Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *sila [< *sēi̯lā] 'napinanie (się), napięcie’ > ‘energia, moc, potęga'
Od pie. *se(i̯)- ‘napinać (się)’.
Liczne znaczenia sekundarne pojawiły się w wyniku kalkowania wyrazów /wyrażeń/ obcojęzycznych, por. ang. the force (of argument) 'siła (argumentu)', (armed) forces 'siły (militarne, policyjne)'.
1. fizyczna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
Połączenia
- ludzka; męska siła; siła fizyczna; witalna, życiowa
- siła mięśni
- siła i energia
- przypływ, utrata sił
- dodawać; nabrać/nabierać; starczy; zabrakło; brakuje siły
- czerpać; tracić; odzyskać; mieć; dawać siłę; zebrać siły
Cytaty
|
Celem tych treningów jest zwiększenie siły mięśni bez powiększania ich objętości. źródło: NKJP: Anastasia Toufexis: Produkcja sportowców, Gazeta Wyborcza, 1992-07-30 |
|
|
Przypominam sobie, że gdy wyjeżdżałem do krajów azjatyckich, ostrzeżono mnie przed jedzeniem owoców ze skórką i piciem wody, są to bowiem siedliska ameb żyjących często w symbiozie z tubylcami, a groźnych dla przybyszów z innych stron świata. Wilek miał z tym kłopoty i chyba stąd się wzięły jego niedomagania i powolna utrata sił. źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
2. charakteru
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Połączenia
- wewnętrzna siła; siła duchowa, moralna, psychiczna; siły twórcze
- siła charakteru, nadziei, odwagi, umysłu, woli, wyobraźni
Cytaty
|
Dąbrowska była sławniejsza jako pisarka, ale jako partnerka intelektualna pani Anna nie tylko jej nie ustępowała, ale w pewnych sprawach, np. tych, które dotyczyły życia publicznego trudnej epoki lat pięćdziesiątych, wykazywała równie dużą siłę charakteru. źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004 |
|
|
Dlatego ludzie muszą rozumieć, co się dokoła nich dzieje. Trzeba im mówić całą niełatwą prawdę o wysiłku jaki ich czeka, ale i pokazywać każdy, nawet niewielki sukces jaki uda się osiągnąć. Bo to podbudowuje nadzieję, a nadzieja daje siły. źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Grzech zaniechania, Gazeta Wyborcza, 1992-03-21 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
3. argumentów
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- siła argumentów, przekonań, uczuć
Cytaty
|
To w ogóle nie powinno się zacząć. Pewnie zaczęło się tylko siłą jej uczuć, Joanna ma ich pod dostatkiem, starczy dla nas obojga. źródło: NKJP: Hanna Samson: Pułapka na motyle, 2000 |
|
|
I rozumiem, że siła argumentów przedstawiona w piśmie pani prezes Bochniarz skłoniła podkomisję, która obradowała, która procedowała nad tym projektem, do usunięcia tego zapisu. źródło: NKJP: Stenogram z 26. posiedzenia Komisji Śledczej do zbadania ujawnionych w mediach zarzutów dotyczących przypadków korupcji podczas prac nad nowelizacją ustawy o radiofonii i telewizji (SRTV) w dniu 1 kwietnia 2003 r. |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
4. sprawcza
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- destrukcyjna, niszcząca; największa, ogromna siła; siła napędowa; produkcyjna, sprawcza; oddziaływania, przyciągania
- siła rozpędu; natury, przyrody
- wzrost siły
Cytaty
|
Samochód siłą rozpędu zajeżdża pod dom, z którego drzwi wyszedł fotograf [...]. źródło: NKJP: Janusz Buliński: Pamięć 8-bitowa, Dziennik Zachodni, 2006-10-10 |
|
|
Winą za katastrofę budowlaną nie zawsze można też obarczyć projektanta, bowiem niewątpliwie mamy tu do czynienia z działaniem sił przyrody. źródło: NKJP: Jolanta Grzelak - Hodor: Kuszenie katastrof, Gazeta Krakowska, 2001-08-25 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
5. deszczu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- zdwojona siła
- siła ognia, wiatru; uderzenia
Cytaty
|
Znam siłę ognia 23 pistoletów maszynowych. Gdyby zostały uruchomione, to nie zginęłoby dziewięciu górników, ale 90 albo 190. źródło: NKJP: Jacek Szczepanik: Proces b. milicjantów oskarżonych o strzelanie w Wujku, Gazeta Wyborcza, 1996-04-27 |
|
|
Ciśnienie wyniesie 1005 hPa. Możliwy jest ponowny wzrost siły wiatru, który powieje ze wschodu. źródło: NKJP: Dominik PAUKSZTA Artur Grobecki CZGP JOD: Wędkarstwo, Gazeta Poznańska, 2006-09-07 |
|
|
Konflikt ten wcześniej czy później wybuchnie ze zdwojoną siłą, niezależnie od tego, kto będzie prezydentem. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 51. posiedzenia Senatu RP w dniu 6 lipca 1995 r. |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
6. państwa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- demonstracja siły
- osłabić siłę
- rosnąć w siłę
Cytaty
|
To, że nie zdarzyło się, by dwa państwa, które mają u siebie bary McDonald'sa, toczyły ze sobą wojnę, jest po części wynikiem siły Stanów Zjednoczonych i ich gotowości do użycia swojej potęgi przeciwko tym, którzy mogliby zagrozić systemowi globalizacji - począwszy od Iraku, a na Korei Północnej skończywszy. źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia: rzecz o władzy i wolności, 2002 |
|
|
W gospodarce w większości sprywatyzowanej wpływ robotników na politykę będzie taki sam, jak innych grup społecznych. Jeśli będzie większy, to nie dzięki strajkom i ulicznym manifestacjom, ale dzięki sile partii, którą poprą robotnicy. źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Gniew i zagubienie, Gazeta Wyborcza, 1992-09-19 |
|
|
Belweder obawia się, że Jelcyn zechce wykorzystać rocznicę do demonstracji siły militarnej Rosji. źródło: NKJP: Jolanta Koral: [...] między Moskwą a Berlinem, Gazeta Wyborcza, 1995-03-22 |
|
|
Jednym z takich niechętnie ujawnianych celów prywatyzacji jest osłabienie siły związków zawodowych (oraz nacisk na wzrost płac), przy równoczesnym „kupowaniu” przychylnego stosunku pracowników do prywatyzacji. źródło: NKJP: Stefan Krajewski: Prywatyzacja Restrukturyzacja Konkurencyjność polskich przedsiębiorstw, 2009 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
7. pieniądza
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse waluta
Połączenia
- wzrost siły
Cytaty
|
Ale też, wskutek rozwoju gospodarczego kraju, umacnianiu się polskiego pieniądza, siła nabywcza dolara niepostrzeżenie topniała. źródło: NKJP: Czy ciocia śpi na dolarach, Życie Podkarpackie, 2009-01-28 |
|
|
W efekcie deficyt obrotów bieżących spadł do 7,8 proc. produktu krajowego brutto, wobec 8,1 proc. w kwietniu. To ciągle niepokojąco wysoki wskaźnik, ale widmo kryzysu walutowego nieco się oddala, siła złotego rośnie. źródło: NKJP: (pat): Nareszcie większy eksport, Polityka, nr 2254, 2000-07-15 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
8. fizyczny przymus
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- użyć siły
- powstrzymywać, trzymać, zatrzymać siłą
Cytaty
|
Do Turka to nie przemawiało. Chciał nas zatrzymać siłą, dostał więc ode mnie w szczękę centralnie i osunął się padając na ziemię. źródło: NKJP: Wiesław Koluch: Z pamiętnika polskiego najemnika, 2000 |
|
|
Na żądanie okazania dokumentów grupa stała się agresywna, nie chciała podporządkować się poleceniom, zmuszając funkcjonariuszy do użycia siły fizycznej w celu doprowadzenia do radiowozów. źródło: NKJP: Jan Starost: Straż miejska, Biuletyn Informacyjny Rady i Zarządu miasta Jarosławia nr 3 (75), 1999 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
9. w fizyce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii
Połączenia
- siła dośrodkowa, odśrodkowa
- siła grawitacji
- wektor; wartość siły
- wyznaczyć/wyznaczać siłę
Cytaty
|
Podobnie można wyznaczać siłę udźwigu koparki, która jest skierowana pionowo w dół, a więc jej kierunek i zwrot są stałe względem podłoża. źródło: NKJP: Andrzej Dudczak: Koparki: teoria i projektowanie, 2000 |
|
|
O ile pomiar sił skrawania w tokarkach jest stosunkowo prosty, to w innych obrabiarkach, takich jak: frezarki, wiertarko-frezarki, wytaczarki, pomiar jest bardziej złożony. źródło: NKJP: Jan Kosmol: Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem, 1995 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
10. filmu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- stanowić siłę
Cytaty
|
Siłą książki Kłodkowskiego jest postawienie dobrego pytania, słabością - brak przekonującego rozwinięcia tego wątku. źródło: NKJP: Aleksander Kaczorowski: Supermarket i świątynia, Polityka, 2006-07-01 |
|
|
Ta ciekawa maniera prowadzenia fabuły – niespieszna, schodząca nieraz z głównych torów, by przyjrzeć się jakiemuś dziwactwu – stanowi siłę tego serialu, wyróżniającą go na tle napakowanych akcją po brzegi sensacyjniaków w rodzaju „24”. źródło: NKJP: M. Fitzner: Terminator: Seryjny elektroniczny morderca, Esencja, 2009-07-02 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
11. nadprzyrodzona
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Połączenia
- magiczna, nadprzyrodzona, nieznana, tajemnicza; ciemna siła
Cytaty
|
- Mówię wam, on na pewno miał coś wspólnego z tymi duchami na zamku - pogroziła warząchwią, jakby w ten sposób chciała potępić wszystkie ciemne siły, zamruczała jakieś przekleństwo i wycofała się do kuchni. źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1996 |
|
|
Postronnemu obserwatorowi może się wydawać, że jakaś tajemnicza siła ciągnie wszystkie postacie do zguby. źródło: NKJP: Jan Tomkowski: Ciemne skrzydła Ikara. Eseje o rozpaczy, 2009 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
12. fachowa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- siła fachowa, robocza; żywa
Cytaty
|
Coraz więcej ekspertów twierdzi, że Czechy zaczynają się borykać z niedostatkiem siły roboczej, który w konsekwencji zahamuje wzrost gospodarczy. Dziś o pracowników zabiega większość tamtejszych firm - od potężnej i renomowanej Skody po niewielkie bary szybkiej obsługi. źródło: NKJP: Joe Cook: Wysoki poziom zatrudnienia w Czechach może hamować rozwój gospodarki, Gazeta Wyborcza, 1996-02-19 |
|
|
Zgrupowanie to dysponowało więc najcięższym uzbrojeniem, nadającym się do prowadzenia ognia na wprost oraz zakrytych stanowisk ogniowych. Mogło niszczyć siłę żywą, środki opancerzone oraz umocnienia wszelkiego rodzaju. źródło: NKJP: Henryk Zdzisław Figura: 2 Armia Wojska Polskiego pod Budziszynem i Dreznem 22.04-3.05.1945, Bo wolność krzyżami, 2009 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
13. społeczna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- siła polityczna, rządząca, społeczna; zdolna do czegoś; siły reakcji
- reprezentować siłę
Cytaty
|
Nie ma liczących się sił społecznych, które by to generalnie kwestionowały, choć toczą się spory o szczegóły. źródło: NKJP: Aleksander Małachowski: Moskwa dzierży klucze, Gazeta Wyborcza, 1995-10-20 |
|
|
Siły polityczne spod znaku wody święconej ogłosiły krucjatę pod hasłem „Komputery – tak! Wibratory – nie!”. źródło: NKJP: emka: Walenty w automat kopnięty, Dlaczego?, 2009-08-24 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
14. policyjna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna armia
Połączenia
- przeważająca siła; siła graniczna, policyjna, porządkowa, wojskowa
- siła wojska
Cytaty
|
Na stację dotarły dodatkowe siły policyjne i zatrzymano dwunastu najbardziej agresywnych kibiców. źródło: NKJP: (jk): Bijatyka na stacji, Gazeta Radomszczańska, 2009-06-17 |
|
|
Mieszkańcy wsi Wysoka podczas II Wojny Światowej wykazali się bohaterską postawą, szczególnie 1 i 2 września 1939 roku, kiedy to wzięli czynny udział w walkach obronnych przeciwko pancernym siłom wojsk niemieckich nacierających ze Słowacji. źródło: NKJP: (ema): Pomnik poległych utonął w kwiatach, Gazeta Krakowska, 2002-09-02 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |
15. morska
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna armia
Połączenia
- siła lądowa, powietrzna; siły niemieckie
- siła przeciwnika, wroga
- dowódca, dowództwo sił; koncentracja sił
- wzmocnić; rzucić, skierować siły
Cytaty
|
Tak rozpoczęła się historia Drakena, jednego z najbardziej udanych samolotów bojowych skonstruowanych w Szwecji, który sprawdził się zarówno w siłach powietrznych własnego kraju, jak i u kilku innych użytkowników zagranicznych [...]. źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996 |
|
|
W Trójmieście z wizytą przebywał [...] dowódca sił morskich Pakistanu. źródło: NKJP: Jacek Klein: Będzie budować patrolowce?, Dziennik Bałtycki, 2010-10-20 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | siła |
siły |
|
| D. | siły |
sił |
|
| C. | sile |
siłom |
|
| B. | siłę |
siły |
|
| N. | siłą |
siłami |
|
| Ms. | sile |
siłach |
|
| W. | siło |
siły |