UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zeprzeć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zeprę się
zeprzemy się
2 os. zeprzesz się
zeprzecie się
3 os. zeprze się
zeprą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sparłem się
+(e)m się sparł
sparłam się
+(e)m się sparła
sparłom się
+(e)m się sparło
sparliśmy się
+(e)śmy się sparli
sparłyśmy się
+(e)śmy się sparły
2 os. sparłeś się
+(e)ś się sparł
sparłaś się
+(e)ś się sparła
sparłoś się
+(e)ś się sparło
sparliście się
+(e)ście się sparli
sparłyście się
+(e)ście się sparły
3 os. sparł się
sparła się
sparło się
sparli się
sparły się

bezosobnik: sparto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zeprzyjmy się
2 os. zeprzyj się
zeprzyjcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sparłbym się
bym się sparł
sparłabym się
bym się sparła
sparłobym się
bym się sparło
sparlibyśmy się
byśmy się sparli
sparłybyśmy się
byśmy się sparły
2 os. sparłbyś się
byś się sparł
sparłabyś się
byś się sparła
sparłobyś się
byś się sparło
sparlibyście się
byście się sparli
sparłybyście się
byście się sparły
3 os. sparłby się
by się sparł
sparłaby się
by się sparła
sparłoby się
by się sparło
sparliby się
by się sparli
sparłyby się
by się sparły

bezosobnik: sparto by się

bezokolicznik: zeprzeć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sparłszy się

gerundium: sparcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sparcie się
sparcia się
D. sparcia się
sparć się
C. sparciu się
sparciom się
B. sparcie się
sparcia się
N. sparciem się
sparciami się
Ms. sparciu się
sparciach się
W. sparcie się
sparcia się

odpowiednik aspektowy: spierać się

Pochodzenie

Zob. przeć 1

1. na ręce

Definicja

przyjąć taką pozycję, aby dotykać kogoś lub czegoś innego i nie mieć możliwości przewrócenia się lub osunięcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oprzeć się, podeprzeć się, wesprzeć się

Cytaty

Rehabilitacja trwa 4 lata, od momentu udaru, nie mogłam siedzieć, chodzić, zeprzeć się na ręce lewej, wyprostować jej.

źródło: Internet: zyciepoudarze.pl

Raz tylko wyznał cicho, iż jest trochę za mały, bym się mógł zeprzeć na nim.

źródło: Jan Pierzchała: Krzak gorejący, 1972 (books.google.pl)

- Starko! Co wam to, starko! Zeprzyjcie się na mnie ! Osłabliście ?

źródło: Henryka Wolna: Odrzysko, 1982

Wczoraj siedziała na kocyku i się bawiła, po czym zabawkę chciała złapać i sparła się rączką na trawie [...].

źródło: Internet: f.kafeteria.pl

Składnia

bez ograniczeń + zeprzeć się +
na CZYM/KIM

2. na fundamentach

Definicja

zetknąć się z czymś w taki sposób, aby nie móc przewrócić się lub osunąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oprzeć się, wesprzeć się

Cytaty

Najniżej położona warstwa umocnienia powinna się zeprzeć na podwalinie (fundamencie umocnienia).

źródło: Internet: bip.labiszyn.pl

[...] na obrzeżach zamontowaliśmy aluminiowy profil okapowy, o który na wiosnę zeprze się płyta gresowa na wsporniku.

źródło: Internet: m.facebook.com/GT Hydroizolacje

Masę do ciasta przygotowujemy po części w kąpieli wodnej. W tym celu będziemy potrzebować garnka z gotującą się wodą oraz (najlepiej) metalowej lub szklanej miski, której dno swobodnie zeprze się na garnku.

źródło: Internet: kuchniawczekoladzie.blogspot.com

Składnia

bez ograniczeń + zeprzeć się +
na CZYM | o CO
Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json