UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

umówić się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'porozmawiać'

Pochodzenie

Zob. mówić

1. na spotkanie

Definicja

ustalić z kimś czas i miejsce wspólnego spotkania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  uzgodnić

Połączenia

  • umówić się do kawiarni, do kina, do klubu, do opery, do teatru
  • umówić się na koncert, na randkę, na rowery, na rozmowę, na ryby, na spacer, na spotkanie, na wizytę, na wycieczkę; na kawę, na kolację, na obiad, na piwo, na śniadanie; na piątą, na popołudnie, na rano, na wieczór; na dzisiaj, na jutro
  • umówić się o szóstej, o dwudziestej; o świcie
  • umówić się pod pomnikiem
  • umówić się przed kinem, przed Pałacem Kultury
  • umówić się przez internet, przez telefon
  • umówić się w herbaciarni, w hotelu, w kawiarni, w parku; w sobotę, w weekend
  • umówić się z chłopakiem, z dziewczyną, z klientem, z koleżanką, z kumplem, z przyjaciółką; z kilkudniowym wyprzedzeniem
  • umówić się od czasu do czasu; wcześniej; telefonicznie
  • można, należy umówić się
  • umówić się i pojechać, umówić się i wyjść; zadzwonić i umówić się, zatelefonować i umówić się

Cytaty

Umówił się z nią na spacer w środę, a na zabawę w sobotę.

źródło: KWSJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

Dziennikarz, z którym umówiła się tutaj na wywiad, odszedł już od stolika, zbyty standardowym pakietem kłamstw o przesadzonych plotkach.

źródło: KWSJP: Jacek Dukaj: Czarne oceany, 2001

Umówili się na następne spotkanie za dwa tygodnie.

źródło: KWSJP: Jerzy Jesionowski: Nad urwiskiem, 1987

Czekał na przyjaciela już drugą godzinę (umówili się na trzecią, a o piątej jeszcze go nie było).

źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Czterdziestu na górze, 1961

Chętnie wysłucham pańskich wyjaśnień osobiście. Tylko może umówimy się na mieście, bo u mnie jest remont.

źródło: KWSJP: Joanna Chmielewska: Lekarstwo na miłość, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. umówię się
umówimy się
2 os. umówisz się
umówicie się
3 os. umówi się
umówią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. umówiłem się
+(e)m się umówił
umówiłam się
+(e)m się umówiła
umówiłom się
+(e)m się umówiło
umówiliśmy się
+(e)śmy się umówili
umówiłyśmy się
+(e)śmy się umówiły
2 os. umówiłeś się
+(e)ś się umówił
umówiłaś się
+(e)ś się umówiła
umówiłoś się
+(e)ś się umówiło
umówiliście się
+(e)ście się umówili
umówiłyście się
+(e)ście się umówiły
3 os. umówił się
umówiła się
umówiło się
umówili się
umówiły się

bezosobnik: umówiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. umówmy się
2 os. umów się
umówcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. umówiłbym się
bym się umówił
umówiłabym się
bym się umówiła
umówiłobym się
bym się umówiło
umówilibyśmy się
byśmy się umówili
umówiłybyśmy się
byśmy się umówiły
2 os. umówiłbyś się
byś się umówił
umówiłabyś się
byś się umówiła
umówiłobyś się
byś się umówiło
umówilibyście się
byście się umówili
umówiłybyście się
byście się umówiły
3 os. umówiłby się
by się umówił
umówiłaby się
by się umówiła
umówiłoby się
by się umówiło
umówiliby się
by się umówili
umówiłyby się
by się umówiły

bezosobnik: umówiono by się

bezokolicznik: umówić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: umówiwszy się

gerundium: umówienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. umówienie się
umówienia się
D. umówienia się
umówień się
C. umówieniu się
umówieniom się
B. umówienie się
umówienia się
N. umówieniem się
umówieniami się
Ms. umówieniu się
umówieniach się
W. umówienie się
umówienia się

odpowiednik aspektowy: umawiać się

Składnia

Rzosobowy + umówić się +
(z KIM) + (na CO)
Rzosobowy + umówić się +
(z KIM) + (GDZIE) + (KIEDY)
Rzosobowy; pl + umówić się +
(na CO)
Rzosobowy; pl + umówić się +
(GDZIE) + (KIEDY)

2. co do ceny

Definicja

wspólnie z kimś podjąć jakąś decyzję lub uzgodnić jakieś działanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  porozumieć się

Połączenia

  • umówić się co do ceny, co do honorarium
  • umówić się na dniówkę; na sto (dwieście...) złotych; na kupno czegoś, na współpracę
  • umówić się o cenę, o honorarium

Cytaty

Ciągnął mnie do „Sułtanki”, bo z kimś umówił się na kupno płyt i chciał mieć świadka transakcji.

źródło: KWSJP: Witold Horwath: Seans, 1997

Wygodnie jest na początek umówić się co do nazewnictwa pasm częstotliwości stosowanych w radiolokacji.

źródło: KWSJP: Zbigniew Czekała: Parada radarów, 1999

Na zakup trzeciego konika nie starczyło funduszy, umówili się więc z handlarzem, że zgłoszą się po niego przed świętami Bożego Narodzenia.

źródło: KWSJP: Przystanek Ocalenie, Dziennik Polski, 2004-01-31

Umówili się, żeby kryć szefa, i podają rysopis mylący.

źródło: KWSJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

W tym tygodniu muszę zrobić koło do wozu, bo tak się umówiłem.

źródło: KWSJP: Władysław Dunarowski: Skazani na dożywocie, 1985

Czytałam gdzieś na forum, jak chłopak umówił się z dziewczyną, kiedy i gdzie pierwszy raz się pocałują. I jak myślisz? Kompletnie nie wypaliło!

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. umówię się
umówimy się
2 os. umówisz się
umówicie się
3 os. umówi się
umówią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. umówiłem się
+(e)m się umówił
umówiłam się
+(e)m się umówiła
umówiłom się
+(e)m się umówiło
umówiliśmy się
+(e)śmy się umówili
umówiłyśmy się
+(e)śmy się umówiły
2 os. umówiłeś się
+(e)ś się umówił
umówiłaś się
+(e)ś się umówiła
umówiłoś się
+(e)ś się umówiło
umówiliście się
+(e)ście się umówili
umówiłyście się
+(e)ście się umówiły
3 os. umówił się
umówiła się
umówiło się
umówili się
umówiły się

bezosobnik: umówiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. umówmy się
2 os. umów się
umówcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. umówiłbym się
bym się umówił
umówiłabym się
bym się umówiła
umówiłobym się
bym się umówiło
umówilibyśmy się
byśmy się umówili
umówiłybyśmy się
byśmy się umówiły
2 os. umówiłbyś się
byś się umówił
umówiłabyś się
byś się umówiła
umówiłobyś się
byś się umówiło
umówilibyście się
byście się umówili
umówiłybyście się
byście się umówiły
3 os. umówiłby się
by się umówił
umówiłaby się
by się umówiła
umówiłoby się
by się umówiło
umówiliby się
by się umówili
umówiłyby się
by się umówiły

bezosobnik: umówiono by się

bezokolicznik: umówić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: umówiwszy się

gerundium: umówienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. umówienie się
umówienia się
D. umówienia się
umówień się
C. umówieniu się
umówieniom się
B. umówienie się
umówienia się
N. umówieniem się
umówieniami się
Ms. umówieniu się
umówieniach się
W. umówienie się
umówienia się

odpowiednik aspektowy: umawiać się

Składnia

Rzosobowy + umówić się +
(z KIM) + co do CZEGO | na CO | o CO
Rzosobowy + umówić się +
(z KIM) + że ZDANIE | żeby ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Data ostatniej modyfikacji: 21.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json