UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

post

Chronologizacja

1419, SStp

1. nakaz religijny

Definicja

związane z przestrzeganiem nakazów religijnych powstrzymywanie się przez pewien czas od jedzenia w ogóle lub od spożywania pewnych pokarmów, zwykle mięsnych

Pochodzenie

ogsł. *postъ

z st.-w.-niem. fasta

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  asceza

Połączenia

  • całodniowy, całodzienny, czterdziestodniowy, trzydniowy; chrześcijański, muzułmański; długi, długotrwały; surowy; święty post; nakazane posty
  • post w intencji pokoju; w Kościele katolickim; w piątek, w Wielki Piątek, w Wigilię
  • post i adwent, post i jałmużna, post i modlitwa, post i pokuta, post i umartwienie, post i wstrzemięźliwość, post i żałoba
  • czas, okres; dzień, miesiąc, tydzień; niedziela; koniec, połowa; praktyka postu
  • post obowiązuje
  • przestrzegać postu;
  • przestrzeganie, rozpoczęcie, zachowanie / zachowywanie postu
  • narzucać, ogłosić, zalecać; podjąć, przerwać / przerywać, rozpocząć, zacząć / zaczynać; zachować / zachowywać, złamać post

Cytaty

Kościół, idąc śladami Biblii, zalecał post przynajmniej dwa dni w tygodniu. Dodajmy, post był łączony z wykonywaniem dzieł miłosierdzia.

źródło: NKJP: ks. prof. Markiem Starowieyskim, Grzegorz Idzik: Nie lubiana asceza, prasa, 1998

Wierni chrześcijanie rozpoczną 40-dniowy post, przygotowując się do Paschy, czyli przejścia Chrystusa przez śmierć do nowego życia w chwale zmartwychwstania.

źródło: NKJP: „Posypmy głowy popiołem”, Dziennik Polski - Kraj, 1998-02-24

Musimy być gotowi na wielkie ofiary tocząc nieustannie walkę duchową. Posiada ona trzy konkretne przejawy: są nimi modlitwa, post i jałmużna.

źródło: NKJP: Tadeusz Loska SJ: Wszystkie moje źródła są w Tobie : nabożeństwa eucharystyczne : godziny święte-spotkania modlitewne, 1999

Czwarte przykazanie kościelne brzmi: „Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach”.

źródło: NKJP: Przykazania kościelne (5), Dziennik Polski - Magazyn, 2004-01-23

Ojciec Święty zaapelował, aby środa popielcowa, przypadająca 5 marca, która ma charakter pokutny, stała się dniem postu w intencji pokoju.

źródło: NKJP: Różaniec pokoju, Dziennik Polski - Świat, 2003-02-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. post
posty
D. postu
postów
C. postowi
postom
B. post
posty
N. postem
postami
Ms. poście
postach
W. poście
posty

2. czas

Definicja

okres, w którym religia nakazuje post - powstrzymywanie się od jedzenia

Pochodzenie

ogsł. *postъ

z st.-w.-niem. fasta

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Cytaty

Źle sypiam - powtórzył Kostek. - A kto ci każe sypiać? Jak karnawał, to karnawał. Do postu jeszcze ho ho.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1955

Na katolickich stronach w Internecie księża radzą m.in., aby w poście zrezygnować z alkoholu, tytoniu, oglądania telewizji, ale też by podjąć zobowiązanie do pomagania żonie w pracach domowych [...].

źródło: NKJP: Czas na odnowę ducha, Dziennik Polski - Małopolska, 2004-02-25

Kiedy nadchodził post, na stole pojawiały się ryby, których obfitość żyła kiedyś w naszych wodach.

źródło: NKJP: Karaski i szczuki: Dziennik Polski - Pejzaż, 2001-03-03

Kto nabożeństwo zaspał, ten nie miał prawa jeść Święconego. A kara to była sroga. O przysmakach wielkanocnych marzono bowiem przez post cały. Bo i było o czym marzyć.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Noc Błogosławiona, 1996

Gdy post minął, pozostawała obowiązkowa żałoba pokutna trwająca trzydzieści dni.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. post
posty
D. postu
postów
C. postowi
postom
B. post
posty
N. postem
postami
Ms. poście
postach
W. poście
posty

3. od jedzenia

Definicja

powstrzymywanie się przez pewien czas od jedzenia lub innych przyjemności z różnych powodów

Pochodzenie

ogsł. *postъ

z st.-w.-niem. fasta

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wstrzemięźliwość

Cytaty

Poszczenie jest najradykalniejszą formą kuracji odchudzającej. Całościowe działanie postu przyczynia się nie tylko do redukcji nadwagi, lecz także do zwalczania różnych chorób: żylaków, schorzeń układu krążenia, nadciśnienia, zaburzeń skórnych, migreny i chronicznych bólów głowy.

źródło: NKJP: Tadeusz Kasperczyk, Jan Fenczyn: Podręcznik odnowy psychosomatycznej, 1996

Najkrótsza głodówka trwa 36 godzin. Do niej również warto się przygotować, jedząc przez dwa poprzedzające ją i dwa następujące po niej dni warzywa surowe i gotowane, owoce, grubsze kasze. Najwłaściwsze są jednak posty 3-5 dniowe.

źródło: NKJP: Anna Niedzielska: Głód dla zdrowia, Echo Dnia, 2007-02-26

Zapowiedziane na następny dzień menu wprowadziło w euforię dzieciaki, a ja, z niejaką ulgą, zaplanowałem post - no może pościk, krótki urlop od stołu - jako że serdecznie nie znoszę zupy jabłkowej z makaronem, a wobec knedli z owocami odczuwam obojętność graniczącą z niechęcią.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Rozkosz w Pupkach, czyli mały przewodnik gastronomiczny po gminie Jonkowo i okolicach, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1996-09-20

Albo pan schudnie, albo mi się pan narazi. Widzę, że nie żarty. Wróciłem do domu i zacząłem post generalny. Nic, tylko chleb i woda.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965

Matt dochodzi do wniosku, że lekarstwo na ból spowodowany odejściem ukochanej znaleźć może w całkowitym poście. Wprawdzie zwykle niczego nie doprowadzał do końca, ale tym razem jest pewien, tej obietnicy nie złamie - żadnego seksu przez 40 dni.

źródło: NKJP: (EWAF, ST): A może tak do kina..., Dziennik Polski - Podkarpacie, 2002-06-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. post
posty
D. postu
postów
C. postowi
postom
B. post
posty
N. postem
postami
Ms. poście
postach
W. poście
posty

4. wiadomość internetowa

Definicja

inform.  pot. 
wiadomość umieszczona w Internecie na forum dyskusyjnym, w serwisie społecznościowym lub innej podobnej witrynie

Pochodzenie

ang.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość Internet

Połączenia

  • bezsensowny, ciekawy, głupi, mądry; długi; następny, nowy, ostatni, pierwszy, poprzedni, powyższy, wcześniejszy; mój, twój, wasz... post
  • autor, autorka; temat, treść; część, fragment; data; długość; edycja; numer, początek, podgląd postu; ilość, liczba; strony postów
  • link do posta
  • odpowiedź na post
  • linki w postach
  • post doszedł, dotyczy czegoś, obraża kogoś, odnosi się do czegoś, świadczy o czymś, zniknął
  • cytować, czytać; edytować, napisać, pisać, poprawiać; dostać / dostawać, przeglądać, sprawdzić / sprawdzać; kasować, skasować, usunąć / usuwać; dodawać, wysłać / wysyłać posty; czytanie, nabijanie, naliczanie, pisanie, usunięcie, zamieszczanie postów
  • czekać, odpisać / odpisywać, odpowiedzieć / odpowiadać na posty
  • napisać, pisać coś w poście

Cytaty

Właścicielką suczki była Iwona, o której wiedziałem tylko tyle, że jest barmanką. Jej posty czytało się bardzo miło, miała poczucie humoru i byłem pewien, że tym razem konwersacja dostarczy mi samych przyjemności.

źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008

Po napisaniu postu, czekam z niecierpliwością na komentarze.

źródło: NKJP: Krzysztof Wilczek: Mania blogowania, Echo Dnia, 2007-11-15

Łączysz się z serwerem grup dyskusyjnych. Czytasz posty i odpowiadasz.

źródło: NKJP: Michał Połoz: Internet: Zabierz głos w dyskusji, prasa, 1999-06

Z adresu poczty elektronicznej lub wręcz adresu komputera, z którego wysłano tzw. post, łatwo można wywnioskować, czy dyskutant naprawdę mieszka w Niemczech, Anglii lub za oceanem.

źródło: NKJP: Kuba Tatarkiewicz: Felietony (Computerworld), Internet

Użytkownik zobowiązuje się również do przestrzegania poleceń Administratora. Administrator wydaje polecenia za pomocą tematów, postów, wiadomości PW lub e-maila.

źródło: NKJP: Jarpen Zigrin: Regulamin Forum, Internet, 2008-12-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. post
posty
D. postu
pot. posta
postów
C. postowi
postom
B. post
pot. posta
posty
N. postem
postami
Ms. poście
postach
W. poście
posty

Frazeologizmy

post eucharystyczny
Wielki Post
wojna postu z karnawałem
walka postu z karnawałem
Data ostatniej modyfikacji: 21.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json