UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dogryźć

Chronologizacja

SPXVI: (inne znaczenie), SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. gryźć

1. skończyć

Definicja

skończyć gryźć coś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

Rysiek! Nie o to chodzi! Ty się znasz, ty umiesz negocjować, a ja gdzie tam. Idź ty! Rysiek dogryzł rogala, strzepnął okruszki z jasnych wąsów i z nowym ożywieniem zapytał [...].

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo, 2004

Ma jeszcze co pić, a głodna nie jest ani trochę, po południu zmęczyła prawie cały kebab. A to, czego nie dogryzła, zmłócił za nią ten młodociany leszczak, który ją zaczepił w westybulu.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzę
dogryziemy
2 os. dogryziesz
dogryziecie
3 os. dogryzie
dogryzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzłem
+(e)m dogryzł
dogryzłam
+(e)m dogryzła
dogryzłom
+(e)m dogryzło
dogryźliśmy
+(e)śmy dogryźli
dogryzłyśmy
+(e)śmy dogryzły
2 os. dogryzłeś
+(e)ś dogryzł
dogryzłaś
+(e)ś dogryzła
dogryzłoś
+(e)ś dogryzło
dogryźliście
+(e)ście dogryźli
dogryzłyście
+(e)ście dogryzły
3 os. dogryzł
dogryzła
dogryzło
dogryźli
dogryzły

bezosobnik: dogryziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryźmy
2 os. dogryź
dogryźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzłbym
bym dogryzł
dogryzłabym
bym dogryzła
dogryzłobym
bym dogryzło
dogryźlibyśmy
byśmy dogryźli
dogryzłybyśmy
byśmy dogryzły
2 os. dogryzłbyś
byś dogryzł
dogryzłabyś
byś dogryzła
dogryzłobyś
byś dogryzło
dogryźlibyście
byście dogryźli
dogryzłybyście
byście dogryzły
3 os. dogryzłby
by dogryzł
dogryzłaby
by dogryzła
dogryzłoby
by dogryzło
dogryźliby
by dogryźli
dogryzłyby
by dogryzły

bezosobnik: dogryziono by

bezokolicznik: dogryźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dogryzłszy

gerundium: dogryzienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogryzienie
dogryzienia
D. dogryzienia
dogryzień
C. dogryzieniu
dogryzieniom
B. dogryzienie
dogryzienia
N. dogryzieniem
dogryzieniami
Ms. dogryzieniu
dogryzieniach
W. dogryzienie
dogryzienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dogryziony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogryziony
dogryziony
dogryziony
dogryzione
dogryziona
D. dogryzionego
dogryzionego
dogryzionego
dogryzionego
dogryzionej
C. dogryzionemu
dogryzionemu
dogryzionemu
dogryzionemu
dogryzionej
B. dogryzionego
dogryzionego
dogryziony
dogryzione
dogryzioną
N. dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzioną
Ms. dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogryzieni
dogryzieni
dogryzione
dogryzione
D. dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych
C. dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
B. dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych
dogryzione
N. dogryzionymi
dogryzionymi
dogryzionymi
dogryzionymi
Ms. dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych

Składnia

Rz żywotny + dogryźć +
CO

2. zagryźć

Definicja

gryząc, spowodować śmierć już zranionego zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

[...] lepszy jest wyżeł. Młynarz Skórzyński miał przed wojną wyżła, to mówił, że nie chciałby mieć lepszego psa. Wszędzie poleci, przyniesie, co się tylko ustrzeli, na wodzie, w bagnach, w krzakach, wyniucha, trafi i jeszcze dogryzie, gdy nie całkiem dostrzelone.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzę
dogryziemy
2 os. dogryziesz
dogryziecie
3 os. dogryzie
dogryzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzłem
+(e)m dogryzł
dogryzłam
+(e)m dogryzła
dogryzłom
+(e)m dogryzło
dogryźliśmy
+(e)śmy dogryźli
dogryzłyśmy
+(e)śmy dogryzły
2 os. dogryzłeś
+(e)ś dogryzł
dogryzłaś
+(e)ś dogryzła
dogryzłoś
+(e)ś dogryzło
dogryźliście
+(e)ście dogryźli
dogryzłyście
+(e)ście dogryzły
3 os. dogryzł
dogryzła
dogryzło
dogryźli
dogryzły

bezosobnik: dogryziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryźmy
2 os. dogryź
dogryźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzłbym
bym dogryzł
dogryzłabym
bym dogryzła
dogryzłobym
bym dogryzło
dogryźlibyśmy
byśmy dogryźli
dogryzłybyśmy
byśmy dogryzły
2 os. dogryzłbyś
byś dogryzł
dogryzłabyś
byś dogryzła
dogryzłobyś
byś dogryzło
dogryźlibyście
byście dogryźli
dogryzłybyście
byście dogryzły
3 os. dogryzłby
by dogryzł
dogryzłaby
by dogryzła
dogryzłoby
by dogryzło
dogryźliby
by dogryźli
dogryzłyby
by dogryzły

bezosobnik: dogryziono by

bezokolicznik: dogryźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dogryzłszy

gerundium: dogryzienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogryzienie
dogryzienia
D. dogryzienia
dogryzień
C. dogryzieniu
dogryzieniom
B. dogryzienie
dogryzienia
N. dogryzieniem
dogryzieniami
Ms. dogryzieniu
dogryzieniach
W. dogryzienie
dogryzienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dogryziony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogryziony
dogryziony
dogryziony
dogryzione
dogryziona
D. dogryzionego
dogryzionego
dogryzionego
dogryzionego
dogryzionej
C. dogryzionemu
dogryzionemu
dogryzionemu
dogryzionemu
dogryzionej
B. dogryzionego
dogryzionego
dogryziony
dogryzione
dogryzioną
N. dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzioną
Ms. dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogryzieni
dogryzieni
dogryzione
dogryzione
D. dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych
C. dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
dogryzionym
B. dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych
dogryzione
N. dogryzionymi
dogryzionymi
dogryzionymi
dogryzionymi
Ms. dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych
dogryzionych

Składnia

Rz żywotny + dogryźć +
CO

3. słowami

Definicja

sprawić komuś przykrość złośliwymi wypowiedziami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dociąć, dosolić, przyciąć, przygadać, przymówić

Cytaty

- Tak się więcej nie baw z gnatem - Wagnerowicz po raz ostatni dogryzł koledze. - Z wojska by dawno cię wyrzucili, wsadzili do paki.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Zwykle wyznawała zasadę „żyj i pozwól żyć innym”, ale w tym przypadku niesprawiedliwość, jakiej doświadczyła ze strony Jeny'ego, była tak wielka, że ogarnęła ją przemożna chęć odwetu. Zebrała się w sobie, by po raz ostatni spróbować mu dogryźć.

źródło: NKJP: Dean R. Koontz: Tunel strachu, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzę
dogryziemy
2 os. dogryziesz
dogryziecie
3 os. dogryzie
dogryzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzłem
+(e)m dogryzł
dogryzłam
+(e)m dogryzła
dogryzłom
+(e)m dogryzło
dogryźliśmy
+(e)śmy dogryźli
dogryzłyśmy
+(e)śmy dogryzły
2 os. dogryzłeś
+(e)ś dogryzł
dogryzłaś
+(e)ś dogryzła
dogryzłoś
+(e)ś dogryzło
dogryźliście
+(e)ście dogryźli
dogryzłyście
+(e)ście dogryzły
3 os. dogryzł
dogryzła
dogryzło
dogryźli
dogryzły

bezosobnik: dogryziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryźmy
2 os. dogryź
dogryźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzłbym
bym dogryzł
dogryzłabym
bym dogryzła
dogryzłobym
bym dogryzło
dogryźlibyśmy
byśmy dogryźli
dogryzłybyśmy
byśmy dogryzły
2 os. dogryzłbyś
byś dogryzł
dogryzłabyś
byś dogryzła
dogryzłobyś
byś dogryzło
dogryźlibyście
byście dogryźli
dogryzłybyście
byście dogryzły
3 os. dogryzłby
by dogryzł
dogryzłaby
by dogryzła
dogryzłoby
by dogryzło
dogryźliby
by dogryźli
dogryzłyby
by dogryzły

bezosobnik: dogryziono by

bezokolicznik: dogryźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dogryzłszy

gerundium: dogryzienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogryzienie
dogryzienia
D. dogryzienia
dogryzień
C. dogryzieniu
dogryzieniom
B. dogryzienie
dogryzienia
N. dogryzieniem
dogryzieniami
Ms. dogryzieniu
dogryzieniach
W. dogryzienie
dogryzienia

Składnia

Rz osobowy + dogryźć +
KOMU + (CZYM)
Rz osobowy + dogryźć +
KOMU + że + ZDANIE
Rz osobowy + dogryźć +
KOMU + MOWA WPROST

4. dokuczyć

Definicja

pot.  pejorat. 
sprawić, że ktoś cierpi lub popada w złe samopoczucie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dokuczyć

Cytaty

Mówił, nie kryjąc swego stanowiska, że chłopi są pazerni, ciemni i sprawy narodowe mają za nic. Potrafią tak dogryźć człowiekowi, że tylko się powiesić.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Szwagier orał, siał i zbierał, nie dzieląc się z nimi, bo przecież mieszkali u niego za darmo, no i czasem, gdy im bieda mocniej dogryzła, dał trochę mąki lub ziemniaków.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1973

Czego chcesz, człowieku - krzyczę. A tamten dalej swoje. Myślisz, że nikt się nie dowie? Ale o czym - drę się jak opętany. Zobaczysz, mendo, tak ci dogryzę, że na ulice się będziesz bał wyjść.

źródło: NKJP: Mariusz Cieślik: Śmieszni kochankowie, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryzę
dogryziemy
2 os. dogryziesz
dogryziecie
3 os. dogryzie
dogryzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzłem
+(e)m dogryzł
dogryzłam
+(e)m dogryzła
dogryzłom
+(e)m dogryzło
dogryźliśmy
+(e)śmy dogryźli
dogryzłyśmy
+(e)śmy dogryzły
2 os. dogryzłeś
+(e)ś dogryzł
dogryzłaś
+(e)ś dogryzła
dogryzłoś
+(e)ś dogryzło
dogryźliście
+(e)ście dogryźli
dogryzłyście
+(e)ście dogryzły
3 os. dogryzł
dogryzła
dogryzło
dogryźli
dogryzły

bezosobnik: dogryziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogryźmy
2 os. dogryź
dogryźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogryzłbym
bym dogryzł
dogryzłabym
bym dogryzła
dogryzłobym
bym dogryzło
dogryźlibyśmy
byśmy dogryźli
dogryzłybyśmy
byśmy dogryzły
2 os. dogryzłbyś
byś dogryzł
dogryzłabyś
byś dogryzła
dogryzłobyś
byś dogryzło
dogryźlibyście
byście dogryźli
dogryzłybyście
byście dogryzły
3 os. dogryzłby
by dogryzł
dogryzłaby
by dogryzła
dogryzłoby
by dogryzło
dogryźliby
by dogryźli
dogryzłyby
by dogryzły

bezosobnik: dogryziono by

bezokolicznik: dogryźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dogryzłszy

gerundium: dogryzienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogryzienie
dogryzienia
D. dogryzienia
dogryzień
C. dogryzieniu
dogryzieniom
B. dogryzienie
dogryzienia
N. dogryzieniem
dogryzieniami
Ms. dogryzieniu
dogryzieniach
W. dogryzienie
dogryzienia

Składnia

Rz osobowy + dogryźć +
KOMU
Data ostatniej modyfikacji: 19.12.2009
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json