujesz	wykopujecie
3 os.	wykopuje	wykopują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałem +(e)m wykopywał	wykopywałam +(e)m wykopywała	wykopywałom +(e)m wykopywało	wykopywaliśmy +(e)śmy wykopywali	wykopywałyśmy +(e)śmy wykopywały
2 os.	wykopywałeś +(e)ś wykopywał	wykopywałaś +(e)ś wykopywała	wykopywałoś +(e)ś wykopywało	wykopywaliście +(e)ście wykopywali	wykopywałyście +(e)ście wykopywały
3 os.	wykopywał	wykopywała	wykopywało	wykopywali	wykopywały

bezosobnik: wykopywano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wykopywał będę wykopywać	będę wykopywała będę wykopywać	będę wykopywało będę wykopywać	będziemy wykopywali będziemy wykopywać	będziemy wykopywały będziemy wykopywać
2 os.	będziesz wykopywał będziesz wykopywać	będziesz wykopywała będziesz wykopywać	będziesz wykopywało będziesz wykopywać	będziecie wykopywali będziecie wykopywać	będziecie wykopywały będziecie wykopywać
3 os.	będzie wykopywał będzie wykopywać	będzie wykopywała będzie wykopywać	będzie wykopywało będzie wykopywać	będą wykopywali będą wykopywać	będą wykopywały będą wykopywać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wykopujmy
2 os.	wykopuj	wykopujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałbym bym wykopywał	wykopywałabym bym wykopywała	wykopywałobym bym wykopywało	wykopywalibyśmy byśmy wykopywali	wykopywałybyśmy byśmy wykopywały
2 os.	wykopywałbyś byś wykopywał	wykopywałabyś byś wykopywała	wykopywałobyś byś wykopywało	wykopywalibyście byście wykopywali	wykopywałybyście byście wykopywały
3 os.	wykopywałby by wykopywał	wykopywałaby by wykopywała	wykopywałoby by wykopywało	wykopywaliby by wykopywali	wykopywałyby by wykopywały

bezosobnik: wykopywano by

bezokolicznik: wykopywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wykopując

gerundium: wykopywanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wykopywanie	wykopywania
D.	wykopywania	wykopywań
C.	wykopywaniu	wykopywaniom
B.	wykopywanie	wykopywania
N.	wykopywaniem	wykopywaniami
Ms.	wykopywaniu	wykopywaniach
W.	wykopywanie	wykopywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wykopujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopująca
D.	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującej
C.	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującej
B.	wykopującego	wykopującego	wykopujący	wykopujące	wykopującą
N.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującą
Ms.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopujące
D.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących
C.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym
B.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujące
N.	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi
Ms.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykopywany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopywany	wykopywany	wykopywany	wykopywane	wykopywana
D.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanej
C.	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanej
B.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywany	wykopywane	wykopywaną
N.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywaną
Ms.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopywani	wykopywani	wykopywane	wykopywane
D.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych
C.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym
B.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywane
N.	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi
Ms.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych

odpowiednik aspektowy: wykopać

Składnia

Rz_osobowy

wykopywać

4. stołek

Definicja

kopnięciem lub kopnięciami usuwać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

wykopywać krzesło, stołek, taboret
wykopywać spod nóg

Cytaty

Kiler bierze sól, chcąc doprawić danie, ale obluzowana nakrętka z solniczki wpada mu do zupy. W tym momencie Uszat wykopuje krzesło spod Kilera. Kiler pada na podłogę. Współwięźniowie w napięciu obserwują rozwój wypadków.

źródło: KWSJP: Juliusz Machulski, Piotr Wereśniak, Ryszard Zatorski: Kiler, 1998

Daniszowi, 16-latkowi, który miał za sobą Szare Szeregi i WiN, ubecy przystawiali broń do skroni, wykopywali spod niego taboret w czasie przesłuchań.

źródło: Internet

Mistrz ceremonii dawał znak i któryś z kuzynów wykonywał wyrok, strzelając z bliska do skazańca, wykopując mu spod nóg stołek pod szubienicą albo przecinając szyję rzeźnickim nożem.

źródło: KWSJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wykopuję	wykopujemy
2 os.	wykopujesz	wykopujecie
3 os.	wykopuje	wykopują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałem +(e)m wykopywał	wykopywałam +(e)m wykopywała	wykopywałom +(e)m wykopywało	wykopywaliśmy +(e)śmy wykopywali	wykopywałyśmy +(e)śmy wykopywały
2 os.	wykopywałeś +(e)ś wykopywał	wykopywałaś +(e)ś wykopywała	wykopywałoś +(e)ś wykopywało	wykopywaliście +(e)ście wykopywali	wykopywałyście +(e)ście wykopywały
3 os.	wykopywał	wykopywała	wykopywało	wykopywali	wykopywały

bezosobnik: wykopywano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wykopywał będę wykopywać	będę wykopywała będę wykopywać	będę wykopywało będę wykopywać	będziemy wykopywali będziemy wykopywać	będziemy wykopywały będziemy wykopywać
2 os.	będziesz wykopywał będziesz wykopywać	będziesz wykopywała będziesz wykopywać	będziesz wykopywało będziesz wykopywać	będziecie wykopywali będziecie wykopywać	będziecie wykopywały będziecie wykopywać
3 os.	będzie wykopywał będzie wykopywać	będzie wykopywała będzie wykopywać	będzie wykopywało będzie wykopywać	będą wykopywali będą wykopywać	będą wykopywały będą wykopywać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wykopujmy
2 os.	wykopuj	wykopujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałbym bym wykopywał	wykopywałabym bym wykopywała	wykopywałobym bym wykopywało	wykopywalibyśmy byśmy wykopywali	wykopywałybyśmy byśmy wykopywały
2 os.	wykopywałbyś byś wykopywał	wykopywałabyś byś wykopywała	wykopywałobyś byś wykopywało	wykopywalibyście byście wykopywali	wykopywałybyście byście wykopywały
3 os.	wykopywałby by wykopywał	wykopywałaby by wykopywała	wykopywałoby by wykopywało	wykopywaliby by wykopywali	wykopywałyby by wykopywały

bezosobnik: wykopywano by

bezokolicznik: wykopywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wykopując

gerundium: wykopywanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wykopywanie	wykopywania
D.	wykopywania	wykopywań
C.	wykopywaniu	wykopywaniom
B.	wykopywanie	wykopywania
N.	wykopywaniem	wykopywaniami
Ms.	wykopywaniu	wykopywaniach
W.	wykopywanie	wykopywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wykopujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopująca
D.	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującej
C.	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującej
B.	wykopującego	wykopującego	wykopujący	wykopujące	wykopującą
N.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującą
Ms.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopujące
D.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących
C.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym
B.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujące
N.	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi
Ms.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykopywany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopywany	wykopywany	wykopywany	wykopywane	wykopywana
D.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanej
C.	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanej
B.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywany	wykopywane	wykopywaną
N.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywaną
Ms.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopywani	wykopywani	wykopywane	wykopywane
D.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych
C.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym
B.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywane
N.	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi
Ms.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych

odpowiednik aspektowy: wykopać

Składnia

wykopywać

5. nawet spod ziemi

Definicja

pot.

zdobywać z dużym wysiłkiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zdobywać

Połączenia

wykopywać spod ziemi

Cytaty

Ważne jest też to, by cały czas poszukiwać, wykopywać spod ziemi interesujące pozycje.

źródło: Internet

Nauczyłaś się piastowania dzieci, załatwiania wszelkich spraw w urzędach, skręcenia zamówionych mebli, wykopywania skądś pieniędzy, ale jeszcze wiele przed tobą.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wykopuję	wykopujemy
2 os.	wykopujesz	wykopujecie
3 os.	wykopuje	wykopują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałem +(e)m wykopywał	wykopywałam +(e)m wykopywała	wykopywałom +(e)m wykopywało	wykopywaliśmy +(e)śmy wykopywali	wykopywałyśmy +(e)śmy wykopywały
2 os.	wykopywałeś +(e)ś wykopywał	wykopywałaś +(e)ś wykopywała	wykopywałoś +(e)ś wykopywało	wykopywaliście +(e)ście wykopywali	wykopywałyście +(e)ście wykopywały
3 os.	wykopywał	wykopywała	wykopywało	wykopywali	wykopywały

bezosobnik: wykopywano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wykopywał będę wykopywać	będę wykopywała będę wykopywać	będę wykopywało będę wykopywać	będziemy wykopywali będziemy wykopywać	będziemy wykopywały będziemy wykopywać
2 os.	będziesz wykopywał będziesz wykopywać	będziesz wykopywała będziesz wykopywać	będziesz wykopywało będziesz wykopywać	będziecie wykopywali będziecie wykopywać	będziecie wykopywały będziecie wykopywać
3 os.	będzie wykopywał będzie wykopywać	będzie wykopywała będzie wykopywać	będzie wykopywało będzie wykopywać	będą wykopywali będą wykopywać	będą wykopywały będą wykopywać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wykopujmy
2 os.	wykopuj	wykopujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałbym bym wykopywał	wykopywałabym bym wykopywała	wykopywałobym bym wykopywało	wykopywalibyśmy byśmy wykopywali	wykopywałybyśmy byśmy wykopywały
2 os.	wykopywałbyś byś wykopywał	wykopywałabyś byś wykopywała	wykopywałobyś byś wykopywało	wykopywalibyście byście wykopywali	wykopywałybyście byście wykopywały
3 os.	wykopywałby by wykopywał	wykopywałaby by wykopywała	wykopywałoby by wykopywało	wykopywaliby by wykopywali	wykopywałyby by wykopywały

bezosobnik: wykopywano by

bezokolicznik: wykopywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wykopując

gerundium: wykopywanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wykopywanie	wykopywania
D.	wykopywania	wykopywań
C.	wykopywaniu	wykopywaniom
B.	wykopywanie	wykopywania
N.	wykopywaniem	wykopywaniami
Ms.	wykopywaniu	wykopywaniach
W.	wykopywanie	wykopywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wykopujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopująca
D.	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującej
C.	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującej
B.	wykopującego	wykopującego	wykopujący	wykopujące	wykopującą
N.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującą
Ms.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopujące
D.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących
C.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym
B.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujące
N.	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi
Ms.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykopywany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopywany	wykopywany	wykopywany	wykopywane	wykopywana
D.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanej
C.	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanej
B.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywany	wykopywane	wykopywaną
N.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywaną
Ms.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopywani	wykopywani	wykopywane	wykopywane
D.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych
C.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym
B.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywane
N.	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi
Ms.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych

odpowiednik aspektowy: wykopać

Składnia

Rz_osobowy

wykopywać

6. za drzwi

Definicja

pot.

wyrzucać kogoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Połączenia

wykopywać kogoś z klubu, z partii, z uczelni; z posady, ze stanowiska
wykopywać za drzwi

Cytaty

Działał szybko i zdecydowanie: używał swego niezaprzeczalnego wdzięku [...] dla zwabienia kolejnej ofiary. Dziewczynę szybko brał do łóżka, zaliczał i przeważnie wkrótce potem wykopywał za drzwi.

źródło: KWSJP: Tadeusz Wójciak specjalnie dla „Detektywa” z USA: Wyznanie matki, Detektyw, 1999, nr 4 (152)

Ja bym za takie pytania wykopywał za drzwi.

źródło: Internet

Polecieliśmy do Iraku, dopłaciliśmy do tego i jesteśmy wykopywani z rynków Bliskiego Wschodu.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wykopuję	wykopujemy
2 os.	wykopujesz	wykopujecie
3 os.	wykopuje	wykopują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałem +(e)m wykopywał	wykopywałam +(e)m wykopywała	wykopywałom +(e)m wykopywało	wykopywaliśmy +(e)śmy wykopywali	wykopywałyśmy +(e)śmy wykopywały
2 os.	wykopywałeś +(e)ś wykopywał	wykopywałaś +(e)ś wykopywała	wykopywałoś +(e)ś wykopywało	wykopywaliście +(e)ście wykopywali	wykopywałyście +(e)ście wykopywały
3 os.	wykopywał	wykopywała	wykopywało	wykopywali	wykopywały

bezosobnik: wykopywano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wykopywał będę wykopywać	będę wykopywała będę wykopywać	będę wykopywało będę wykopywać	będziemy wykopywali będziemy wykopywać	będziemy wykopywały będziemy wykopywać
2 os.	będziesz wykopywał będziesz wykopywać	będziesz wykopywała będziesz wykopywać	będziesz wykopywało będziesz wykopywać	będziecie wykopywali będziecie wykopywać	będziecie wykopywały będziecie wykopywać
3 os.	będzie wykopywał będzie wykopywać	będzie wykopywała będzie wykopywać	będzie wykopywało będzie wykopywać	będą wykopywali będą wykopywać	będą wykopywały będą wykopywać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wykopujmy
2 os.	wykopuj	wykopujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wykopywałbym bym wykopywał	wykopywałabym bym wykopywała	wykopywałobym bym wykopywało	wykopywalibyśmy byśmy wykopywali	wykopywałybyśmy byśmy wykopywały
2 os.	wykopywałbyś byś wykopywał	wykopywałabyś byś wykopywała	wykopywałobyś byś wykopywało	wykopywalibyście byście wykopywali	wykopywałybyście byście wykopywały
3 os.	wykopywałby by wykopywał	wykopywałaby by wykopywała	wykopywałoby by wykopywało	wykopywaliby by wykopywali	wykopywałyby by wykopywały

bezosobnik: wykopywano by

bezokolicznik: wykopywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wykopując

gerundium: wykopywanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wykopywanie	wykopywania
D.	wykopywania	wykopywań
C.	wykopywaniu	wykopywaniom
B.	wykopywanie	wykopywania
N.	wykopywaniem	wykopywaniami
Ms.	wykopywaniu	wykopywaniach
W.	wykopywanie	wykopywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wykopujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopująca
D.	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującego	wykopującej
C.	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującemu	wykopującej
B.	wykopującego	wykopującego	wykopujący	wykopujące	wykopującą
N.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującą
Ms.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopujący	wykopujący	wykopujące	wykopujące
D.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących
C.	wykopującym	wykopującym	wykopującym	wykopującym
B.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujące
N.	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi	wykopującymi
Ms.	wykopujących	wykopujących	wykopujących	wykopujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: wykopywany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykopywany	wykopywany	wykopywany	wykopywane	wykopywana
D.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanego	wykopywanej
C.	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanemu	wykopywanej
B.	wykopywanego	wykopywanego	wykopywany	wykopywane	wykopywaną
N.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywaną
Ms.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykopywani	wykopywani	wykopywane	wykopywane
D.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych
C.	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym	wykopywanym
B.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywane
N.	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi	wykopywanymi
Ms.	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych	wykopywanych

odpowiednik aspektowy: wykopać

Składnia

Rz_osobowy

wykopywać

KOGO + SKĄD

Frazeologizmy

ktoś wykopuje topór wojenny
ktoś/coś wykopuje grób

Data ostatniej modyfikacji: 06.11.2010