UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

usmolić

Chronologizacja

1 połowa XVII w., KorBa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. usmolę
usmolimy
2 os. usmolisz
usmolicie
3 os. usmoli
usmolą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. usmoliłem
+(e)m usmolił
usmoliłam
+(e)m usmoliła
usmoliłom
+(e)m usmoliło
usmoliliśmy
+(e)śmy usmolili
usmoliłyśmy
+(e)śmy usmoliły
2 os. usmoliłeś
+(e)ś usmolił
usmoliłaś
+(e)ś usmoliła
usmoliłoś
+(e)ś usmoliło
usmoliliście
+(e)ście usmolili
usmoliłyście
+(e)ście usmoliły
3 os. usmolił
usmoliła
usmoliło
usmolili
usmoliły

bezosobnik: usmolono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. usmolmy
usmólmy
2 os. usmol
usmól
usmolcie
usmólcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. usmoliłbym
bym usmolił
usmoliłabym
bym usmoliła
usmoliłobym
bym usmoliło
usmolilibyśmy
byśmy usmolili
usmoliłybyśmy
byśmy usmoliły
2 os. usmoliłbyś
byś usmolił
usmoliłabyś
byś usmoliła
usmoliłobyś
byś usmoliło
usmolilibyście
byście usmolili
usmoliłybyście
byście usmoliły
3 os. usmoliłby
by usmolił
usmoliłaby
by usmoliła
usmoliłoby
by usmoliło
usmoliliby
by usmolili
usmoliłyby
by usmoliły

bezosobnik: usmolono by

bezokolicznik: usmolić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

usmoliwszy

gerundium: usmolenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. usmolenie
usmolenia
D. usmolenia
usmoleń
C. usmoleniu
usmoleniom
B. usmolenie
usmolenia
N. usmoleniem
usmoleniami
Ms. usmoleniu
usmoleniach
W. usmolenie
usmolenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: usmolony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. usmolony
usmolony
usmolony
usmolone
usmolona
D. usmolonego
usmolonego
usmolonego
usmolonego
usmolonej
C. usmolonemu
usmolonemu
usmolonemu
usmolonemu
usmolonej
B. usmolonego
usmolonego
usmolony
usmolone
usmoloną
N. usmolonym
usmolonym
usmolonym
usmolonym
usmoloną
Ms. usmolonym
usmolonym
usmolonym
usmolonym
usmolonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. usmoleni
usmoleni
usmolone
usmolone
D. usmolonych
usmolonych
usmolonych
usmolonych
C. usmolonym
usmolonym
usmolonym
usmolonym
B. usmolonych
usmolonych
usmolonych
usmolone
N. usmolonymi
usmolonymi
usmolonymi
usmolonymi
Ms. usmolonych
usmolonych
usmolonych
usmolonych

odpowiedniki aspektowe: smolić , usmalać

Inne uwagi

Zwykle imb

Pochodzenie

Zob. smoła

Definicja

ubrudzić coś sadzą, smarem lub inną czarną albo bardzo ciemną substancją

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zasmolić
hiperonimy:  ubrudzić

Połączenia

  • usmolony sadzą
  • usmolona twarz

Cytaty

Aż miałam na policzkach czarne smugi od łez. A od chusteczki jeszcze nos sobie usmoliłam.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

W gminie Zielonki w Palmową Niedzielę już od godziny piątej wychodzą chłopcy w metrowych czapach ze słomy i kolorowej bibuły, z usmolonymi sadzą twarzami, w kożuchach założonych futrem na wierzch.

źródło: NKJP: Czapy ze słomy, Dziennik Polski, 2000-04-15

[...] będzie powolutku, ze znajomością praw życia głębinowego, wychodzić na poranny apel w usmolonym [...] smarem waciaku i z należnym hartem porać się z całym dwunastogodzinnym roboczym dniem - i tak przez całe pięć lat, jakie mu zostały do końca wyroku.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Krąg pierwszy, t. 1, 1996

W usmolonym drelichu pojechałem do miasta.

źródło: NKJP: Wanda Dybalska: Pijak jestem, ale honor mam, Gazeta Wyborcza, 1997-01-16

Składnia

bez ograniczeń + usmolić +
CO + (CZYM)
bez ograniczeń + usmolić +
CO + (od CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 17.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json