Chronologizacja
1. o ziemi
Definicja
Wymowa
[rozmar-zać]
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Połączenia
- ziemia, grunt; lód; mięso, masło rozmarza
Cytaty
|
Ziemia rozmarzała i zamarzała na przemian, niestety rozsadzając asfalt. źródło: NKJP: (SŚ) Pozimowe łatanie, Gazeta Krakowska, 2007-03-13 |
|
|
Marcowa pogoda przypominała a to zimową jeszcze, a to tę z przednówka wiosny, błoto na drogach naprzemiennie zamarzało i rozmarzało, zamieniając się w straszną breję, prawdziwe bagno, i powozy nasze z bagażami co rusz wpadały w nie całymi kołami. źródło: KWJP: Olga Tokarczuk: Opowiadania bizarne, 2018 |
|
|
Arktyka z mniejszą ilością lodu pochłania więcej ciepła. Rozmarza wieczna zmarzlina, uwalniając uwięziony w niej metan i dwutlenek węgla. źródło: KWJP: Łukasz Budzicz: Dlaczego mamy klimat w nosie, Gazeta Wyborcza, 2014-11-05 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozmarzam |
rozmarzamy |
|||
| 2 os. |
rozmarzasz |
rozmarzacie |
|||
| 3 os. |
rozmarza |
rozmarzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozmarzałem +(e)m rozmarzał |
rozmarzałam +(e)m rozmarzała |
rozmarzałom +(e)m rozmarzało |
rozmarzaliśmy +(e)śmy rozmarzali |
rozmarzałyśmy +(e)śmy rozmarzały |
| 2 os. |
rozmarzałeś +(e)ś rozmarzał |
rozmarzałaś +(e)ś rozmarzała |
rozmarzałoś +(e)ś rozmarzało |
rozmarzaliście +(e)ście rozmarzali |
rozmarzałyście +(e)ście rozmarzały |
| 3 os. |
rozmarzał |
rozmarzała |
rozmarzało |
rozmarzali |
rozmarzały |
bezosobnik: rozmarzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę rozmarzał będę rozmarzać |
będę rozmarzała będę rozmarzać |
będę rozmarzało będę rozmarzać |
będziemy rozmarzali będziemy rozmarzać |
będziemy rozmarzały będziemy rozmarzać |
| 2 os. |
będziesz rozmarzał będziesz rozmarzać |
będziesz rozmarzała będziesz rozmarzać |
będziesz rozmarzało będziesz rozmarzać |
będziecie rozmarzali będziecie rozmarzać |
będziecie rozmarzały będziecie rozmarzać |
| 3 os. |
będzie rozmarzał będzie rozmarzać |
będzie rozmarzała będzie rozmarzać |
będzie rozmarzało będzie rozmarzać |
będą rozmarzali będą rozmarzać |
będą rozmarzały będą rozmarzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozmarzajmy |
|
| 2 os. |
rozmarzaj |
rozmarzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozmarzałbym bym rozmarzał |
rozmarzałabym bym rozmarzała |
rozmarzałobym bym rozmarzało |
rozmarzalibyśmy byśmy rozmarzali |
rozmarzałybyśmy byśmy rozmarzały |
| 2 os. |
rozmarzałbyś byś rozmarzał |
rozmarzałabyś byś rozmarzała |
rozmarzałobyś byś rozmarzało |
rozmarzalibyście byście rozmarzali |
rozmarzałybyście byście rozmarzały |
| 3 os. |
rozmarzałby by rozmarzał |
rozmarzałaby by rozmarzała |
rozmarzałoby by rozmarzało |
rozmarzaliby by rozmarzali |
rozmarzałyby by rozmarzały |
bezosobnik: rozmarzano by
bezokolicznik: rozmarzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rozmarzając
gerundium: rozmarzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozmarzanie |
rozmarzania |
| D. | rozmarzania |
rozmarzań |
| C. | rozmarzaniu |
rozmarzaniom |
| B. | rozmarzanie |
rozmarzania |
| N. | rozmarzaniem |
rozmarzaniami |
| Ms. | rozmarzaniu |
rozmarzaniach |
| W. | rozmarzanie |
rozmarzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rozmarzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozmarzający |
rozmarzający |
rozmarzający |
rozmarzające |
rozmarzająca |
| D. | rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzającej |
| C. | rozmarzającemu |
rozmarzającemu |
rozmarzającemu |
rozmarzającemu |
rozmarzającej |
| B. | rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzający |
rozmarzające |
rozmarzającą |
| N. | rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającą |
| Ms. | rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozmarzający |
rozmarzający |
rozmarzające |
rozmarzające |
| D. | rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
| C. | rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
| B. | rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzające |
| N. | rozmarzającymi |
rozmarzającymi |
rozmarzającymi |
rozmarzającymi |
| Ms. | rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
odpowiednik aspektowy: rozmarznąć
2. o lodzie
Definicja
Wymowa
[rozmar-zać]
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | puszczać |
Połączenia
- lód rozmarza
Cytaty
|
Zamarznięty był spory pas przy brzegu, dalej lód rozmarzał i była już woda. źródło: NKJP: (red): Wchodzisz w okres zmian, Dziennik Bałtycki, 2003-04-08 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozmarzam |
rozmarzamy |
|||
| 2 os. |
rozmarzasz |
rozmarzacie |
|||
| 3 os. |
rozmarza |
rozmarzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozmarzałem +(e)m rozmarzał |
rozmarzałam +(e)m rozmarzała |
rozmarzałom +(e)m rozmarzało |
rozmarzaliśmy +(e)śmy rozmarzali |
rozmarzałyśmy +(e)śmy rozmarzały |
| 2 os. |
rozmarzałeś +(e)ś rozmarzał |
rozmarzałaś +(e)ś rozmarzała |
rozmarzałoś +(e)ś rozmarzało |
rozmarzaliście +(e)ście rozmarzali |
rozmarzałyście +(e)ście rozmarzały |
| 3 os. |
rozmarzał |
rozmarzała |
rozmarzało |
rozmarzali |
rozmarzały |
bezosobnik: rozmarzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę rozmarzał będę rozmarzać |
będę rozmarzała będę rozmarzać |
będę rozmarzało będę rozmarzać |
będziemy rozmarzali będziemy rozmarzać |
będziemy rozmarzały będziemy rozmarzać |
| 2 os. |
będziesz rozmarzał będziesz rozmarzać |
będziesz rozmarzała będziesz rozmarzać |
będziesz rozmarzało będziesz rozmarzać |
będziecie rozmarzali będziecie rozmarzać |
będziecie rozmarzały będziecie rozmarzać |
| 3 os. |
będzie rozmarzał będzie rozmarzać |
będzie rozmarzała będzie rozmarzać |
będzie rozmarzało będzie rozmarzać |
będą rozmarzali będą rozmarzać |
będą rozmarzały będą rozmarzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozmarzajmy |
|
| 2 os. |
rozmarzaj |
rozmarzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozmarzałbym bym rozmarzał |
rozmarzałabym bym rozmarzała |
rozmarzałobym bym rozmarzało |
rozmarzalibyśmy byśmy rozmarzali |
rozmarzałybyśmy byśmy rozmarzały |
| 2 os. |
rozmarzałbyś byś rozmarzał |
rozmarzałabyś byś rozmarzała |
rozmarzałobyś byś rozmarzało |
rozmarzalibyście byście rozmarzali |
rozmarzałybyście byście rozmarzały |
| 3 os. |
rozmarzałby by rozmarzał |
rozmarzałaby by rozmarzała |
rozmarzałoby by rozmarzało |
rozmarzaliby by rozmarzali |
rozmarzałyby by rozmarzały |
bezosobnik: rozmarzano by
bezokolicznik: rozmarzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rozmarzając
gerundium: rozmarzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozmarzanie |
rozmarzania |
| D. | rozmarzania |
rozmarzań |
| C. | rozmarzaniu |
rozmarzaniom |
| B. | rozmarzanie |
rozmarzania |
| N. | rozmarzaniem |
rozmarzaniami |
| Ms. | rozmarzaniu |
rozmarzaniach |
| W. | rozmarzanie |
rozmarzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rozmarzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozmarzający |
rozmarzający |
rozmarzający |
rozmarzające |
rozmarzająca |
| D. | rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzającej |
| C. | rozmarzającemu |
rozmarzającemu |
rozmarzającemu |
rozmarzającemu |
rozmarzającej |
| B. | rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzający |
rozmarzające |
rozmarzającą |
| N. | rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającą |
| Ms. | rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozmarzający |
rozmarzający |
rozmarzające |
rozmarzające |
| D. | rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
| C. | rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
| B. | rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzające |
| N. | rozmarzającymi |
rozmarzającymi |
rozmarzającymi |
rozmarzającymi |
| Ms. | rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
odpowiednik aspektowy: rozmarznąć
3. o muzyce
Definicja
Wymowa
[rozmažać]
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Cytaty
|
Drugiemu powiodło się lepiej, bo ładnie śpiewał aksamitnym basem, co Nastię rozmarzało, ale kiedy spróbował poufałości, oberwał w ucho tak niespodzianie, że omsknął się ze stołka. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978 |
|
|
Skrzypek rozmarzał i kusił, ale daleko mu było do tamtego z piwnymi oczami i długimi rzęsami w Ogrodzie Apollo, chociaż też był brunetem. źródło: NKJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002 |
|
|
Ciepło buzującego ognia otulało mnie tchnieniem przyjaznym, jakbym przygarnął nasze psisko, kudłatego Rozboja. To ciepło rozmarzało. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995 |
|
|
Cudowne i legendarne maszyny, pojazdy lśniące jak sen i rozłożyste jak pegazy. Szczególnie rozmarzał model używany z wielką lubością przez gestapowców w czasie wojny, ubeków po wojnie i realizatorów telewizyjnego teatru „Kobra” przy każdej sposobności. źródło: NKJP: Krzysztof Rutkowski: Paryskie pasaże, Gazeta Wyborcza, 1993-03-09 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozmarzam |
rozmarzamy |
|||
| 2 os. |
rozmarzasz |
rozmarzacie |
|||
| 3 os. |
rozmarza |
rozmarzają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozmarzałem +(e)m rozmarzał |
rozmarzałam +(e)m rozmarzała |
rozmarzałom +(e)m rozmarzało |
rozmarzaliśmy +(e)śmy rozmarzali |
rozmarzałyśmy +(e)śmy rozmarzały |
| 2 os. |
rozmarzałeś +(e)ś rozmarzał |
rozmarzałaś +(e)ś rozmarzała |
rozmarzałoś +(e)ś rozmarzało |
rozmarzaliście +(e)ście rozmarzali |
rozmarzałyście +(e)ście rozmarzały |
| 3 os. |
rozmarzał |
rozmarzała |
rozmarzało |
rozmarzali |
rozmarzały |
bezosobnik: rozmarzano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę rozmarzał będę rozmarzać |
będę rozmarzała będę rozmarzać |
będę rozmarzało będę rozmarzać |
będziemy rozmarzali będziemy rozmarzać |
będziemy rozmarzały będziemy rozmarzać |
| 2 os. |
będziesz rozmarzał będziesz rozmarzać |
będziesz rozmarzała będziesz rozmarzać |
będziesz rozmarzało będziesz rozmarzać |
będziecie rozmarzali będziecie rozmarzać |
będziecie rozmarzały będziecie rozmarzać |
| 3 os. |
będzie rozmarzał będzie rozmarzać |
będzie rozmarzała będzie rozmarzać |
będzie rozmarzało będzie rozmarzać |
będą rozmarzali będą rozmarzać |
będą rozmarzały będą rozmarzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozmarzajmy |
|
| 2 os. |
rozmarzaj |
rozmarzajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozmarzałbym bym rozmarzał |
rozmarzałabym bym rozmarzała |
rozmarzałobym bym rozmarzało |
rozmarzalibyśmy byśmy rozmarzali |
rozmarzałybyśmy byśmy rozmarzały |
| 2 os. |
rozmarzałbyś byś rozmarzał |
rozmarzałabyś byś rozmarzała |
rozmarzałobyś byś rozmarzało |
rozmarzalibyście byście rozmarzali |
rozmarzałybyście byście rozmarzały |
| 3 os. |
rozmarzałby by rozmarzał |
rozmarzałaby by rozmarzała |
rozmarzałoby by rozmarzało |
rozmarzaliby by rozmarzali |
rozmarzałyby by rozmarzały |
bezosobnik: rozmarzano by
bezokolicznik: rozmarzać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rozmarzając
gerundium: rozmarzanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozmarzanie |
rozmarzania |
| D. | rozmarzania |
rozmarzań |
| C. | rozmarzaniu |
rozmarzaniom |
| B. | rozmarzanie |
rozmarzania |
| N. | rozmarzaniem |
rozmarzaniami |
| Ms. | rozmarzaniu |
rozmarzaniach |
| W. | rozmarzanie |
rozmarzania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rozmarzający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozmarzający |
rozmarzający |
rozmarzający |
rozmarzające |
rozmarzająca |
| D. | rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzającej |
| C. | rozmarzającemu |
rozmarzającemu |
rozmarzającemu |
rozmarzającemu |
rozmarzającej |
| B. | rozmarzającego |
rozmarzającego |
rozmarzający |
rozmarzające |
rozmarzającą |
| N. | rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającą |
| Ms. | rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozmarzający |
rozmarzający |
rozmarzające |
rozmarzające |
| D. | rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
| C. | rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
rozmarzającym |
| B. | rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzające |
| N. | rozmarzającymi |
rozmarzającymi |
rozmarzającymi |
rozmarzającymi |
| Ms. | rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
rozmarzających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: rozmarzany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozmarzany |
rozmarzany |
rozmarzany |
rozmarzane |
rozmarzana |
| D. | rozmarzanego |
rozmarzanego |
rozmarzanego |
rozmarzanego |
rozmarzanej |
| C. | rozmarzanemu |
rozmarzanemu |
rozmarzanemu |
rozmarzanemu |
rozmarzanej |
| B. | rozmarzanego |
rozmarzanego |
rozmarzany |
rozmarzane |
rozmarzaną |
| N. | rozmarzanym |
rozmarzanym |
rozmarzanym |
rozmarzanym |
rozmarzaną |
| Ms. | rozmarzanym |
rozmarzanym |
rozmarzanym |
rozmarzanym |
rozmarzanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozmarzani |
rozmarzani |
rozmarzane |
rozmarzane |
| D. | rozmarzanych |
rozmarzanych |
rozmarzanych |
rozmarzanych |
| C. | rozmarzanym |
rozmarzanym |
rozmarzanym |
rozmarzanym |
| B. | rozmarzanych |
rozmarzanych |
rozmarzanych |
rozmarzane |
| N. | rozmarzanymi |
rozmarzanymi |
rozmarzanymi |
rozmarzanymi |
| Ms. | rozmarzanych |
rozmarzanych |
rozmarzanych |
rozmarzanych |
odpowiednik aspektowy: rozmarzyć
Składnia
|
+ | rozmarzać | + |
(KOGO)
|