Chronologizacja
Inne znaczenie: 'porządkować'
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chędożę |
chędożymy |
|||
| 2 os. |
chędożysz |
chędożycie |
|||
| 3 os. |
chędoży |
chędożą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chędożyłem +(e)m chędożył |
chędożyłam +(e)m chędożyła |
chędożyłom +(e)m chędożyło |
chędożyliśmy +(e)śmy chędożyli |
chędożyłyśmy +(e)śmy chędożyły |
| 2 os. |
chędożyłeś +(e)ś chędożył |
chędożyłaś +(e)ś chędożyła |
chędożyłoś +(e)ś chędożyło |
chędożyliście +(e)ście chędożyli |
chędożyłyście +(e)ście chędożyły |
| 3 os. |
chędożył |
chędożyła |
chędożyło |
chędożyli |
chędożyły |
bezosobnik: chędożono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę chędożył będę chędożyć |
będę chędożyła będę chędożyć |
będę chędożyło będę chędożyć |
będziemy chędożyli będziemy chędożyć |
będziemy chędożyły będziemy chędożyć |
| 2 os. |
będziesz chędożył będziesz chędożyć |
będziesz chędożyła będziesz chędożyć |
będziesz chędożyło będziesz chędożyć |
będziecie chędożyli będziecie chędożyć |
będziecie chędożyły będziecie chędożyć |
| 3 os. |
będzie chędożył będzie chędożyć |
będzie chędożyła będzie chędożyć |
będzie chędożyło będzie chędożyć |
będą chędożyli będą chędożyć |
będą chędożyły będą chędożyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chędożmy |
|
| 2 os. |
chędoż |
chędożcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chędożyłbym bym chędożył |
chędożyłabym bym chędożyła |
chędożyłobym bym chędożyło |
chędożylibyśmy byśmy chędożyli |
chędożyłybyśmy byśmy chędożyły |
| 2 os. |
chędożyłbyś byś chędożył |
chędożyłabyś byś chędożyła |
chędożyłobyś byś chędożyło |
chędożylibyście byście chędożyli |
chędożyłybyście byście chędożyły |
| 3 os. |
chędożyłby by chędożył |
chędożyłaby by chędożyła |
chędożyłoby by chędożyło |
chędożyliby by chędożyli |
chędożyłyby by chędożyły |
bezosobnik: chędożono by
bezokolicznik: chędożyć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chędożąc
gerundium: chędożenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chędożenie |
chędożenia |
| D. | chędożenia |
chędożeń |
| C. | chędożeniu |
chędożeniom |
| B. | chędożenie |
chędożenia |
| N. | chędożeniem |
chędożeniami |
| Ms. | chędożeniu |
chędożeniach |
| W. | chędożenie |
chędożenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chędożący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chędożący |
chędożący |
chędożący |
chędożące |
chędożąca |
| D. | chędożącego |
chędożącego |
chędożącego |
chędożącego |
chędożącej |
| C. | chędożącemu |
chędożącemu |
chędożącemu |
chędożącemu |
chędożącej |
| B. | chędożącego |
chędożącego |
chędożący |
chędożące |
chędożącą |
| N. | chędożącym |
chędożącym |
chędożącym |
chędożącym |
chędożącą |
| Ms. | chędożącym |
chędożącym |
chędożącym |
chędożącym |
chędożącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chędożący |
chędożący |
chędożące |
chędożące |
| D. | chędożących |
chędożących |
chędożących |
chędożących |
| C. | chędożącym |
chędożącym |
chędożącym |
chędożącym |
| B. | chędożących |
chędożących |
chędożących |
chędożące |
| N. | chędożącymi |
chędożącymi |
chędożącymi |
chędożącymi |
| Ms. | chędożących |
chędożących |
chędożących |
chędożących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: chędożony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chędożony |
chędożony |
chędożony |
chędożone |
chędożona |
| D. | chędożonego |
chędożonego |
chędożonego |
chędożonego |
chędożonej |
| C. | chędożonemu |
chędożonemu |
chędożonemu |
chędożonemu |
chędożonej |
| B. | chędożonego |
chędożonego |
chędożony |
chędożone |
chędożoną |
| N. | chędożonym |
chędożonym |
chędożonym |
chędożonym |
chędożoną |
| Ms. | chędożonym |
chędożonym |
chędożonym |
chędożonym |
chędożonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chędożeni |
chędożeni |
chędożone |
chędożone |
| D. | chędożonych |
chędożonych |
chędożonych |
chędożonych |
| C. | chędożonym |
chędożonym |
chędożonym |
chędożonym |
| B. | chędożonych |
chędożonych |
chędożonych |
chędożone |
| N. | chędożonymi |
chędożonymi |
chędożonymi |
chędożonymi |
| Ms. | chędożonych |
chędożonych |
chędożonych |
chędożonych |
Pochodzenie
Zob. chędogi
Oba współcześnie używane znaczenia mają związek z pierwotnym znaczeniem chędożyć: 'czyścić, porządkować' Szczegółowo na ten temat zob. B. Raszewska-Żurek, O nietypowym rozwoju znaczeniowym w polszczyźnie — czasownik chędożyć, Slavica Wratislaviensia CLIX, Wrocław 2014.
1. dziewczynę
Definicja
Noty o użyciu
Używane często w celach eufemistycznych lub stylizacyjnych.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Cytaty
|
Wszyscy oni kochali się bardzo platonicznie i pisali do nich wiersze, a chędożyli dziewuchy u siebie w dworach! źródło: KWJP: Sukces krwią malowany, Wprost, 2011 |
|
|
- Trochę się różnimy, fakt - przyznał, łyknąwszy. - Ja, dla przykładu, nie zwykłem chędożyć cudzych żon. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
Składnia
|
+ | chędożyć | + |
(KOGO)
|
2. służbę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Cytaty
|
Moją sąsiadką była pani z dystrofią mięśni, która ciągle opowiadała o swoim straconym majątku na Litwie i o nieposłusznej służbie, którą należałoby było chędożyć batogiem. źródło: KWJP: Elżbieta Zdzitowiecka: Przeprogramowana, Akant, 2018 |
Składnia
|
+ | chędożyć | + |
KOGO
|