Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. chłodzić
1. w lodówce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | studzić się | |
| antonimy: | nagrzewać się, ogrzewać się |
Połączenia
- szampan chłodził się; butelka, flaszka chłodziła się; mleko, piwo, wino chłodziło się
- chłodzić się w kubełku z lodem, w wiadrze, w zlewie; w lodówce, w piwniczce; w upał
Cytaty
|
Słońce świeci, piwo się chłodzi, muzyka się sączy, a my wprawiamy się w miłe samopoczucie. źródło: KWSJP: Krótkie piłki, CKM, nr 8, 1999 |
|
|
Krew, docierając do skóry, chłodzi się dzięki parowaniu wody z powierzchni ciała. źródło: KWSJP: Helena Ciborowska: Diety w chorobach dzieci, 1996 |
|
|
Na stoliku [...] stała prawie pusta butelka fishera. W lodówce chłodziły się kolejne dwie. źródło: KWSJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chłodzę się |
chłodzimy się |
|||
| 2 os. |
chłodzisz się |
chłodzicie się |
|||
| 3 os. |
chłodzi się |
chłodzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chłodziłem się +(e)m się chłodził |
chłodziłam się +(e)m się chłodziła |
chłodziłom się +(e)m się chłodziło |
chłodziliśmy się +(e)śmy się chłodzili |
chłodziłyśmy się +(e)śmy się chłodziły |
| 2 os. |
chłodziłeś się +(e)ś się chłodził |
chłodziłaś się +(e)ś się chłodziła |
chłodziłoś się +(e)ś się chłodziło |
chłodziliście się +(e)ście się chłodzili |
chłodziłyście się +(e)ście się chłodziły |
| 3 os. |
chłodził się |
chłodziła się |
chłodziło się |
chłodzili się |
chłodziły się |
bezosobnik: chłodzono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się chłodził będę się chłodzić |
będę się chłodziła będę się chłodzić |
będę się chłodziło będę się chłodzić |
będziemy się chłodzili będziemy się chłodzić |
będziemy się chłodziły będziemy się chłodzić |
| 2 os. |
będziesz się chłodził będziesz się chłodzić |
będziesz się chłodziła będziesz się chłodzić |
będziesz się chłodziło będziesz się chłodzić |
będziecie się chłodzili będziecie się chłodzić |
będziecie się chłodziły będziecie się chłodzić |
| 3 os. |
będzie się chłodził będzie się chłodzić |
będzie się chłodziła będzie się chłodzić |
będzie się chłodziło będzie się chłodzić |
będą się chłodzili będą się chłodzić |
będą się chłodziły będą się chłodzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chłodźmy się chłódźmy się |
|
| 2 os. |
chłodź się chłódź się |
chłodźcie się chłódźcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chłodziłbym się bym się chłodził |
chłodziłabym się bym się chłodziła |
chłodziłobym się bym się chłodziło |
chłodzilibyśmy się byśmy się chłodzili |
chłodziłybyśmy się byśmy się chłodziły |
| 2 os. |
chłodziłbyś się byś się chłodził |
chłodziłabyś się byś się chłodziła |
chłodziłobyś się byś się chłodziło |
chłodzilibyście się byście się chłodzili |
chłodziłybyście się byście się chłodziły |
| 3 os. |
chłodziłby się by się chłodził |
chłodziłaby się by się chłodziła |
chłodziłoby się by się chłodziło |
chłodziliby się by się chłodzili |
chłodziłyby się by się chłodziły |
bezosobnik: chłodzono by się
bezokolicznik: chłodzić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chłodząc się
gerundium: chłodzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chłodzenie się |
chłodzenia się |
| D. | chłodzenia się |
chłodzeń się |
| C. | chłodzeniu się |
chłodzeniom się |
| B. | chłodzenie się |
chłodzenia się |
| N. | chłodzeniem się |
chłodzeniami się |
| Ms. | chłodzeniu się |
chłodzeniach się |
| W. | chłodzenie się |
chłodzenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chłodzący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chłodzący się |
chłodzący się |
chłodzący się |
chłodzące się |
chłodząca się |
| D. | chłodzącego się |
chłodzącego się |
chłodzącego się |
chłodzącego się |
chłodzącej się |
| C. | chłodzącemu się |
chłodzącemu się |
chłodzącemu się |
chłodzącemu się |
chłodzącej się |
| B. | chłodzącego się |
chłodzącego się |
chłodzący się |
chłodzące się |
chłodzącą się |
| N. | chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącą się |
| Ms. | chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chłodzący się |
chłodzący się |
chłodzące się |
chłodzące się |
| D. | chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
| C. | chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
| B. | chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzące się |
| N. | chłodzącymi się |
chłodzącymi się |
chłodzącymi się |
chłodzącymi się |
| Ms. | chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
odpowiednik aspektowy: ochłodzić się
Składnia
| Rznieżywotny | + | chłodzić się | + |
|
2. wachlarzem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
Połączenia
- chłodzić się napojami, piwem, wodą; latem
- chłodzić się w basenie, w jeziorze; w cieniu, w wodzie
- chłodzić się chętnie
Cytaty
|
Chłopak kilka metrów przede mną chłodzi się wodą z bidonu. źródło: NKJP: Tomasz Tosza: Ślad koronki na goleni, Gazeta Wyborcza, 1998-07-03 |
|
|
W ciągu dnia wilczyca znużona błąkaniem się po puszczy chłodziła się, rozciągając płasko na wilgotnym mchu lub tarzając w tu i ówdzie topniejącym już śniegu. źródło: KWSJP: Piotr Korda: Wadera, 1968 |
|
|
Musi być bardzo zmęczona, więc chłodzi się tym złamanym wachlarzem. źródło: KWSJP: Zygmunt Nowakowski: Przylądek Dobrej Nadziei, 1968 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chłodzę się |
chłodzimy się |
|||
| 2 os. |
chłodzisz się |
chłodzicie się |
|||
| 3 os. |
chłodzi się |
chłodzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chłodziłem się +(e)m się chłodził |
chłodziłam się +(e)m się chłodziła |
chłodziłom się +(e)m się chłodziło |
chłodziliśmy się +(e)śmy się chłodzili |
chłodziłyśmy się +(e)śmy się chłodziły |
| 2 os. |
chłodziłeś się +(e)ś się chłodził |
chłodziłaś się +(e)ś się chłodziła |
chłodziłoś się +(e)ś się chłodziło |
chłodziliście się +(e)ście się chłodzili |
chłodziłyście się +(e)ście się chłodziły |
| 3 os. |
chłodził się |
chłodziła się |
chłodziło się |
chłodzili się |
chłodziły się |
bezosobnik: chłodzono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się chłodził będę się chłodzić |
będę się chłodziła będę się chłodzić |
będę się chłodziło będę się chłodzić |
będziemy się chłodzili będziemy się chłodzić |
będziemy się chłodziły będziemy się chłodzić |
| 2 os. |
będziesz się chłodził będziesz się chłodzić |
będziesz się chłodziła będziesz się chłodzić |
będziesz się chłodziło będziesz się chłodzić |
będziecie się chłodzili będziecie się chłodzić |
będziecie się chłodziły będziecie się chłodzić |
| 3 os. |
będzie się chłodził będzie się chłodzić |
będzie się chłodziła będzie się chłodzić |
będzie się chłodziło będzie się chłodzić |
będą się chłodzili będą się chłodzić |
będą się chłodziły będą się chłodzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chłodźmy się chłódźmy się |
|
| 2 os. |
chłodź się chłódź się |
chłodźcie się chłódźcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chłodziłbym się bym się chłodził |
chłodziłabym się bym się chłodziła |
chłodziłobym się bym się chłodziło |
chłodzilibyśmy się byśmy się chłodzili |
chłodziłybyśmy się byśmy się chłodziły |
| 2 os. |
chłodziłbyś się byś się chłodził |
chłodziłabyś się byś się chłodziła |
chłodziłobyś się byś się chłodziło |
chłodzilibyście się byście się chłodzili |
chłodziłybyście się byście się chłodziły |
| 3 os. |
chłodziłby się by się chłodził |
chłodziłaby się by się chłodziła |
chłodziłoby się by się chłodziło |
chłodziliby się by się chłodzili |
chłodziłyby się by się chłodziły |
bezosobnik: chłodzono by się
bezokolicznik: chłodzić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chłodząc się
gerundium: chłodzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chłodzenie się |
chłodzenia się |
| D. | chłodzenia się |
chłodzeń się |
| C. | chłodzeniu się |
chłodzeniom się |
| B. | chłodzenie się |
chłodzenia się |
| N. | chłodzeniem się |
chłodzeniami się |
| Ms. | chłodzeniu się |
chłodzeniach się |
| W. | chłodzenie się |
chłodzenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chłodzący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chłodzący się |
chłodzący się |
chłodzący się |
chłodzące się |
chłodząca się |
| D. | chłodzącego się |
chłodzącego się |
chłodzącego się |
chłodzącego się |
chłodzącej się |
| C. | chłodzącemu się |
chłodzącemu się |
chłodzącemu się |
chłodzącemu się |
chłodzącej się |
| B. | chłodzącego się |
chłodzącego się |
chłodzący się |
chłodzące się |
chłodzącą się |
| N. | chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącą się |
| Ms. | chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chłodzący się |
chłodzący się |
chłodzące się |
chłodzące się |
| D. | chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
| C. | chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
chłodzącym się |
| B. | chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzące się |
| N. | chłodzącymi się |
chłodzącymi się |
chłodzącymi się |
chłodzącymi się |
| Ms. | chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
chłodzących się |
odpowiednik aspektowy: ochłodzić się
Składnia
| Rzżywotny | + | chłodzić się | + |
(CZYM)
|
| Rzżywotny | + | chłodzić się | + |
(w CZYM)
|