UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sędzielizna

Chronologizacja

1776, Zabawy Przyjemne i Pożyteczne, t. 13, bcul.lib.uni.lodz.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sędzielizna
sędzielizny
D. sędzielizny
sędzielizn
C. sędzieliźnie
sędzieliznom
B. sędzieliznę
sędzielizny
N. sędzielizną
sędzieliznami
Ms. sędzieliźnie
sędzieliznach
W. sędzielizno
sędzielizny

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

zach. psł. *šadъ (wschsł. i płdsł. *sědъ) 'mający kolor popiołu, popielaty, szary, białawy, siwy'

Psł. *chědъ [< *cho-i̯-do-] > zach.psł. *šadъ (wsch.psł. i płd.psł. *sědъ) ‘mający kolor popiołu, popielaty, szary, białawy, siwy’. Wczesna psł. postać *chědъ (przed II palatalizacją spółgłosek tylnojęzykowych) oparta zapewne na tym samym rdzeniu co psł. wczesne *chěrъ [< *cho-i̯-ro-] > *šarъ / *sěrъ (pol. szary), utworzona za pomocą przyr. *-dъ (występującego z starych nazwach barw, np. pol. blady, gniady (Boryś).

1. na drzewach

Definicja

daw. 
szadź

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sadź, sędzielina, szadź

Cytaty

Mgła i sędzielizna przysłania scenę.

źródło: Jerzy A. Jucewicz: Andrzej Bursa - jego czas i miejsce, 1994 (books.google.pl)

2. na głowie

Definicja

daw. 
siwizna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia starzenie się

Relacje znaczeniowe

synonimy:  siwizna, szron

Cytaty

Choć im łeb przyprószyła sędzielizna, ochoczo dosiedli koni.

źródło: Teresa Bojarska: Czas samotności, 1965 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 04.02.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj