UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dogryzać

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. dogryźć

1. kończyć

Definicja

kończyć gryźć coś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Cytaty

My jeszcze dogryzaliśmy ostatnie tosty z marmoladą, gdy dziedziczka wstała bez słowa i opuściła salę jadalną.

źródło: NKJP: Adam Czerniawski: Narracje ormiańskie

Wypiliśmy i stojąc dogryzaliśmy pośpiesznie gąbczastą bułkę.

źródło: NKJP:Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzam
dogryzamy
2 os. dogryzasz
dogryzacie
3 os. dogryza
dogryzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzałem
+(e)m dogryzał
dogryzałam
+(e)m dogryzała
dogryzałom
+(e)m dogryzało
dogryzaliśmy
+(e)śmy dogryzali
dogryzałyśmy
+(e)śmy dogryzały
2 os. dogryzałeś
+(e)ś dogryzał
dogryzałaś
+(e)ś dogryzała
dogryzałoś
+(e)ś dogryzało
dogryzaliście
+(e)ście dogryzali
dogryzałyście
+(e)ście dogryzały
3 os. dogryzał
dogryzała
dogryzało
dogryzali
dogryzały

bezosobnik: dogryzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dogryzał
będę dogryzać
będę dogryzała
będę dogryzać
będę dogryzało
będę dogryzać
będziemy dogryzali
będziemy dogryzać
będziemy dogryzały
będziemy dogryzać
2 os. będziesz dogryzał
będziesz dogryzać
będziesz dogryzała
będziesz dogryzać
będziesz dogryzało
będziesz dogryzać
będziecie dogryzali
będziecie dogryzać
będziecie dogryzały
będziecie dogryzać
3 os. będzie dogryzał
będzie dogryzać
będzie dogryzała
będzie dogryzać
będzie dogryzało
będzie dogryzać
będą dogryzali
będą dogryzać
będą dogryzały
będą dogryzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzajmy
2 os. dogryzaj
dogryzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzałbym
bym dogryzał
dogryzałabym
bym dogryzała
dogryzałobym
bym dogryzało
dogryzalibyśmy
byśmy dogryzali
dogryzałybyśmy
byśmy dogryzały
2 os. dogryzałbyś
byś dogryzał
dogryzałabyś
byś dogryzała
dogryzałobyś
byś dogryzało
dogryzalibyście
byście dogryzali
dogryzałybyście
byście dogryzały
3 os. dogryzałby
by dogryzał
dogryzałaby
by dogryzała
dogryzałoby
by dogryzało
dogryzaliby
by dogryzali
dogryzałyby
by dogryzały

bezosobnik: dogryzano by

bezokolicznik: dogryzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dogryzając

gerundium: dogryzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogryzanie
dogryzania
D. dogryzania
dogryzań
C. dogryzaniu
dogryzaniom
B. dogryzanie
dogryzania
N. dogryzaniem
dogryzaniami
Ms. dogryzaniu
dogryzaniach
W. dogryzanie
dogryzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dogryzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogryzający
dogryzający
dogryzający
dogryzające
dogryzająca
D. dogryzającego
dogryzającego
dogryzającego
dogryzającego
dogryzającej
C. dogryzającemu
dogryzającemu
dogryzającemu
dogryzającemu
dogryzającej
B. dogryzającego
dogryzającego
dogryzający
dogryzające
dogryzającą
N. dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającą
Ms. dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogryzający
dogryzający
dogryzające
dogryzające
D. dogryzających
dogryzających
dogryzających
dogryzających
C. dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
B. dogryzających
dogryzających
dogryzających
dogryzające
N. dogryzającymi
dogryzającymi
dogryzającymi
dogryzającymi
Ms. dogryzających
dogryzających
dogryzających
dogryzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: dogryzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogryzany
dogryzany
dogryzany
dogryzane
dogryzana
D. dogryzanego
dogryzanego
dogryzanego
dogryzanego
dogryzanej
C. dogryzanemu
dogryzanemu
dogryzanemu
dogryzanemu
dogryzanej
B. dogryzanego
dogryzanego
dogryzany
dogryzane
dogryzaną
N. dogryzanym
dogryzanym
dogryzanym
dogryzanym
dogryzaną
Ms. dogryzanym
dogryzanym
dogryzanym
dogryzanym
dogryzanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogryzani
dogryzani
dogryzane
dogryzane
D. dogryzanych
dogryzanych
dogryzanych
dogryzanych
C. dogryzanym
dogryzanym
dogryzanym
dogryzanym
B. dogryzanych
dogryzanych
dogryzanych
dogryzane
N. dogryzanymi
dogryzanymi
dogryzanymi
dogryzanymi
Ms. dogryzanych
dogryzanych
dogryzanych
dogryzanych

Składnia

bez ograniczeń + dogryzać +
CO

2. słowami

Definicja

pot. 
sprawiać komuś przykrość złośliwymi wypowiedziami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  docinać, dosalać, przygadywać

Połączenia

  • dogryzać bez przerwy
  • dogryzać ciągle, na każdym kroku, ustawicznie, zawsze, żartobliwie
  • lubić dogryzać
  • dogryzać i czepiać się

Cytaty

[...] przyjaźnił się z uczonym księdzem-filozofem z KUL-u. Dogryzałem mu, że jeśli już w liceum zgłębił te sprawy, to za dziesięć lat zostanie pewnie papieżem, a za dwadzieścia samym Bogiem; dogryzałem, wsadzałem szpile, a mimo to nadal był mi autorytetem.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 1997

Patriotyczna opinia miała mu także za złe to hołdowanie francuszczyźnie, w modzie i wzorach zachowania. „Jeszcze Polak po polsku i pisze, i czyta,/ Bo nie cała Warszawa jest blachą pokryta” - dogryzał poeta Ludwik Osiński w krążącym po mieście wierszyku.

źródło: Maria Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski: Znane i nieznane. Rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Kisiel nie miał nic ze świętego dziennikarza i nie kreował siebie na uosobienie sumienia narodowego. Cenił kpinę, dogryzanie usadowionym wygodnie bonzom partyjnym, lecz nie była to tylko sztuka dla sztuki.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski, Panopticum, 1995

Urocze panie kochają się nawzajem, jak to w życiu familijnym bywa, ale też [...] dogryzają sobie i histeryzują.

źródło: NKJP: Osiem kobiet, Dziennik Polski, 2002-11-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzam
dogryzamy
2 os. dogryzasz
dogryzacie
3 os. dogryza
dogryzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzałem
+(e)m dogryzał
dogryzałam
+(e)m dogryzała
dogryzałom
+(e)m dogryzało
dogryzaliśmy
+(e)śmy dogryzali
dogryzałyśmy
+(e)śmy dogryzały
2 os. dogryzałeś
+(e)ś dogryzał
dogryzałaś
+(e)ś dogryzała
dogryzałoś
+(e)ś dogryzało
dogryzaliście
+(e)ście dogryzali
dogryzałyście
+(e)ście dogryzały
3 os. dogryzał
dogryzała
dogryzało
dogryzali
dogryzały

bezosobnik: dogryzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dogryzał
będę dogryzać
będę dogryzała
będę dogryzać
będę dogryzało
będę dogryzać
będziemy dogryzali
będziemy dogryzać
będziemy dogryzały
będziemy dogryzać
2 os. będziesz dogryzał
będziesz dogryzać
będziesz dogryzała
będziesz dogryzać
będziesz dogryzało
będziesz dogryzać
będziecie dogryzali
będziecie dogryzać
będziecie dogryzały
będziecie dogryzać
3 os. będzie dogryzał
będzie dogryzać
będzie dogryzała
będzie dogryzać
będzie dogryzało
będzie dogryzać
będą dogryzali
będą dogryzać
będą dogryzały
będą dogryzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzajmy
2 os. dogryzaj
dogryzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzałbym
bym dogryzał
dogryzałabym
bym dogryzała
dogryzałobym
bym dogryzało
dogryzalibyśmy
byśmy dogryzali
dogryzałybyśmy
byśmy dogryzały
2 os. dogryzałbyś
byś dogryzał
dogryzałabyś
byś dogryzała
dogryzałobyś
byś dogryzało
dogryzalibyście
byście dogryzali
dogryzałybyście
byście dogryzały
3 os. dogryzałby
by dogryzał
dogryzałaby
by dogryzała
dogryzałoby
by dogryzało
dogryzaliby
by dogryzali
dogryzałyby
by dogryzały

bezosobnik: dogryzano by

bezokolicznik: dogryzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dogryzając

gerundium: dogryzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogryzanie
dogryzania
D. dogryzania
dogryzań
C. dogryzaniu
dogryzaniom
B. dogryzanie
dogryzania
N. dogryzaniem
dogryzaniami
Ms. dogryzaniu
dogryzaniach
W. dogryzanie
dogryzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dogryzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogryzający
dogryzający
dogryzający
dogryzające
dogryzająca
D. dogryzającego
dogryzającego
dogryzającego
dogryzającego
dogryzającej
C. dogryzającemu
dogryzającemu
dogryzającemu
dogryzającemu
dogryzającej
B. dogryzającego
dogryzającego
dogryzający
dogryzające
dogryzającą
N. dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającą
Ms. dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogryzający
dogryzający
dogryzające
dogryzające
D. dogryzających
dogryzających
dogryzających
dogryzających
C. dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
B. dogryzających
dogryzających
dogryzających
dogryzające
N. dogryzającymi
dogryzającymi
dogryzającymi
dogryzającymi
Ms. dogryzających
dogryzających
dogryzających
dogryzających

Składnia

Rz osobowy + dogryzać +
KOMU + że ZDANIE
Rz osobowy + dogryzać +
KOMU + MOWA WPROST
Rz osobowy + dogryzać +
KOMU + (CZYM)

3. dokuczać

Definicja

pot. 
być sprawcą lub przyczyną czyjegoś złego samopoczucia lub cierpienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dokuczać

Cytaty

Nie znalazł sojusznika do rozstrzygania problemów metafizycznych, literackich. Pozostał sam. A samotność dogryza.

źródło: NKJP: Skandalista Wojaczek, Dziennik Polski, 1999-09-25

Ja nie walczyłem na froncie wschodnim podczas drugiej wojny światowej [...], ale z tego, co Herr General opowiada, to w owym upalnym lipcu i sierpniu 1941 roku na pewno nie było tam piekła. Partyzanci dogryzali, ale bardziej chyba dogryzały komary.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1997

Rodzicom dzieci wypoczywających w województwie podkarpackim nie podobało się to, że młodsi koloniści mieszkali razem ze starszymi, przez co silniejsi mieli okazję, aby dogryzać młodszym.

źródło: NKJP: (AM), Ruszające się sedesy, Dziennik Polski, 1999-07-21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzam
dogryzamy
2 os. dogryzasz
dogryzacie
3 os. dogryza
dogryzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzałem
+(e)m dogryzał
dogryzałam
+(e)m dogryzała
dogryzałom
+(e)m dogryzało
dogryzaliśmy
+(e)śmy dogryzali
dogryzałyśmy
+(e)śmy dogryzały
2 os. dogryzałeś
+(e)ś dogryzał
dogryzałaś
+(e)ś dogryzała
dogryzałoś
+(e)ś dogryzało
dogryzaliście
+(e)ście dogryzali
dogryzałyście
+(e)ście dogryzały
3 os. dogryzał
dogryzała
dogryzało
dogryzali
dogryzały

bezosobnik: dogryzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dogryzał
będę dogryzać
będę dogryzała
będę dogryzać
będę dogryzało
będę dogryzać
będziemy dogryzali
będziemy dogryzać
będziemy dogryzały
będziemy dogryzać
2 os. będziesz dogryzał
będziesz dogryzać
będziesz dogryzała
będziesz dogryzać
będziesz dogryzało
będziesz dogryzać
będziecie dogryzali
będziecie dogryzać
będziecie dogryzały
będziecie dogryzać
3 os. będzie dogryzał
będzie dogryzać
będzie dogryzała
będzie dogryzać
będzie dogryzało
będzie dogryzać
będą dogryzali
będą dogryzać
będą dogryzały
będą dogryzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzajmy
2 os. dogryzaj
dogryzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzałbym
bym dogryzał
dogryzałabym
bym dogryzała
dogryzałobym
bym dogryzało
dogryzalibyśmy
byśmy dogryzali
dogryzałybyśmy
byśmy dogryzały
2 os. dogryzałbyś
byś dogryzał
dogryzałabyś
byś dogryzała
dogryzałobyś
byś dogryzało
dogryzalibyście
byście dogryzali
dogryzałybyście
byście dogryzały
3 os. dogryzałby
by dogryzał
dogryzałaby
by dogryzała
dogryzałoby
by dogryzało
dogryzaliby
by dogryzali
dogryzałyby
by dogryzały

bezosobnik: dogryzano by

bezokolicznik: dogryzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dogryzając

gerundium: dogryzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogryzanie
dogryzania
D. dogryzania
dogryzań
C. dogryzaniu
dogryzaniom
B. dogryzanie
dogryzania
N. dogryzaniem
dogryzaniami
Ms. dogryzaniu
dogryzaniach
W. dogryzanie
dogryzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dogryzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogryzający
dogryzający
dogryzający
dogryzające
dogryzająca
D. dogryzającego
dogryzającego
dogryzającego
dogryzającego
dogryzającej
C. dogryzającemu
dogryzającemu
dogryzającemu
dogryzającemu
dogryzającej
B. dogryzającego
dogryzającego
dogryzający
dogryzające
dogryzającą
N. dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającą
Ms. dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogryzający
dogryzający
dogryzające
dogryzające
D. dogryzających
dogryzających
dogryzających
dogryzających
C. dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
dogryzającym
B. dogryzających
dogryzających
dogryzających
dogryzające
N. dogryzającymi
dogryzającymi
dogryzającymi
dogryzającymi
Ms. dogryzających
dogryzających
dogryzających
dogryzających

Składnia

bez ograniczeń + dogryzać +
KOMU
Data ostatniej modyfikacji: 19.12.2009
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json