Chronologizacja
Rzeczownik zbiorowy liście we wtórnym znaczeniu 'dokumenty prawne'. Postać liść w odniesieniu do pojedynczych obiektów pojawia się dopiero w XVII w. (Kart XVII-XVIII, KorBa).
Pochodzenie
Forma oznaczająca pojedynczy przedmiot utworzona wtórnie od prasłowiańskiego rzeczownika zbiorowego *listьje 'liście, listowie', który jest derywowany od psł. *listъ 'liść' (Bor); zob. list
1. na drzewie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
Połączenia
- kapuściany; suchy liść; bukowe; butwiejące; jesienne, wiosenne; pożółkłe; uschnięte, zeschłe liście; liście dębowe, palmowe; eliptyczne, jajowate, lancetowate, sercowate; naprzemianległe, równoległe
- liść jesionu, kukurydzy; liście mięty, pokrzywy, kapusty, koniczyny, leszczyny, sałaty
- gąszcz liści
- liść spada; liście opadają, więdną; poruszają się, szeleszczą
- podawać coś na liściu
- drżeć, dygotać jak liść
Cytaty
|
Ewa upycha w szafce paczki z ziołami: rdest ptasi, liść jesionu, kozieradka, jaskółcze ziele. źródło: KWSJP: Małgorzata Saramonowicz: Lustra, 1999 |
|
|
W dni targowe kupuje na rynku osełkę masła owiniętą w kapuściany liść, kupuje byle jak, nie próbując, czy świeże, jak to czynią wszystkie gospodynie, szybko wrzuca do kosza owoce i jarzyny. źródło: KWSJP: Ida Fink: Ślady, 1996 |
|
|
Przekwitłe kwiaty i pożółkłe liście należy natychmiast usuwać, obcinając u nasady. źródło: KWSJP: /ATA/: Najpiękniejsze kwiaty, Echo Dnia, 2006-01-03 |
|
|
Kameleon na chwilę zawisł w powietrzu, ale zaraz zdołał się złapać łapkami i już spokojnie powędrował w gąszcz liści. źródło: KWSJP: Nuria Selva Fernandez, Adam Wajrak: Mistrzowie kamuflażu, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1996-12-20 |
|
|
Surówkę podajemy na liściu zielonej sałaty lub cykorii. źródło: KWSJP: Stanisława Olko: Makrobiotyka w polskiej kuchni czyli Powrót do dawnego naturalnego sposobu odżywiania, 1994 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | liść |
liście |
|
| D. | liścia |
liści |
|
| C. | liściowi |
liściom |
|
| B. | liść |
liście |
|
| N. | liściem |
liśćmi |
|
| Ms. | liściu |
liściach |
|
| W. | liściu |
liście |
2. w twarz
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Połączenia
- dać, dostać liścia
Cytaty
|
Raz na dysce tańczyłam z pewnym chłopakiem [...,] a on i tak spróbował mnie pocałować, liścia nie dostał, ale więcej z nim nie tańczyłam... źródło: NKJP: Internet |
|
|
Uderzyliście kiedyś kogoś w twarz? [...] Nie chodzi tu o jakiegoś liścia, ale uderzenie pięścią w twarz. źródło: Internet: gry-online.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | liść |
liście |
|
| D. | liścia |
liści |
|
| C. | liściowi |
liściom |
|
| B. | liść |
liście |
|
| N. | liściem |
liśćmi |
|
| Ms. | liściu |
liściach |
|
| W. | liściu |
liście |
Inne uwagi
Zwykle lp
Odesłania
Zob. też: