UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

troskać się

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. troskam się
troskamy się
2 os. troskasz się
troskacie się
3 os. troska się
troskają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. troskałem się
+(e)m się troskał
troskałam się
+(e)m się troskała
troskałom się
+(e)m się troskało
troskaliśmy się
+(e)śmy się troskali
troskałyśmy się
+(e)śmy się troskały
2 os. troskałeś się
+(e)ś się troskał
troskałaś się
+(e)ś się troskała
troskałoś się
+(e)ś się troskało
troskaliście się
+(e)ście się troskali
troskałyście się
+(e)ście się troskały
3 os. troskał się
troskała się
troskało się
troskali się
troskały się

bezosobnik: troskano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się troskał
będę się troskać
będę się troskała
będę się troskać
będę się troskało
będę się troskać
będziemy się troskali
będziemy się troskać
będziemy się troskały
będziemy się troskać
2 os. będziesz się troskał
będziesz się troskać
będziesz się troskała
będziesz się troskać
będziesz się troskało
będziesz się troskać
będziecie się troskali
będziecie się troskać
będziecie się troskały
będziecie się troskać
3 os. będzie się troskał
będzie się troskać
będzie się troskała
będzie się troskać
będzie się troskało
będzie się troskać
będą się troskali
będą się troskać
będą się troskały
będą się troskać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. troskajmy się
2 os. troskaj się
troskajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. troskałbym się
bym się troskał
troskałabym się
bym się troskała
troskałobym się
bym się troskało
troskalibyśmy się
byśmy się troskali
troskałybyśmy się
byśmy się troskały
2 os. troskałbyś się
byś się troskał
troskałabyś się
byś się troskała
troskałobyś się
byś się troskało
troskalibyście się
byście się troskali
troskałybyście się
byście się troskały
3 os. troskałby się
by się troskał
troskałaby się
by się troskała
troskałoby się
by się troskało
troskaliby się
by się troskali
troskałyby się
by się troskały

bezosobnik: troskano by się

bezokolicznik: troskać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: troskając się

gerundium: troskanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. troskanie się
troskania się
D. troskania się
troskań się
C. troskaniu się
troskaniom się
B. troskanie się
troskania się
N. troskaniem się
troskaniami się
Ms. troskaniu się
troskaniach się
W. troskanie się
troskania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: troskający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. troskający się
troskający się
troskający się
troskające się
troskająca się
D. troskającego się
troskającego się
troskającego się
troskającego się
troskającej się
C. troskającemu się
troskającemu się
troskającemu się
troskającemu się
troskającej się
B. troskającego się
troskającego się
troskający się
troskające się
troskającą się
N. troskającym się
troskającym się
troskającym się
troskającym się
troskającą się
Ms. troskającym się
troskającym się
troskającym się
troskającym się
troskającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. troskający się
troskający się
troskające się
troskające się
D. troskających się
troskających się
troskających się
troskających się
C. troskającym się
troskającym się
troskającym się
troskającym się
B. troskających się
troskających się
troskających się
troskające się
N. troskającymi się
troskającymi się
troskającymi się
troskającymi się
Ms. troskających się
troskających się
troskających się
troskających się

odpowiednik aspektowy: zatroskać się

Pochodzenie

Zob. troska

1. czyimś losem

Definicja

książk. 
czuć niepokój lub obawę, myśląc, że stanie się lub może stać się coś złego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  martwić się, niepokoić się

Cytaty

Najłatwiej bowiem wyciąć, natomiast sadzić, odtworzyć jest znacznie trudniej niż troskać się za dużym, zacieniającym drzewem.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 34. posiedzenia Senatu RP w dniu 18 lutego 1993 r.

- Zatrucie jakimś alkaloidem? - troskała się Margit. - Na płukanie żołądka za późno...

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: kamienne tablice, 1966

Troska się, że jego choroba może być zaraźliwa [...].

źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009

Wolfgang z trudem ukrywał przede mną niepokój, troskając się zapewne, jakie zamysły mają wobec niego dawni przełożeni, obawiając się też, być może, że naznaczone w ustronnym miejscu spotkanie pachnie trochę pułapką.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Składnia

bez ograniczeń + troskać się +
CZYM
bez ograniczeń + troskać się +
MOWA WPROST
bez ograniczeń + troskać się +
że ZDANIE| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. o kota

Definicja

książk. 
interesować się sytuacją jakieś osoby lub rzeczy, chcąc, aby ich stan był jak najlepszy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  troszczyć się

Cytaty

Przecież tak lubimy hołubić pamięć o tych wygnanych po Jałcie i Poczdamie, tak kochamy naszą martyrologię, tak troskamy się o naszych pobratymców ciemiężonych przez pokolenia za wschodnią granicą.

źródło: NKJP: Andrzej Plęs: Wstyd!, Gazeta Krakowska, 2003-09-10

W Sączu między ludźmi różnych poglądów nie było nienawiści, spotkaliśmy się w domach i wspólnie troskaliśmy się o reperację krzywych płytek na Jagiellońskiej.

źródło: NKJP: Żegnaj, Wieśku, Dziennik Polski, 2001-11-24

Składnia

bez ograniczeń + troskać się +
o KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json