UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chłodzić się

Chronologizacja

1549, SPXVI

Pochodzenie

Zob. chłodzić

1. w lodówce

Definicja

stawać się chłodnym lub zimnym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:  studzić się
antonimy:  nagrzewać się, ogrzewać się

Połączenia

  • szampan chłodził się; butelka, flaszka chłodziła się; mleko, piwo, wino chłodziło się
  • chłodzić się w kubełku z lodem, w wiadrze, w zlewie; w lodówce, w piwniczce; w upał

Cytaty

Słońce świeci, piwo się chłodzi, muzyka się sączy, a my wprawiamy się w miłe samopoczucie.

źródło: KWSJP: Krótkie piłki, CKM, nr 8, 1999

Krew, docierając do skóry, chłodzi się dzięki parowaniu wody z powierzchni ciała.

źródło: KWSJP: Helena Ciborowska: Diety w chorobach dzieci, 1996

Na stoliku [...] stała prawie pusta butelka fishera. W lodówce chłodziły się kolejne dwie.

źródło: KWSJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chłodzę się
chłodzimy się
2 os. chłodzisz się
chłodzicie się
3 os. chłodzi się
chłodzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chłodziłem się
+(e)m się chłodził
chłodziłam się
+(e)m się chłodziła
chłodziłom się
+(e)m się chłodziło
chłodziliśmy się
+(e)śmy się chłodzili
chłodziłyśmy się
+(e)śmy się chłodziły
2 os. chłodziłeś się
+(e)ś się chłodził
chłodziłaś się
+(e)ś się chłodziła
chłodziłoś się
+(e)ś się chłodziło
chłodziliście się
+(e)ście się chłodzili
chłodziłyście się
+(e)ście się chłodziły
3 os. chłodził się
chłodziła się
chłodziło się
chłodzili się
chłodziły się

bezosobnik: chłodzono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się chłodził
będę się chłodzić
będę się chłodziła
będę się chłodzić
będę się chłodziło
będę się chłodzić
będziemy się chłodzili
będziemy się chłodzić
będziemy się chłodziły
będziemy się chłodzić
2 os. będziesz się chłodził
będziesz się chłodzić
będziesz się chłodziła
będziesz się chłodzić
będziesz się chłodziło
będziesz się chłodzić
będziecie się chłodzili
będziecie się chłodzić
będziecie się chłodziły
będziecie się chłodzić
3 os. będzie się chłodził
będzie się chłodzić
będzie się chłodziła
będzie się chłodzić
będzie się chłodziło
będzie się chłodzić
będą się chłodzili
będą się chłodzić
będą się chłodziły
będą się chłodzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chłodźmy się
chłódźmy się
2 os. chłodź się
chłódź się
chłodźcie się
chłódźcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chłodziłbym się
bym się chłodził
chłodziłabym się
bym się chłodziła
chłodziłobym się
bym się chłodziło
chłodzilibyśmy się
byśmy się chłodzili
chłodziłybyśmy się
byśmy się chłodziły
2 os. chłodziłbyś się
byś się chłodził
chłodziłabyś się
byś się chłodziła
chłodziłobyś się
byś się chłodziło
chłodzilibyście się
byście się chłodzili
chłodziłybyście się
byście się chłodziły
3 os. chłodziłby się
by się chłodził
chłodziłaby się
by się chłodziła
chłodziłoby się
by się chłodziło
chłodziliby się
by się chłodzili
chłodziłyby się
by się chłodziły

bezosobnik: chłodzono by się

bezokolicznik: chłodzić się

imiesłów przysłówkowy współczesny: chłodząc się

gerundium: chłodzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chłodzenie się
chłodzenia się
D. chłodzenia się
chłodzeń się
C. chłodzeniu się
chłodzeniom się
B. chłodzenie się
chłodzenia się
N. chłodzeniem się
chłodzeniami się
Ms. chłodzeniu się
chłodzeniach się
W. chłodzenie się
chłodzenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: chłodzący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chłodzący się
chłodzący się
chłodzący się
chłodzące się
chłodząca się
D. chłodzącego się
chłodzącego się
chłodzącego się
chłodzącego się
chłodzącej się
C. chłodzącemu się
chłodzącemu się
chłodzącemu się
chłodzącemu się
chłodzącej się
B. chłodzącego się
chłodzącego się
chłodzący się
chłodzące się
chłodzącą się
N. chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącą się
Ms. chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chłodzący się
chłodzący się
chłodzące się
chłodzące się
D. chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się
C. chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
B. chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się
chłodzące się
N. chłodzącymi się
chłodzącymi się
chłodzącymi się
chłodzącymi się
Ms. chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się

odpowiednik aspektowy: ochłodzić się

Składnia

Rznieżywotny + chłodzić się + bez ograniczeń

2. wachlarzem

Definicja

pozbywać się wrażenia gorąca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Połączenia

  • chłodzić się napojami, piwem, wodą; latem
  • chłodzić się w basenie, w jeziorze; w cieniu, w wodzie
  • chłodzić się chętnie

Cytaty

Chłopak kilka metrów przede mną chłodzi się wodą z bidonu.

źródło: NKJP: Tomasz Tosza: Ślad koronki na goleni, Gazeta Wyborcza, 1998-07-03

W ciągu dnia wilczyca znużona błąkaniem się po puszczy chłodziła się, rozciągając płasko na wilgotnym mchu lub tarzając w tu i ówdzie topniejącym już śniegu.

źródło: KWSJP: Piotr Korda: Wadera, 1968

Musi być bardzo zmęczona, więc chłodzi się tym złamanym wachlarzem.

źródło: KWSJP: Zygmunt Nowakowski: Przylądek Dobrej Nadziei, 1968

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chłodzę się
chłodzimy się
2 os. chłodzisz się
chłodzicie się
3 os. chłodzi się
chłodzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chłodziłem się
+(e)m się chłodził
chłodziłam się
+(e)m się chłodziła
chłodziłom się
+(e)m się chłodziło
chłodziliśmy się
+(e)śmy się chłodzili
chłodziłyśmy się
+(e)śmy się chłodziły
2 os. chłodziłeś się
+(e)ś się chłodził
chłodziłaś się
+(e)ś się chłodziła
chłodziłoś się
+(e)ś się chłodziło
chłodziliście się
+(e)ście się chłodzili
chłodziłyście się
+(e)ście się chłodziły
3 os. chłodził się
chłodziła się
chłodziło się
chłodzili się
chłodziły się

bezosobnik: chłodzono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się chłodził
będę się chłodzić
będę się chłodziła
będę się chłodzić
będę się chłodziło
będę się chłodzić
będziemy się chłodzili
będziemy się chłodzić
będziemy się chłodziły
będziemy się chłodzić
2 os. będziesz się chłodził
będziesz się chłodzić
będziesz się chłodziła
będziesz się chłodzić
będziesz się chłodziło
będziesz się chłodzić
będziecie się chłodzili
będziecie się chłodzić
będziecie się chłodziły
będziecie się chłodzić
3 os. będzie się chłodził
będzie się chłodzić
będzie się chłodziła
będzie się chłodzić
będzie się chłodziło
będzie się chłodzić
będą się chłodzili
będą się chłodzić
będą się chłodziły
będą się chłodzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chłodźmy się
chłódźmy się
2 os. chłodź się
chłódź się
chłodźcie się
chłódźcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chłodziłbym się
bym się chłodził
chłodziłabym się
bym się chłodziła
chłodziłobym się
bym się chłodziło
chłodzilibyśmy się
byśmy się chłodzili
chłodziłybyśmy się
byśmy się chłodziły
2 os. chłodziłbyś się
byś się chłodził
chłodziłabyś się
byś się chłodziła
chłodziłobyś się
byś się chłodziło
chłodzilibyście się
byście się chłodzili
chłodziłybyście się
byście się chłodziły
3 os. chłodziłby się
by się chłodził
chłodziłaby się
by się chłodziła
chłodziłoby się
by się chłodziło
chłodziliby się
by się chłodzili
chłodziłyby się
by się chłodziły

bezosobnik: chłodzono by się

bezokolicznik: chłodzić się

imiesłów przysłówkowy współczesny: chłodząc się

gerundium: chłodzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chłodzenie się
chłodzenia się
D. chłodzenia się
chłodzeń się
C. chłodzeniu się
chłodzeniom się
B. chłodzenie się
chłodzenia się
N. chłodzeniem się
chłodzeniami się
Ms. chłodzeniu się
chłodzeniach się
W. chłodzenie się
chłodzenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: chłodzący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chłodzący się
chłodzący się
chłodzący się
chłodzące się
chłodząca się
D. chłodzącego się
chłodzącego się
chłodzącego się
chłodzącego się
chłodzącej się
C. chłodzącemu się
chłodzącemu się
chłodzącemu się
chłodzącemu się
chłodzącej się
B. chłodzącego się
chłodzącego się
chłodzący się
chłodzące się
chłodzącą się
N. chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącą się
Ms. chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chłodzący się
chłodzący się
chłodzące się
chłodzące się
D. chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się
C. chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
chłodzącym się
B. chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się
chłodzące się
N. chłodzącymi się
chłodzącymi się
chłodzącymi się
chłodzącymi się
Ms. chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się
chłodzących się

odpowiednik aspektowy: ochłodzić się

Składnia

Rzżywotny + chłodzić się +
(CZYM)
Rzżywotny + chłodzić się +
(w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json