UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sposobny

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sposobny	sposobny	sposobny	sposobne	sposobna
D.	sposobnego	sposobnego	sposobnego	sposobnego	sposobnej
C.	sposobnemu	sposobnemu	sposobnemu	sposobnemu	sposobnej
B.	sposobnego	sposobnego	sposobny	sposobne	sposobną
N.	sposobnym	sposobnym	sposobnym	sposobnym	sposobną
Ms.	sposobnym	sposobnym	sposobnym	sposobnym	sposobnej
W.	sposobny	sposobny	sposobny	sposobne	sposobna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sposobni	sposobni	sposobne	sposobne
D.	sposobnych	sposobnych	sposobnych	sposobnych
C.	sposobnym	sposobnym	sposobnym	sposobnym
B.	sposobnych	sposobnych	sposobnych	sposobne
N.	sposobnymi	sposobnymi	sposobnymi	sposobnymi
Ms.	sposobnych	sposobnych	sposobnych	sposobnych
W.	sposobni	sposobni	sposobne	sposobne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sposobniejszy	sposobniejszy	sposobniejszy	sposobniejsze	sposobniejsza
D.	sposobniejszego	sposobniejszego	sposobniejszego	sposobniejszego	sposobniejszej
C.	sposobniejszemu	sposobniejszemu	sposobniejszemu	sposobniejszemu	sposobniejszej
B.	sposobniejszego	sposobniejszego	sposobniejszy	sposobniejsze	sposobniejszą
N.	sposobniejszym	sposobniejszym	sposobniejszym	sposobniejszym	sposobniejszą
Ms.	sposobniejszym	sposobniejszym	sposobniejszym	sposobniejszym	sposobniejszej
W.	sposobniejszy	sposobniejszy	sposobniejszy	sposobniejsze	sposobniejsza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sposobniejsi	sposobniejsi	sposobniejsze	sposobniejsze
D.	sposobniejszych	sposobniejszych	sposobniejszych	sposobniejszych
C.	sposobniejszym	sposobniejszym	sposobniejszym	sposobniejszym
B.	sposobniejszych	sposobniejszych	sposobniejszych	sposobniejsze
N.	sposobniejszymi	sposobniejszymi	sposobniejszymi	sposobniejszymi
Ms.	sposobniejszych	sposobniejszych	sposobniejszych	sposobniejszych
W.	sposobniejsi	sposobniejsi	sposobniejsze	sposobniejsze

Pochodzenie

Zob. sposób

1. utalentowany

Definicja

przest.

zdolny - taki, który ma talent i szybko się uczy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	uzdolniony, zdolny
	sprzeczne:	niezdolny

Cytaty

Szkoda ich, sposobne chłopaki.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1952

2. umiejący

Definicja

przest.

zdolny - taki, który potrafi coś zrobić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zdolny
	sprzeczne:	niezdolny

Cytaty

Bo najważniejsze, żeby baba była rychło sposobna do roboty i do wszystkiego.

źródło: NKJP: Pani na swoim, Dziennik Polski, 1998-11-06

Pielewin powrócił do ruskiego „oborotnia”, bo - jak sam objaśnia - wyraz „oborotien'” jest bardziej pojemny niż jego europejskie analogi i oznacza człowieka sposobnego wcielać się w zwierzę w ogóle, natomiast angielski „werewolf” czy polski „wilkołak” już słowem ukazują na wilka, w którego przemienia się człek [...].

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Dom nad Oniego, 2006

Składnia

	+	sposobny	+	do CZEGO
szyk: neutralny
	+	sposobny	+	BEZOKOLICZNIK
szyk: neutralny

3. odpowiedni

Definicja

książk.

odpowiedni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	à propos I, adekwatny, akuratny, należyty, odpowiedni, stosowny, właściwy
	antonimy:	nieadekwatny, nieodpowiedni, niewłaściwy

Połączenia

sposobny moment; sposobna chwila, pora, okazja, okoliczność; sposobne miejsce

Cytaty

Ustalili tylko jedno: szczegóły planu nie ulegają zmianie, ale muszą poczekać na pierwszą sposobną okazję.

źródło: KWJP: Robert J. Szmidt: Riese, 2019

Nie była to [...] chwila sposobna do pytań i odpowiedzi.

źródło: KWJP: Mariusz Szczygieł: Projekt: prawda, 2016

[...] wyobraziłem sobie masy rodaków, którzy na coraz zieleńszą trawkę zabierają ze sobą opasłe tomy, by pod delikatnym wczesnowiosennym słońcem oddać się orgii lektury. Nim się ta wizja rozwiała, ułożyłem jeszcze listę lektur sposobnych na taką okazję.

źródło: NKJP: Książki na majówkę, Dziennik Polski, 2008-04-24

Składnia

	+	sposobny	+	(do CZEGO \| na CO)
szyk: neutralny

Data ostatniej modyfikacji: 05.02.2026