UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapładniać

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. płód

1. komórkę jajową

Definicja

w wyniku połączenia plemnika z komórką jajową dawać początek rozwojowi nowego organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • mężczyzna, samiec; plemnik zapładnia
  • zapładniać kobietę, komórkę jajową, samicę
  • zapładniać naturalnie, sztucznie

Cytaty

Jeden samiec zapładnia kilkanaście samic, które uzyskują zdolność do składania jaj dopiero po pierwszym pobraniu krwi żywiciela.

źródło: KWSJP: Mirosław Huszcz: Nieproszeni goście w naszych domach, 1986

Cechą istotną w determinacji płci u wyżej wymienionych owadów społecznych jest zjawisko polegające na tym, że nie wszystkie komórki jajowe są zapładniane przez plemniki, którymi dysponuje królowa.

źródło: KWSJP: Zdzisława Piątek: Biologia wobec płci i seksu, 1994

Pewne odmiany komarów nie chcą się rozmnażać w niewoli i muszą być sztucznie zapładniane.

źródło: KWSJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1970

Korzystając z inseminacji, można by zapładniać kobiety gametami, które odpowiadają za narodziny dziecka wybranej płci.

źródło: KWSJP: Damian Strączek (red.): Klonowanie / na podst. rozmów z Haliną Krzanowską i Marianem Tischnerem, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapładniam
zapładniamy
2 os. zapładniasz
zapładniacie
3 os. zapładnia
zapładniają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapładniałem
+(e)m zapładniał
zapładniałam
+(e)m zapładniała
zapładniałom
+(e)m zapładniało
zapładnialiśmy
+(e)śmy zapładniali
zapładniałyśmy
+(e)śmy zapładniały
2 os. zapładniałeś
+(e)ś zapładniał
zapładniałaś
+(e)ś zapładniała
zapładniałoś
+(e)ś zapładniało
zapładnialiście
+(e)ście zapładniali
zapładniałyście
+(e)ście zapładniały
3 os. zapładniał
zapładniała
zapładniało
zapładniali
zapładniały

bezosobnik: zapładniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zapładniał
będę zapładniać
będę zapładniała
będę zapładniać
będę zapładniało
będę zapładniać
będziemy zapładniali
będziemy zapładniać
będziemy zapładniały
będziemy zapładniać
2 os. będziesz zapładniał
będziesz zapładniać
będziesz zapładniała
będziesz zapładniać
będziesz zapładniało
będziesz zapładniać
będziecie zapładniali
będziecie zapładniać
będziecie zapładniały
będziecie zapładniać
3 os. będzie zapładniał
będzie zapładniać
będzie zapładniała
będzie zapładniać
będzie zapładniało
będzie zapładniać
będą zapładniali
będą zapładniać
będą zapładniały
będą zapładniać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapładniajmy
2 os. zapładniaj
zapładniajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapładniałbym
bym zapładniał
zapładniałabym
bym zapładniała
zapładniałobym
bym zapładniało
zapładnialibyśmy
byśmy zapładniali
zapładniałybyśmy
byśmy zapładniały
2 os. zapładniałbyś
byś zapładniał
zapładniałabyś
byś zapładniała
zapładniałobyś
byś zapładniało
zapładnialibyście
byście zapładniali
zapładniałybyście
byście zapładniały
3 os. zapładniałby
by zapładniał
zapładniałaby
by zapładniała
zapładniałoby
by zapładniało
zapładnialiby
by zapładniali
zapładniałyby
by zapładniały

bezosobnik: zapładniano by

bezokolicznik: zapładniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zapładniając

gerundium: zapładnianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapładnianie
zapładniania
D. zapładniania
zapładniań
C. zapładnianiu
zapładnianiom
B. zapładnianie
zapładniania
N. zapładnianiem
zapładnianiami
Ms. zapładnianiu
zapładnianiach
W. zapładnianie
zapładniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zapładniający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapładniający
zapładniający
zapładniający
zapładniające
zapładniająca
D. zapładniającego
zapładniającego
zapładniającego
zapładniającego
zapładniającej
C. zapładniającemu
zapładniającemu
zapładniającemu
zapładniającemu
zapładniającej
B. zapładniającego
zapładniającego
zapładniający
zapładniające
zapładniającą
N. zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającą
Ms. zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapładniający
zapładniający
zapładniające
zapładniające
D. zapładniających
zapładniających
zapładniających
zapładniających
C. zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
B. zapładniających
zapładniających
zapładniających
zapładniające
N. zapładniającymi
zapładniającymi
zapładniającymi
zapładniającymi
Ms. zapładniających
zapładniających
zapładniających
zapładniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapładniany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapładniany
zapładniany
zapładniany
zapładniane
zapładniana
D. zapładnianego
zapładnianego
zapładnianego
zapładnianego
zapładnianej
C. zapładnianemu
zapładnianemu
zapładnianemu
zapładnianemu
zapładnianej
B. zapładnianego
zapładnianego
zapładniany
zapładniane
zapładnianą
N. zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianą
Ms. zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapładniani
zapładniani
zapładniane
zapładniane
D. zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych
C. zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
B. zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych
zapładniane
N. zapładnianymi
zapładnianymi
zapładnianymi
zapładnianymi
Ms. zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych

odpowiednik aspektowy: zapłodnić

Składnia

bez ograniczeń + zapładniać +
KOGO/CO

2. umysł

Definicja

książk. 
pobudzać do działalności twórczej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  inspirować
hiperonimy:  pobudzać

Połączenia

  • dzieło, utwór zapładnia; słowa zapładniają
  • zapładniać czyjąś duszę, fantazję, twórczość, wyobraźnię; artystów, poetów, twórców
  • zapładniać duchowo, intelektualnie, twórczo

Cytaty

Bywał w reakcjach gwałtowny, nieprzewidywalny, potrafił być opryskliwy i nieustępliwy, wrogowie nazywali go Belzebubem. Ale zapładniał wyobraźnię poetów, którzy otaczali go atencją.

źródło: KWSJP: Stanisław Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej, 2006

Zastanawiałem się nad znaczeniem dziwnych łacińskich słów. Zapładniały one moją wyobraźnię, w której jawiła się ogromna księga po siedmiokroć zapieczętowana, a zawierająca jakąś tajemnicę.

źródło: KWSJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

Janusz Korczak jest pisarzem zdumiewającym. Jego dzieła pedagogiczne nie mają nic wspólnego ze stereotypem naukowym, a mimo to są naukowo traktowane, zapładniają intelektualnie, są przedmiotem badań.

źródło: KWSJP: Kazimierz Koźniewski: Zostanie mit, 1988

Metodologiczny postulat Sellina okazał się w równej mierze trafny i zapładniający intelektualnie, co trudny do realizacji w praktyce badawczej.

źródło: KWSJP: Andrzej Siemaszko: Granice tolerancji: o teoriach zachowań dewiacyjnych, 1993

Iwaszkiewicz zdawał sobie doskonale sprawę z […] bezcennych skarbów myśli włoskiej, jej niezwykłego dorobku zapładniającego tyle razy umysły polskich artystów, pisarzy, architektów.

źródło: KWSJP: Józef Dużyk: Ostatnia włoska podróż Jarosława Iwaszkiewicza, Dziennik Polski, 1980, nr 83

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapładniam
zapładniamy
2 os. zapładniasz
zapładniacie
3 os. zapładnia
zapładniają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapładniałem
+(e)m zapładniał
zapładniałam
+(e)m zapładniała
zapładniałom
+(e)m zapładniało
zapładnialiśmy
+(e)śmy zapładniali
zapładniałyśmy
+(e)śmy zapładniały
2 os. zapładniałeś
+(e)ś zapładniał
zapładniałaś
+(e)ś zapładniała
zapładniałoś
+(e)ś zapładniało
zapładnialiście
+(e)ście zapładniali
zapładniałyście
+(e)ście zapładniały
3 os. zapładniał
zapładniała
zapładniało
zapładniali
zapładniały

bezosobnik: zapładniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zapładniał
będę zapładniać
będę zapładniała
będę zapładniać
będę zapładniało
będę zapładniać
będziemy zapładniali
będziemy zapładniać
będziemy zapładniały
będziemy zapładniać
2 os. będziesz zapładniał
będziesz zapładniać
będziesz zapładniała
będziesz zapładniać
będziesz zapładniało
będziesz zapładniać
będziecie zapładniali
będziecie zapładniać
będziecie zapładniały
będziecie zapładniać
3 os. będzie zapładniał
będzie zapładniać
będzie zapładniała
będzie zapładniać
będzie zapładniało
będzie zapładniać
będą zapładniali
będą zapładniać
będą zapładniały
będą zapładniać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapładniajmy
2 os. zapładniaj
zapładniajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapładniałbym
bym zapładniał
zapładniałabym
bym zapładniała
zapładniałobym
bym zapładniało
zapładnialibyśmy
byśmy zapładniali
zapładniałybyśmy
byśmy zapładniały
2 os. zapładniałbyś
byś zapładniał
zapładniałabyś
byś zapładniała
zapładniałobyś
byś zapładniało
zapładnialibyście
byście zapładniali
zapładniałybyście
byście zapładniały
3 os. zapładniałby
by zapładniał
zapładniałaby
by zapładniała
zapładniałoby
by zapładniało
zapładnialiby
by zapładniali
zapładniałyby
by zapładniały

bezosobnik: zapładniano by

bezokolicznik: zapładniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zapładniając

gerundium: zapładnianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapładnianie
zapładniania
D. zapładniania
zapładniań
C. zapładnianiu
zapładnianiom
B. zapładnianie
zapładniania
N. zapładnianiem
zapładnianiami
Ms. zapładnianiu
zapładnianiach
W. zapładnianie
zapładniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zapładniający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapładniający
zapładniający
zapładniający
zapładniające
zapładniająca
D. zapładniającego
zapładniającego
zapładniającego
zapładniającego
zapładniającej
C. zapładniającemu
zapładniającemu
zapładniającemu
zapładniającemu
zapładniającej
B. zapładniającego
zapładniającego
zapładniający
zapładniające
zapładniającą
N. zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającą
Ms. zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapładniający
zapładniający
zapładniające
zapładniające
D. zapładniających
zapładniających
zapładniających
zapładniających
C. zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
zapładniającym
B. zapładniających
zapładniających
zapładniających
zapładniające
N. zapładniającymi
zapładniającymi
zapładniającymi
zapładniającymi
Ms. zapładniających
zapładniających
zapładniających
zapładniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapładniany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapładniany
zapładniany
zapładniany
zapładniane
zapładniana
D. zapładnianego
zapładnianego
zapładnianego
zapładnianego
zapładnianej
C. zapładnianemu
zapładnianemu
zapładnianemu
zapładnianemu
zapładnianej
B. zapładnianego
zapładnianego
zapładniany
zapładniane
zapładnianą
N. zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianą
Ms. zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapładniani
zapładniani
zapładniane
zapładniane
D. zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych
C. zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
zapładnianym
B. zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych
zapładniane
N. zapładnianymi
zapładnianymi
zapładnianymi
zapładnianymi
Ms. zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych
zapładnianych

odpowiednik aspektowy: zapłodnić

Składnia

bez ograniczeń + zapładniać +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 15.05.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json