Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
pieszczę się |
pieścimy się |
|||
| 2 os. |
pieścisz się |
pieścicie się |
|||
| 3 os. |
pieści się |
pieszczą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pieściłem się +(e)m się pieścił |
pieściłam się +(e)m się pieściła |
pieściłom się +(e)m się pieściło |
pieściliśmy się +(e)śmy się pieścili |
pieściłyśmy się +(e)śmy się pieściły |
| 2 os. |
pieściłeś się +(e)ś się pieścił |
pieściłaś się +(e)ś się pieściła |
pieściłoś się +(e)ś się pieściło |
pieściliście się +(e)ście się pieścili |
pieściłyście się +(e)ście się pieściły |
| 3 os. |
pieścił się |
pieściła się |
pieściło się |
pieścili się |
pieściły się |
bezosobnik: pieszczono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się pieścił będę się pieścić |
będę się pieściła będę się pieścić |
będę się pieściło będę się pieścić |
będziemy się pieścili będziemy się pieścić |
będziemy się pieściły będziemy się pieścić |
| 2 os. |
będziesz się pieścił będziesz się pieścić |
będziesz się pieściła będziesz się pieścić |
będziesz się pieściło będziesz się pieścić |
będziecie się pieścili będziecie się pieścić |
będziecie się pieściły będziecie się pieścić |
| 3 os. |
będzie się pieścił będzie się pieścić |
będzie się pieściła będzie się pieścić |
będzie się pieściło będzie się pieścić |
będą się pieścili będą się pieścić |
będą się pieściły będą się pieścić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pieśćmy się |
|
| 2 os. |
pieść się |
pieśćcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pieściłbym się bym się pieścił |
pieściłabym się bym się pieściła |
pieściłobym się bym się pieściło |
pieścilibyśmy się byśmy się pieścili |
pieściłybyśmy się byśmy się pieściły |
| 2 os. |
pieściłbyś się byś się pieścił |
pieściłabyś się byś się pieściła |
pieściłobyś się byś się pieściło |
pieścilibyście się byście się pieścili |
pieściłybyście się byście się pieściły |
| 3 os. |
pieściłby się by się pieścił |
pieściłaby się by się pieściła |
pieściłoby się by się pieściło |
pieściliby się by się pieścili |
pieściłyby się by się pieściły |
bezosobnik: pieszczono by się
bezokolicznik: pieścić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
pieszcząc się
gerundium: pieszczenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pieszczenie się |
pieszczenia się |
| D. | pieszczenia się |
pieszczeń się |
| C. | pieszczeniu się |
pieszczeniom się |
| B. | pieszczenie się |
pieszczenia się |
| N. | pieszczeniem się |
pieszczeniami się |
| Ms. | pieszczeniu się |
pieszczeniach się |
| W. | pieszczenie się |
pieszczenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: pieszczący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pieszczący się |
pieszczący się |
pieszczący się |
pieszczące się |
pieszcząca się |
| D. | pieszczącego się |
pieszczącego się |
pieszczącego się |
pieszczącego się |
pieszczącej się |
| C. | pieszczącemu się |
pieszczącemu się |
pieszczącemu się |
pieszczącemu się |
pieszczącej się |
| B. | pieszczącego się |
pieszczącego się |
pieszczący się |
pieszczące się |
pieszczącą się |
| N. | pieszczącym się |
pieszczącym się |
pieszczącym się |
pieszczącym się |
pieszczącą się |
| Ms. | pieszczącym się |
pieszczącym się |
pieszczącym się |
pieszczącym się |
pieszczącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pieszczący się |
pieszczący się |
pieszczące się |
pieszczące się |
| D. | pieszczących się |
pieszczących się |
pieszczących się |
pieszczących się |
| C. | pieszczącym się |
pieszczącym się |
pieszczącym się |
pieszczącym się |
| B. | pieszczących się |
pieszczących się |
pieszczących się |
pieszczące się |
| N. | pieszczącymi się |
pieszczącymi się |
pieszczącymi się |
pieszczącymi się |
| Ms. | pieszczących się |
pieszczących się |
pieszczących się |
pieszczących się |
Pochodzenie
Zob. pieścić
1. wzajemnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Cytaty
|
Jego twarz przybiera zmysłowy wyraz. Wygląda tak jak wówczas, gdy leżymy blisko siebie, pieszcząc się leniwie pomiędzy jedną a drugą miłością. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998 |
|
|
Dotykasz ręką czoła ukochanego na dziesiątym piętrze, patrzysz przypadkiem w okno i widzisz, że twój gest powtarza para na szóstym piętrze sąsiedniego bloku i na drugim w bloku po przekątnej - pieszczą się, całują, tulą. źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998 |
|
|
Kazimierz szanował ją, starał się zawsze jej dogodzić, chętnie z nią rozmawiał […], ale nigdy nie przytulił się do niej, nie pieścił się z nią, nie pocałował jej. Babka była jego władzą, autorytetem, oparciem, przyjaźnią, ale nie była jego miłością. źródło: KWSJP: Karol Estreicher: Krystianna: 1957 |
Składnia
| Rzosobowy; pl | + | pieścić się | + |
|
| Rzosobowy | + | pieścić się | + |
z KIM
|
2. myślą o czymś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | delektować się, lubować się |
Połączenia
- pieścić się chwilą, dźwiękiem, myślą, słowami
Cytaty
|
Autor długo nie zgadzał się na ekranizację. I miał sporo racji. Bo reżyserowi książka wymknęła się z rąk. W powieści czytelnik pieścił się metaforą i aluzją, na filmie od razu pyta: skąd, po co, dlaczego? źródło: NKJP: X: Zapach młodych kobie t, Polska Głos Wielkopolski, 2007-01-15 |
|
|
Gilda żegna się z ukochanym i pełna wzruszenia pieści się dźwiękiem jego imienia. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
| Rzosobowy | + | pieścić się | + |
CZYM
|
3. z kimś lub z czymś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | miziać się, niańczyć się |
Cytaty
|
Nie pieść się ze mną, nie z takimi ranami w bój chodziłam. źródło: KWSJP: Artur Baniewicz: Pogrzeb czarownicy, 2003 |
|
|
Prowincją poznańską rządzą Prusacy, a to bardzo surowi rządcy. Nie pieszczą się z poddanymi. źródło: KWSJP: Marian Turwid: Dwie strony drogi,1983 |
|
|
Nikt z nikim pieścił się nie będzie. Musimy zacząć wygrywać, to już najwyższa pora. źródło: NKJP: Piotr Szpak: Ostre rozmowy, Echo Dnia, 2005-08-17 |
|
|
[...] przestań się pieścić ze swoim samochodem. źródło: Internet |
|
|
Europejczycy płacą wysoką cenę za to pieszczenie się z krajowymi liniami lotniczymi - nie tylko słono płacą za bilety, ale i finansują dotacje z własnych podatków. źródło: NKJP: Wszystko, tylko nie to!, Gazeta Wyborcza, 1994-08-01 |
Składnia
| Rzosobowy | + | pieścić się | + |
z KIM/CZYM
|
4. jak dziecko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Połączenia
- pieścić się jak dziecko
Cytaty
|
Pan widział, jaki on jest niusiaciek słodziaciek?! – pieściła się jak dziecko. źródło: KWSJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002 |
|
|
Do domu - powiedziała Ewka, rozwlekając samogłoski i pieszcząc się. - Pojedziemy zaraz do domu. Pieski czekają na swoją panią. źródło: KWSJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999 |
|
|
- Kici kici, śliczne kici - pieściła się. źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Prowincja, 2002 |
Składnia
| Rzosobowy | + | pieścić się | + |
|