UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przerzec

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'przeznaczyć, z góry wyznaczyć'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przerzekę
przerzeknę
przerzeczemy
przerzekniemy
2 os. przerzeczesz
przerzekniesz
przerzeczecie
przerzekniecie
3 os. przerzecze
przerzeknie
przerzeką
przerzekną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przerzekłem
+(e)m przerzekł
przerzekłam
+(e)m przerzekła
przerzekłom
+(e)m przerzekło
przerzekliśmy
+(e)śmy przerzekli
przerzekłyśmy
+(e)śmy przerzekły
2 os. przerzekłeś
+(e)ś przerzekł
przerzekłaś
+(e)ś przerzekła
przerzekłoś
+(e)ś przerzekło
przerzekliście
+(e)ście przerzekli
przerzekłyście
+(e)ście przerzekły
3 os. przerzekł
przerzekła
przerzekło
przerzekli
przerzekły

bezosobnik: przerzeczono
przerzeknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przerzeczmy
przerzeknijmy
2 os. przerzecz
przerzeknij
przerzeczcie
przerzeknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przerzekłbym
bym przerzekł
przerzekłabym
bym przerzekła
przerzekłobym
bym przerzekło
przerzeklibyśmy
byśmy przerzekli
przerzekłybyśmy
byśmy przerzekły
2 os. przerzekłbyś
byś przerzekł
przerzekłabyś
byś przerzekła
przerzekłobyś
byś przerzekło
przerzeklibyście
byście przerzekli
przerzekłybyście
byście przerzekły
3 os. przerzekłby
by przerzekł
przerzekłaby
by przerzekła
przerzekłoby
by przerzekło
przerzekliby
by przerzekli
przerzekłyby
by przerzekły

bezosobnik: przerzeczono by
przerzeknięto by

bezokolicznik: przerzec
przerzeknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

przerzekłszy

gerundium: przerzeczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przerzeczenie
przerzeknięcie
przerzeczenia
przerzeknięcia
D. przerzeczenia
przerzeknięcia
przerzeczeń
przerzeknięć
C. przerzeczeniu
przerzeknięciu
przerzeczeniom
przerzeknięciom
B. przerzeczenie
przerzeknięcie
przerzeczenia
przerzeknięcia
N. przerzeczeniem
przerzeknięciem
przerzeczeniami
przerzeknięciami
Ms. przerzeczeniu
przerzeknięciu
przerzeczeniach
przerzeknięciach
W. przerzeczenie
przerzeknięcie
przerzeczenia
przerzeknięcia

Pochodzenie

Zob. rzec

Definicja

przest. 
powiedzieć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  powiedzieć, rzec, rzeknąć

Cytaty

[...] pochyliwszy się księdzu do nóg i pocałowawszy go w rękę, przerzekł: - Ano kiedy taka straszna groza, co ma nas ściąć, to nam i tak, i owak chodzi po głowach... [...].

źródło: Józef Morton: Dzieła zebrane, 1979 (books.google.pl)

[...] nie tylko Wiąckowa zagroda, ale cała nadwiślańska wieś tak znikła jak śnieg na wiosnę. Tak, jak przerzekł wtedy Jontek.

źródło: Franciszek Kotula: Muzykanty, 1979 (books.google.pl)

[...] przerzekł, że i jej wojna dała się we znaki. Ale ograniczył się tylko do lakonicznego, enigmatycznego stwierdzenia, nie wyjaśnił, co przeszła i w jakich okolicznościach.

źródło: Jan Baranowicz: Ucieczka przed cieniem, 1976 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + przerzec +
CO
bez ograniczeń + przerzec +
MOWA WPROST
bez ograniczeń + przerzec +
że ZDANIE
Data ostatniej modyfikacji: 27.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json