UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

progresywny

Chronologizacja

1867, Encyklopedja Powszechna, books.google.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. progresywny
progresywny
progresywny
progresywne
progresywna
D. progresywnego
progresywnego
progresywnego
progresywnego
progresywnej
C. progresywnemu
progresywnemu
progresywnemu
progresywnemu
progresywnej
B. progresywnego
progresywnego
progresywny
progresywne
progresywną
N. progresywnym
progresywnym
progresywnym
progresywnym
progresywną
Ms. progresywnym
progresywnym
progresywnym
progresywnym
progresywnej
W. progresywny
progresywny
progresywny
progresywne
progresywna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. progresywni
progresywni
progresywne
progresywne
D. progresywnych
progresywnych
progresywnych
progresywnych
C. progresywnym
progresywnym
progresywnym
progresywnym
B. progresywnych
progresywnych
progresywnych
progresywne
N. progresywnymi
progresywnymi
progresywnymi
progresywnymi
Ms. progresywnych
progresywnych
progresywnych
progresywnych
W. progresywni
progresywni
progresywne
progresywne

1. związany z progresem - ulepszeniem

Definicja

książk. 
związany z progresem - ciągiem zmian powodujących poprawę lub ulepszenie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:  regresyjny, regresywny

Połączenia

  • progresywna zmiana

Cytaty

Istotą rozwoju człowieka są progresywne zmiany, które w sposób uporządkowany i zgodny prowadzą do osiągnięcia dojrzałości.

źródło: NKJP: Łucja Bożek: Agresja – aspekty psychologiczne, Wychowawca, 2003-03

Luter naprawdę przyczynił się do reformacji kościoła katolickiego. To było zresztą i tak nieuniknione, jak progresywny rozwój wszystkiego ku lepszemu [...].

źródło: NKJP: Internet

Uważa się, że jednymi z ważniejszych progresywnych cech, odróżniających wyższe kręgowce od niższych, są opieka nad potomstwem i bogate życie społeczne.

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

Swoimi naukami i zaleceniami zmierzali zapewne do przygotowania ludzkości na spotkanie z kolejną ponadorganiczną fazą ewolucyjną. [...] Dokonywanie się owych progresywnych przemian możliwe jest dzięki rozszerzaniu zakresu sfery duchowej [...].

źródło: NKJP: Maria Grodecka: Wegetariańskie okruchy, 2007

2. związany z progresją - zwiększeniem natężenia, ilości

Definicja

książk. 
związany z progresją - zmianą polegającą na zwiększeniu natężenia jakiegoś zjawiska, sumy lub ilości czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Cytaty

Tradycyjny punkt widzenia przyjmuje, że demencja ma charakter progresywny (funkcje umysłowe słabną wraz z postępem czasu) i nieodwracalny.

źródło: NKJP: Internet

Dla Fromma proces rozwoju historycznego to tyle co progresywny wzrost indywidualności kosztem grupy społecznej.

źródło: NKJP: Jerzy Prokopiuk: Dusza ludzka - oś świata, 2007

3. podatek

Definicja

taki, który związany jest z szybszym niż proporcjonalny wzroście jakiejś kwoty, następującym wraz ze wzrostem innej sumy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Połączenia

  • progresywny podatek, system podatkowy; progresywna skala podatkowa, stawka podatku, stopa podatkowa; progresywne opodatkowanie

Cytaty

Po II wojnie światowej w USA i krajach Europy Zachodniej wprowadzono progresywny podatek od dochodów osób fizycznych [...]. Przyjęto założenie o wysokiej zdolności płatniczej osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą, co sprawiło, że stawka podatku dochodowego od osób prawnych była, jak na obecne standardy, wysoka.

źródło: NKJP: Stefan Krajewski: Prywatyzacja, restrukturyzacja, konkurencyjność polskich przedsiębiorstw, 2009

Oferta obejmuje dwu- i czteromiesięczną lokatę wakacyjną o zmiennym, progresywnym oprocentowaniu. Jest ono tym wyższe, im większą kwotę zdecydowaliśmy się ulokować w banku.

źródło: NKJP: Banki proponują konto na wakacje, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2002-07-09

[...] podatek od gier jest płacony przez kasyno czy salon gier w zależności od osiąganych obrotów. Jest to skala progresywna i w zależności od obrotów, jakie są osiągane, podatek ten jest albo większy, albo mniejszy.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 81. posiedzenia Senatu RP w dniu 4 października 1996 r.

Liberałowie radykalni argumentują ponadto, że progresywna stopa podatkowa jest arbitralną konfiskatą i sprzeciwia się zasadzie poszanowania legalnie nabytej własności [...].

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Po co nam pojęcie sprawiedliwości społecznej?, Gazeta Wyborcza, 1995-05-06

4.a człowiek

Definicja

książk. 
taki, który opowiada się za nowoczesnymi sposobami myślenia i działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  postępowy
antonimy:  średniowieczny, wsteczny

Cytaty

Progresywny nauczyciel postrzega szkołę jako instytucję posiadającą potencjał w zakresie kształtowania kreatywnego myślenia, samoświadomości i siły woli.

źródło: Internet: ipsir.uw.edu.pl

Chcą być zarazem konserwatywni i progresywni. Mieć poczucie kulturowej ciągłości przy jednoczesnej amnezji historyczno-politycznej.

źródło: NKJP: Mirosław Pęczak: Wypijmy za nas, za was i za specnaz, Polityka, 2002-11-23

To jest zarazem odpowiedź na spekulacje socjologów i politologów, czy Kościół Katolicki pozostanie konserwatywny, czy stanie się progresywny.

źródło: Internet: goczalkow.eu

W czasie spotkania z biskupem [...] (który uchodzi za jednego z najbardziej progresywnych biskupów austriackich) [...], w trakcie dyskusji na temat udzielania kobietom święceń kapłańskich, siedząca obok mnie starsza kobieta podniosła rękę i zapytała biskupa o to, co on osobiście sądzi na temat stanowiska Kościoła w tej sprawie.

źródło: NKJP: Tomasz Jaeschke: Nierządnice, o moim kapłaństwie i moim Kościele, 2006

4.b pogląd

Definicja

książk. 
świadczący o tym, że ktoś opowiada się za nowoczesnymi sposobami myślenia i działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  postępowy

Cytaty

Część byłych opozycjonistów uwiodło progresywne myślenie - taki jest świat współczesny i nie można nie iść z postępem [...].

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat, 1997

Najsłynniejszą organizacją katolików holenderskich jest Ruch 8 Maja, będący federacją drobnych stowarzyszeń katolickich o progresywnych przekonaniach.

źródło: NKJP: Michał Kietlicz: Holandia - katolicyzm eksperymentalny, Fronda nr 9-10, 1998

5. rock

Definicja

muz. 
związany z długimi i skomplikowanymi technicznie utworami, łączącymi różne style muzyczne i schematy rytmiczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Połączenia

  • progresywny muzyk, zespół; progresywny jazz, metal, rock; progresywna grupa rockowa; muzyka

Cytaty

Albumy nagrywane przez artystów i zespoły progresywnego rocka często miały charakter albumów programowych [...], gdzie cała płyta tak w sensie stylistyki muzycznej, jak i w sferze tekstowej, podporządkowana była jakiejś naczelnej idei.

źródło: NKJP: Internet

Realizował się raczej w kręgu poezji niż jako muzyk progresywny. Więcej w jego muzyce [...] było melancholii i poezji niż [...] rocka [...].

źródło: Internet: forum.muratordom.pl

I lubiłem także komponować utwory takie, jakie lubię grać, stąd wydawanie płyt na przemian - jedna popowa, druga bardziej dla fanów ceniących muzykę progresywną, rozbudowane suity instrumentalne [...].

źródło: NKJP: Harmonia świata, Dziennik Polski, 2006-05-19

Michael Gordon Oldfield [...] - brytyjski progresywny muzyk rockowy, multiinstrumentalista znany ze swych solowych, instrumentalnych albumów, nagrywanych metodą dogrywania ścieżek.

źródło: Internet: ising.pl

Poza tym, że organizuje się tu niezłe koncerty, stale z rozmieszczonych po całej długiej sali głośników płyną smakowite, ze znawstwem dobrane tony progresywnego jazzu.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Do żołądka przez ucho, Gazeta Wyborcza, 1997-03-21

6. w optyce

Definicja

fiz. 
pozwalający dzięki określonej budowie na poprawne widzenie tego, co znajduje się blisko i daleko od osoby patrzącej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Połączenia

  • okulary, szkła;soczewki progresywne

Cytaty

Na porządku dziennym są już okulary z progresywnymi szkłami, które mogą służyć i do czytania, i do podziwiania dalekich widoków [...].

źródło: NKJP: Dwa miliony szkodliwych szkieł, Dziennik Polski, 2001-03-17

Coraz więcej klientów zamiast okularów kupuje soczewki kontaktowe. W ofercie pojawiły się takie, których nie trzeba wyjmować przez 30 dni oraz progresywne, czyli soczewki dla tych, których oczy wymagają jednoczesnej korekcji wzroku do bliży i dali.

źródło: NKJP: (JXB): Soczewki w kolorze i bez, Dziennik Łódzki, 2002-06-08

Są już sztuczne soczewki pozwalające dobrze widzieć i daleko, i blisko. To soczewki akomodacyjne. Nie każdy pacjent potrafi się jednak do nich przyzwyczaić, podobnie jak do okularów progresywnych.

źródło: NKJP: Jolanta Gromadzka-Anzelewicz: Walka o widzenie trwa nieustannie, Dziennik Bałtycki, 2009-04-17

Data ostatniej modyfikacji: 13.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json