UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kazić

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *kaziti, *kažǫ 'psuć, niszczyć'

1. glebę

Definicja

książk. 
zanieczyszczać czymś trującym, powodując, że staje się szkodliwe dla zdrowia lub życia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skażać

Cytaty

Jednakże równie często wodę postrzegano jako truciznę, która przenika przez pory i kazi wewnętrzną strukturę ciała (do dziś stosuje się suchą higienę – brud usuwa się czystą tkaniną).

źródło: KWJP: Tomasz Rakowski: Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Etnografia człowieka zdegradowanego, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. każę
kazimy
2 os. kazisz
kazicie
3 os. kazi
każą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaziłem
+(e)m kaził
kaziłam
+(e)m kaziła
kaziłom
+(e)m kaziło
kaziliśmy
+(e)śmy kazili
kaziłyśmy
+(e)śmy kaziły
2 os. kaziłeś
+(e)ś kaził
kaziłaś
+(e)ś kaziła
kaziłoś
+(e)ś kaziło
kaziliście
+(e)ście kazili
kaziłyście
+(e)ście kaziły
3 os. kaził
kaziła
kaziło
kazili
kaziły

bezosobnik: każono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kaził
będę kazić
będę kaziła
będę kazić
będę kaziło
będę kazić
będziemy kazili
będziemy kazić
będziemy kaziły
będziemy kazić
2 os. będziesz kaził
będziesz kazić
będziesz kaziła
będziesz kazić
będziesz kaziło
będziesz kazić
będziecie kazili
będziecie kazić
będziecie kaziły
będziecie kazić
3 os. będzie kaził
będzie kazić
będzie kaziła
będzie kazić
będzie kaziło
będzie kazić
będą kazili
będą kazić
będą kaziły
będą kazić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kaźmy
2 os. kaź
kaźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaziłbym
bym kaził
kaziłabym
bym kaziła
kaziłobym
bym kaziło
kazilibyśmy
byśmy kazili
kaziłybyśmy
byśmy kaziły
2 os. kaziłbyś
byś kaził
kaziłabyś
byś kaziła
kaziłobyś
byś kaziło
kazilibyście
byście kazili
kaziłybyście
byście kaziły
3 os. kaziłby
by kaził
kaziłaby
by kaziła
kaziłoby
by kaziło
kaziliby
by kazili
kaziłyby
by kaziły

bezosobnik: każono by

bezokolicznik: kazić

imiesłów przysłówkowy współczesny: każąc

gerundium: każenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. każenie
każenia
D. każenia
każeń
C. każeniu
każeniom
B. każenie
każenia
N. każeniem
każeniami
Ms. każeniu
każeniach
W. każenie
każenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: każący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. każący
każący
każący
każące
każąca
D. każącego
każącego
każącego
każącego
każącej
C. każącemu
każącemu
każącemu
każącemu
każącej
B. każącego
każącego
każący
każące
każącą
N. każącym
każącym
każącym
każącym
każącą
Ms. każącym
każącym
każącym
każącym
każącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. każący
każący
każące
każące
D. każących
każących
każących
każących
C. każącym
każącym
każącym
każącym
B. każących
każących
każących
każące
N. każącymi
każącymi
każącymi
każącymi
Ms. każących
każących
każących
każących

imiesłów przymiotnikowy bierny: każony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. każony
każony
każony
każone
każona
D. każonego
każonego
każonego
każonego
każonej
C. każonemu
każonemu
każonemu
każonemu
każonej
B. każonego
każonego
każony
każone
każoną
N. każonym
każonym
każonym
każonym
każoną
Ms. każonym
każonym
każonym
każonym
każonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. każeni
każeni
każone
każone
D. każonych
każonych
każonych
każonych
C. każonym
każonym
każonym
każonym
B. każonych
każonych
każonych
każone
N. każonymi
każonymi
każonymi
każonymi
Ms. każonych
każonych
każonych
każonych

odpowiednik aspektowy: skazić

Składnia

bez ograniczeń + kazić +
CO

2. dobre obyczaje

Definicja

książk. 
wywierać negatywny wpływ na coś, powodując niszczenie tego lub utratę właściwej formy bądź wartości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

[...] książka wydana w 1958 r. i nie to, że nigdy nieczytana! Nigdy nieotwierana! Obwoluta stan idealny! Nie można takiego rarytasu kazić czytaniem. Tu wchodzą w grę inne, wyższe formy obcowania.

źródło: NKJP: Dorota Wodecka: Bóg poczucie humoru ma duże, Gazeta Wyborcza, 2011-12-24

Nie bardzo rozumiem to kontrastowanie. Tak jakby komizm kaził erudycję, ta zaś pozbawiała komizm komiczności.

źródło: KWJP: Andrzej Turczyński, Janina Koźbiel: Upadki w literę. Rozmowa, Więź, 2012-02-01

[...] nieuszanowanie prywatnej własności, żadnej baczności na sprawiedliwość, a raczej zupełna jej pogarda, ubóstwienie pieniędzy, każenie nimi serc i umysłów urzędniczych, upadlanie szlachetnych uczuć, zacieranie tych chlubnych cech ludzkości, stamtąd wziął, stamtąd wprowadził do Polski i rozkrzewił. Bardzo surowo osądzał Lubeckiego [...].

źródło: KWJP: Mariusz Głuszko: Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki i cud gospodarczy Królestwa Polskiego, 2021

Adresu nie podaję, żeby nie obniżać poziomu naszych relacji i nie kazić naszych myśli niesmaczną drobiazgowością.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania, 1979

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. każę
kazimy
2 os. kazisz
kazicie
3 os. kazi
każą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaziłem
+(e)m kaził
kaziłam
+(e)m kaziła
kaziłom
+(e)m kaziło
kaziliśmy
+(e)śmy kazili
kaziłyśmy
+(e)śmy kaziły
2 os. kaziłeś
+(e)ś kaził
kaziłaś
+(e)ś kaziła
kaziłoś
+(e)ś kaziło
kaziliście
+(e)ście kazili
kaziłyście
+(e)ście kaziły
3 os. kaził
kaziła
kaziło
kazili
kaziły

bezosobnik: każono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kaził
będę kazić
będę kaziła
będę kazić
będę kaziło
będę kazić
będziemy kazili
będziemy kazić
będziemy kaziły
będziemy kazić
2 os. będziesz kaził
będziesz kazić
będziesz kaziła
będziesz kazić
będziesz kaziło
będziesz kazić
będziecie kazili
będziecie kazić
będziecie kaziły
będziecie kazić
3 os. będzie kaził
będzie kazić
będzie kaziła
będzie kazić
będzie kaziło
będzie kazić
będą kazili
będą kazić
będą kaziły
będą kazić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kaźmy
2 os. kaź
kaźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaziłbym
bym kaził
kaziłabym
bym kaziła
kaziłobym
bym kaziło
kazilibyśmy
byśmy kazili
kaziłybyśmy
byśmy kaziły
2 os. kaziłbyś
byś kaził
kaziłabyś
byś kaziła
kaziłobyś
byś kaziło
kazilibyście
byście kazili
kaziłybyście
byście kaziły
3 os. kaziłby
by kaził
kaziłaby
by kaziła
kaziłoby
by kaziło
kaziliby
by kazili
kaziłyby
by kaziły

bezosobnik: każono by

bezokolicznik: kazić

imiesłów przysłówkowy współczesny: każąc

gerundium: każenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. każenie
każenia
D. każenia
każeń
C. każeniu
każeniom
B. każenie
każenia
N. każeniem
każeniami
Ms. każeniu
każeniach
W. każenie
każenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: każący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. każący
każący
każący
każące
każąca
D. każącego
każącego
każącego
każącego
każącej
C. każącemu
każącemu
każącemu
każącemu
każącej
B. każącego
każącego
każący
każące
każącą
N. każącym
każącym
każącym
każącym
każącą
Ms. każącym
każącym
każącym
każącym
każącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. każący
każący
każące
każące
D. każących
każących
każących
każących
C. każącym
każącym
każącym
każącym
B. każących
każących
każących
każące
N. każącymi
każącymi
każącymi
każącymi
Ms. każących
każących
każących
każących

imiesłów przymiotnikowy bierny: każony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. każony
każony
każony
każone
każona
D. każonego
każonego
każonego
każonego
każonej
C. każonemu
każonemu
każonemu
każonemu
każonej
B. każonego
każonego
każony
każone
każoną
N. każonym
każonym
każonym
każonym
każoną
Ms. każonym
każonym
każonym
każonym
każonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. każeni
każeni
każone
każone
D. każonych
każonych
każonych
każonych
C. każonym
każonym
każonym
każonym
B. każonych
każonych
każonych
każone
N. każonymi
każonymi
każonymi
każonymi
Ms. każonych
każonych
każonych
każonych

odpowiednik aspektowy: skazić

Składnia

bez ograniczeń + kazić +
CO

3. świętość

Definicja

książk. 
czynić coś nieczystym w rozumieniu określonej religii

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kalać

Cytaty

[...] przejście tego, co święte, do tego, co świeckie, jeśli nie jest kontrolowane przez rytuał, samo także pociąga za sobą skażenie: dla faryzeuszy Tora, która opuści świątynię, kazi ręce.

źródło: KWJP: Paweł Lisicki: Kto zabił Jezusa? Prawda i interpretacje, 2013

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. każę
kazimy
2 os. kazisz
kazicie
3 os. kazi
każą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaziłem
+(e)m kaził
kaziłam
+(e)m kaziła
kaziłom
+(e)m kaziło
kaziliśmy
+(e)śmy kazili
kaziłyśmy
+(e)śmy kaziły
2 os. kaziłeś
+(e)ś kaził
kaziłaś
+(e)ś kaziła
kaziłoś
+(e)ś kaziło
kaziliście
+(e)ście kazili
kaziłyście
+(e)ście kaziły
3 os. kaził
kaziła
kaziło
kazili
kaziły

bezosobnik: każono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kaził
będę kazić
będę kaziła
będę kazić
będę kaziło
będę kazić
będziemy kazili
będziemy kazić
będziemy kaziły
będziemy kazić
2 os. będziesz kaził
będziesz kazić
będziesz kaziła
będziesz kazić
będziesz kaziło
będziesz kazić
będziecie kazili
będziecie kazić
będziecie kaziły
będziecie kazić
3 os. będzie kaził
będzie kazić
będzie kaziła
będzie kazić
będzie kaziło
będzie kazić
będą kazili
będą kazić
będą kaziły
będą kazić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kaźmy
2 os. kaź
kaźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaziłbym
bym kaził
kaziłabym
bym kaziła
kaziłobym
bym kaziło
kazilibyśmy
byśmy kazili
kaziłybyśmy
byśmy kaziły
2 os. kaziłbyś
byś kaził
kaziłabyś
byś kaziła
kaziłobyś
byś kaziło
kazilibyście
byście kazili
kaziłybyście
byście kaziły
3 os. kaziłby
by kaził
kaziłaby
by kaziła
kaziłoby
by kaziło
kaziliby
by kazili
kaziłyby
by kaziły

bezosobnik: każono by

bezokolicznik: kazić

imiesłów przysłówkowy współczesny: każąc

gerundium: każenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. każenie
każenia
D. każenia
każeń
C. każeniu
każeniom
B. każenie
każenia
N. każeniem
każeniami
Ms. każeniu
każeniach
W. każenie
każenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: każący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. każący
każący
każący
każące
każąca
D. każącego
każącego
każącego
każącego
każącej
C. każącemu
każącemu
każącemu
każącemu
każącej
B. każącego
każącego
każący
każące
każącą
N. każącym
każącym
każącym
każącym
każącą
Ms. każącym
każącym
każącym
każącym
każącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. każący
każący
każące
każące
D. każących
każących
każących
każących
C. każącym
każącym
każącym
każącym
B. każących
każących
każących
każące
N. każącymi
każącymi
każącymi
każącymi
Ms. każących
każących
każących
każących

imiesłów przymiotnikowy bierny: każony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. każony
każony
każony
każone
każona
D. każonego
każonego
każonego
każonego
każonej
C. każonemu
każonemu
każonemu
każonemu
każonej
B. każonego
każonego
każony
każone
każoną
N. każonym
każonym
każonym
każonym
każoną
Ms. każonym
każonym
każonym
każonym
każonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. każeni
każeni
każone
każone
D. każonych
każonych
każonych
każonych
C. każonym
każonym
każonym
każonym
B. każonych
każonych
każonych
każone
N. każonymi
każonymi
każonymi
każonymi
Ms. każonych
każonych
każonych
każonych

Składnia

bez ograniczeń + kazić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 05.02.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json