Chronologizacja
Inne znaczenie: 'porozmawiać'
Pochodzenie
Zob. mówić
1. na spotkanie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | uzgodnić |
Połączenia
- umówić się do kawiarni, do kina, do klubu, do opery, do teatru
- umówić się na koncert, na randkę, na rowery, na rozmowę, na ryby, na spacer, na spotkanie, na wizytę, na wycieczkę; na kawę, na kolację, na obiad, na piwo, na śniadanie; na piątą, na popołudnie, na rano, na wieczór; na dzisiaj, na jutro
- umówić się o szóstej, o dwudziestej; o świcie
- umówić się pod pomnikiem
- umówić się przed kinem, przed Pałacem Kultury
- umówić się przez internet, przez telefon
- umówić się w herbaciarni, w hotelu, w kawiarni, w parku; w sobotę, w weekend
- umówić się z chłopakiem, z dziewczyną, z klientem, z koleżanką, z kumplem, z przyjaciółką; z kilkudniowym wyprzedzeniem
- umówić się od czasu do czasu; wcześniej; telefonicznie
- można, należy umówić się
- umówić się i pojechać, umówić się i wyjść; zadzwonić i umówić się, zatelefonować i umówić się
Cytaty
|
Umówił się z nią na spacer w środę, a na zabawę w sobotę. źródło: KWSJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996 |
|
|
Dziennikarz, z którym umówiła się tutaj na wywiad, odszedł już od stolika, zbyty standardowym pakietem kłamstw o przesadzonych plotkach. źródło: KWSJP: Jacek Dukaj: Czarne oceany, 2001 |
|
|
Umówili się na następne spotkanie za dwa tygodnie. źródło: KWSJP: Jerzy Jesionowski: Nad urwiskiem, 1987 |
|
|
Czekał na przyjaciela już drugą godzinę (umówili się na trzecią, a o piątej jeszcze go nie było). źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Czterdziestu na górze, 1961 |
|
|
Chętnie wysłucham pańskich wyjaśnień osobiście. Tylko może umówimy się na mieście, bo u mnie jest remont. źródło: KWSJP: Joanna Chmielewska: Lekarstwo na miłość, 1994 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
umówię się |
umówimy się |
|||
| 2 os. |
umówisz się |
umówicie się |
|||
| 3 os. |
umówi się |
umówią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
umówiłem się +(e)m się umówił |
umówiłam się +(e)m się umówiła |
umówiłom się +(e)m się umówiło |
umówiliśmy się +(e)śmy się umówili |
umówiłyśmy się +(e)śmy się umówiły |
| 2 os. |
umówiłeś się +(e)ś się umówił |
umówiłaś się +(e)ś się umówiła |
umówiłoś się +(e)ś się umówiło |
umówiliście się +(e)ście się umówili |
umówiłyście się +(e)ście się umówiły |
| 3 os. |
umówił się |
umówiła się |
umówiło się |
umówili się |
umówiły się |
bezosobnik: umówiono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
umówmy się |
|
| 2 os. |
umów się |
umówcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
umówiłbym się bym się umówił |
umówiłabym się bym się umówiła |
umówiłobym się bym się umówiło |
umówilibyśmy się byśmy się umówili |
umówiłybyśmy się byśmy się umówiły |
| 2 os. |
umówiłbyś się byś się umówił |
umówiłabyś się byś się umówiła |
umówiłobyś się byś się umówiło |
umówilibyście się byście się umówili |
umówiłybyście się byście się umówiły |
| 3 os. |
umówiłby się by się umówił |
umówiłaby się by się umówiła |
umówiłoby się by się umówiło |
umówiliby się by się umówili |
umówiłyby się by się umówiły |
bezosobnik: umówiono by się
bezokolicznik: umówić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
umówiwszy się
gerundium: umówienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | umówienie się |
umówienia się |
| D. | umówienia się |
umówień się |
| C. | umówieniu się |
umówieniom się |
| B. | umówienie się |
umówienia się |
| N. | umówieniem się |
umówieniami się |
| Ms. | umówieniu się |
umówieniach się |
| W. | umówienie się |
umówienia się |
odpowiednik aspektowy: umawiać się
Składnia
| Rzosobowy | + | umówić się | + |
(z KIM) +
(na CO)
|
| Rzosobowy | + | umówić się | + |
(z KIM) +
(GDZIE) +
(KIEDY)
|
| Rzosobowy; pl | + | umówić się | + |
(na CO)
|
| Rzosobowy; pl | + | umówić się | + |
(GDZIE) +
(KIEDY)
|
2. co do ceny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | porozumieć się |
Połączenia
- umówić się co do ceny, co do honorarium
- umówić się na dniówkę; na sto (dwieście...) złotych; na kupno czegoś, na współpracę
- umówić się o cenę, o honorarium
Cytaty
|
Ciągnął mnie do „Sułtanki”, bo z kimś umówił się na kupno płyt i chciał mieć świadka transakcji. źródło: KWSJP: Witold Horwath: Seans, 1997 |
|
|
Wygodnie jest na początek umówić się co do nazewnictwa pasm częstotliwości stosowanych w radiolokacji. źródło: KWSJP: Zbigniew Czekała: Parada radarów, 1999 |
|
|
Na zakup trzeciego konika nie starczyło funduszy, umówili się więc z handlarzem, że zgłoszą się po niego przed świętami Bożego Narodzenia. źródło: KWSJP: Przystanek Ocalenie, Dziennik Polski, 2004-01-31 |
|
|
Umówili się, żeby kryć szefa, i podają rysopis mylący. źródło: KWSJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967 |
|
|
W tym tygodniu muszę zrobić koło do wozu, bo tak się umówiłem. źródło: KWSJP: Władysław Dunarowski: Skazani na dożywocie, 1985 |
|
|
Czytałam gdzieś na forum, jak chłopak umówił się z dziewczyną, kiedy i gdzie pierwszy raz się pocałują. I jak myślisz? Kompletnie nie wypaliło! źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
umówię się |
umówimy się |
|||
| 2 os. |
umówisz się |
umówicie się |
|||
| 3 os. |
umówi się |
umówią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
umówiłem się +(e)m się umówił |
umówiłam się +(e)m się umówiła |
umówiłom się +(e)m się umówiło |
umówiliśmy się +(e)śmy się umówili |
umówiłyśmy się +(e)śmy się umówiły |
| 2 os. |
umówiłeś się +(e)ś się umówił |
umówiłaś się +(e)ś się umówiła |
umówiłoś się +(e)ś się umówiło |
umówiliście się +(e)ście się umówili |
umówiłyście się +(e)ście się umówiły |
| 3 os. |
umówił się |
umówiła się |
umówiło się |
umówili się |
umówiły się |
bezosobnik: umówiono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
umówmy się |
|
| 2 os. |
umów się |
umówcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
umówiłbym się bym się umówił |
umówiłabym się bym się umówiła |
umówiłobym się bym się umówiło |
umówilibyśmy się byśmy się umówili |
umówiłybyśmy się byśmy się umówiły |
| 2 os. |
umówiłbyś się byś się umówił |
umówiłabyś się byś się umówiła |
umówiłobyś się byś się umówiło |
umówilibyście się byście się umówili |
umówiłybyście się byście się umówiły |
| 3 os. |
umówiłby się by się umówił |
umówiłaby się by się umówiła |
umówiłoby się by się umówiło |
umówiliby się by się umówili |
umówiłyby się by się umówiły |
bezosobnik: umówiono by się
bezokolicznik: umówić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
umówiwszy się
gerundium: umówienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | umówienie się |
umówienia się |
| D. | umówienia się |
umówień się |
| C. | umówieniu się |
umówieniom się |
| B. | umówienie się |
umówienia się |
| N. | umówieniem się |
umówieniami się |
| Ms. | umówieniu się |
umówieniach się |
| W. | umówienie się |
umówienia się |
odpowiednik aspektowy: umawiać się
Składnia
| Rzosobowy | + | umówić się | + |
(z KIM) +
co do CZEGO | na CO | o CO
|
| Rzosobowy | + | umówić się | + |
(z KIM) +
że ZDANIE | żeby ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|