UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rząp

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rząp	rząpie
D.	rząpia	rząpiów
C.	rząpiowi	rząpiom
B.	rząp	rząpie
N.	rząpiem	rząpiami
Ms.	rząpiu	rząpiach
W.	rząpiu	rząpie

Pochodzenie

pol. (dawne XVI w.) rząp, żąp

z śr.-w.-niem. (też śr.-d.-niem) sumpf, sump 'mokry, bagienny teren'

Por. współcz. niem. Sumpf 'stale wilgotny teren z bardzo podmokłą, błotnistą glebą'.

1. w kopalni

Definicja

górn.

dolna część szybu górniczego, gdzie zbiera się woda

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rząpie

Cytaty

Było to urządzenie do czerpania wody, które polegało na zabudowaniu w szybie rury zanurzonej w rząpiu; w środku rury znajdował się łańcuch ze skórzanymi torebkami wypełnionymi końskim włosiem, które pełniły role zatyczek.

źródło: NKJP: Maria Leś-Runicka: Historia górnictwa kruszcowego, Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01

[...] jeszcze rozmowy towarzyszy słychać było, czasem pluskanie wody ściekającej gdzieś kanałem do rząpia, ale im dalej odchodził młody człowiek od podszybia, ciszej się stawało.

źródło: Kornelia Jackiewicz-Dobkiewiczowa: Saga o białym krysztale: baśnie i opowieści o małopolskiej soli, 1986 (books.google.pl)

2. cysterna

Definicja

zbiornik o dużej pojemności, w którym dawniej gromadzono wodę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rząpie

Cytaty

[...] towarzyszący temu wodociągowi rząp najwidoczniej ulegał przebudowie, gdyż odsłonięty zbiornik, który stanowiła beczka, został ustawiony na skraju drewnianego pomostu.

źródło: Silesia Antiqua, t. 39–40, 1998 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2025