UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ukryty

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ukryty
ukryty
ukryty
ukryte
ukryta
D. ukrytego
ukrytego
ukrytego
ukrytego
ukrytej
C. ukrytemu
ukrytemu
ukrytemu
ukrytemu
ukrytej
B. ukrytego
ukrytego
ukryty
ukryte
ukrytą
N. ukrytym
ukrytym
ukrytym
ukrytym
ukrytą
Ms. ukrytym
ukrytym
ukrytym
ukrytym
ukrytej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ukryci
ukryci
ukryte
ukryte
D. ukrytych
ukrytych
ukrytych
ukrytych
C. ukrytym
ukrytym
ukrytym
ukrytym
B. ukrytych
ukrytych
ukrytych
ukryte
N. ukrytymi
ukrytymi
ukrytymi
ukrytymi
Ms. ukrytych
ukrytych
ukrytych
ukrytych

Pochodzenie

Zob. kryć

1. skarb

Definicja

znajdujący się w niewidocznym lub bezpiecznym miejscu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

  • ukryty dom, zakamarek; ukryte pomieszczenie;
  • ukryty między drzewami
  • ukryty pod śniegiem, pod ziemią
  • ukryty w zakamarkach, w ziemi
  • ukryty wśród drzew, wśród lasów, wśród pól, wśród zieleni
  • ukryty za drzewami, za firanką, za kotarą, za krzakiem, za kulisami, za parawanem, za plecami, za zasłoną
  • ukryty i niedostępny, ukryty i widoczny, ukryty i zamaskowany

Cytaty

Za lekkim wzniesieniem ukryty był olbrzymi dwupiętrowy dom; widział go kiedyś w jakimś kolorowym magazynie.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj ; 21:37, 2010

Co chwila zapadał się w ukryte pod śniegiem dziury, ale z krecią wytrwałością wygrzebywał się z nich.

źródło: NKJP: Wiesław Dymny: Opowiadania zwykłe, 1997

Rozglądał się po lesie otaczającym karczmę. Stała w ustronnym miejscu, ukryta wśród drzew, niedaleko ulicy Smrekowej, gdzie do niedawna Piotr mieszkał.

źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006

Drugi mężczyzna stał nieco z boku i nie odzywał się ani słowem. Jego twarz ukryta była za motocyklowymi goglami, a głowę opinała za mała czapka pilotka.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Składnia

bez ograniczeń + ukryty +
(GDZIE)
szyk: neutralny

2. lęk

Definicja

taki, którego ktoś nie chce ujawnić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  podskórny, skryty

Połączenia

  • ukryty lęk, żal; sekret, sens; cel, porządek, związek;
  • ukryta duma, fantazja, groza, groźba, ironia, kpina, potrzeba, radość, satysfakcja, tęsknota; wada, zaleta; intencja, perswazja, prawda, przesłanka, sugestia, tajemnica, wiadomość, zagadka; działalność; podwyżka;
  • ukryte marzenie, pragnienie, podniecenie; ukryte działania, założenia; skłonności
  • ukryty pod hasłem, pod kryptonimem, pod maską, pod nazwą, pod płaszczykiem czegoś, pod postacią czegoś, pod pozorami,
  • ukryty przed opinią publiczną, przed społeczeństwem, przed światem
  • ukryty za maską, za słowami
  • ukryty i jawny

Cytaty

Masz głęboko ukrytą potrzebę wygadania się przed kimś życzliwym – stwierdził najniewinniejszym tonem.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

Prowadząc za rękę babcię na stację kolejową, miałam ukryty plan. Nie odstąpię jej ani na krok i może tym sposobem uda mi się stanąć przed kamerą.

źródło: NKJP: Marta Bizoń: Rodzinne statystowanie, Gazeta Krakowska, 2004-08-24

[...] kolejarz Filipek starał się pracować na pierwszej zmianie. Miał w tym również ukryty cel, wzniosły i świadczący o jego odwadze. Filipek siedział po uszy w konspiracji, wieczorami pracował w tajnej drukarni [...].

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986

Pytanie, czy to jest tak naprawdę niezależność, czy ukryty pod tym hasłem egocentryzm, koncentrujący tylko na sobie i swoich potrzebach, bez konieczności naginania się do potrzeb drugiej osoby, bez potrzeby podejmowania trudów kompromisów?

źródło: NKJP: Agnieszka Kozak; Aneta Pietrzak : W poszukiwaniu siebie bajki terapeutyczne dla dorosłych, 2009

Składnia

bez ograniczeń + ukryty +
(pod CZYM)
szyk: neutralny
bez ograniczeń + ukryty +
(przed KIM)
szyk: neutralny

3. potencjał

Definicja

taki, którego się nie spodziewamy i nie wiemy o jego istnieniu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  jawny

Połączenia

  • ukryty potencjał, talent; haczyk, podtekst, przekaz, sens; porządek, związek; ukryta fantazja, groza, groźba, ironia, kpina, mądrość, nadzieja, potrzeba, radość, satysfakcja, tęsknota; wada, zaleta; intencja, perswazja, prawda, przesłanka, sugestia, tajemnica, wiadomość, zagadka; działalność; podwyżka; ukryte niebezpieczeństwo, zagrożenie; marzenie, pragnienie; piękno, zło; przesłanie, znaczenie; źródło czegoś; ukryte działania, sygnały, założenia; skłonności

Cytaty

Od niepamiętnych czasów przypisywano liczbom ukryty sens.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

(...) bardzo często człowiek nosi w sobie ukryty potencjał, którego nie umie z siebie wydobyć i jest przekonany, że nie ma żadnych talentów ani uzdolnień.

źródło: NKJP:Alicja Chrzanowska: Tarot a karma czyli Problemy wcieleń reinkarnacyjnych, 1998

Samorządowcy wykazali się w każdej z konkurencji, jednak najlepiej wypadli w śpiewaniu piosenki „Nie płacz kiedy odjadę”. (...) – Nie spodziewałam się, że nasz burmistrz ma ukryty talent muzyczny, bo bardzo fajnie mu to wyszło.

źródło: NKJP: (asia a-jusi), Wbite gwoździe, Gazeta Krakowska 2007-06-04

Około 80% dzieci w Polsce ma jawne lub ukryte wady postawy.

źródło: NKJP: Adrianna Grzegorek-Trybuszewska z ZSP w Samostrzelu; „Kochanie - rośnij prosto”, Nakielski Czas 2002-06-06

4. agent

Definicja

taki, który nie chce ujawniać, że jest tym, kogo nazywa następujący rzeczownik

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skryty

Połączenia

  • ukryty agent, wróg;
  • ukryty pod hasłem, pod kryptonimem, pod maską, pod nazwą, pod postacią czegoś, pod pseudonimem

Cytaty

Stronnictwo katolickie ostrzegało Jagiełłę, dopiero co wszak nawróconego poganina, że tolerancyjne stanowisko wobec husytów wykorzystują Krzyżacy, szkalując polskiego króla jako ukrytego bezbożnika i bałwochwalcę, a Polaków jako nację, którą należałoby wytępić.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka. 2005

Wszystkie opisane w książce osoby są autentyczne i uczestniczą w „Projekcie Cheops”. Niektórzy są wymienieni z nazwiska, inni tylko z imienia, nieliczni ukryci są pod pseudonimem.

źródło: NKJP: Andrzej Wójckiewicz: Przebudzenie Cheopsa czyli Jak uratować ludzi i Ziemię, 2005

Składnia

bez ograniczeń + ukryty +
(pod + CZYM)
szyk: neutralny
Data ostatniej modyfikacji: 17.12.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json