Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *kr̥miti 'dawać pożywienie, żywić, karmić'
1. gołębie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | nakarmiać, pożywiać | |
| antonimy: | głodzić | |
| hiperonimy: | zaspokajać |
Połączenia
- karmić dziecko; bezdomnych, głodnych; bydło, konie, krowy, owce, świnie, trzodę; gęsi, gołębie, kaczki, kury, łabędzie, ptaki; pisklęta, prosięta, szczenięta; koty, psy, wiewiórki; rybki
- karmić chlebem, mięsem; mączką kostną, rybną, mięsną..., owsem, paszą, pszenicą, zbożem; butelką, łyżeczką, sondą
- karmić i poić
- karmić dożylnie, sztucznie
Cytaty
|
Ubieram go, karmię, kupuję gazety, papierosy, daję kieszonkowe. źródło: KWSJP: Nie chcę być żoną i głową rodziny, 2003, prasa |
|
|
Skromnie ubrany mężczyzna z nędzną torebką w pasy powoli kruszy chleb i karmi gołębie. źródło: KWSJP: Paweł Althamer: Kantor wiosną, 2005, prasa |
|
|
Mama znosi dwa jaja. Początkowo rodzice karmią młode obficie, tak że te w niedługim czasie je przerastają. źródło: KWSJP: Zwierzęta sześciu kontynentów, 1999, prasa |
|
|
Nie chciała nam gotować, karmiła hamburgerami. źródło: KWSJP: Józef Figura: Gudbaj Cikagowo, 1997, prasa |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
karmię |
karmimy |
|||
| 2 os. |
karmisz |
karmicie |
|||
| 3 os. |
karmi |
karmią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
karmiłem +(e)m karmił |
karmiłam +(e)m karmiła |
karmiłom +(e)m karmiło |
karmiliśmy +(e)śmy karmili |
karmiłyśmy +(e)śmy karmiły |
| 2 os. |
karmiłeś +(e)ś karmił |
karmiłaś +(e)ś karmiła |
karmiłoś +(e)ś karmiło |
karmiliście +(e)ście karmili |
karmiłyście +(e)ście karmiły |
| 3 os. |
karmił |
karmiła |
karmiło |
karmili |
karmiły |
bezosobnik: karmiono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę karmił będę karmić |
będę karmiła będę karmić |
będę karmiło będę karmić |
będziemy karmili będziemy karmić |
będziemy karmiły będziemy karmić |
| 2 os. |
będziesz karmił będziesz karmić |
będziesz karmiła będziesz karmić |
będziesz karmiło będziesz karmić |
będziecie karmili będziecie karmić |
będziecie karmiły będziecie karmić |
| 3 os. |
będzie karmił będzie karmić |
będzie karmiła będzie karmić |
będzie karmiło będzie karmić |
będą karmili będą karmić |
będą karmiły będą karmić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
karmmy |
|
| 2 os. |
karm |
karmcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
karmiłbym bym karmił |
karmiłabym bym karmiła |
karmiłobym bym karmiło |
karmilibyśmy byśmy karmili |
karmiłybyśmy byśmy karmiły |
| 2 os. |
karmiłbyś byś karmił |
karmiłabyś byś karmiła |
karmiłobyś byś karmiło |
karmilibyście byście karmili |
karmiłybyście byście karmiły |
| 3 os. |
karmiłby by karmił |
karmiłaby by karmiła |
karmiłoby by karmiło |
karmiliby by karmili |
karmiłyby by karmiły |
bezosobnik: karmiono by
bezokolicznik: karmić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
karmiąc
gerundium: karmienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | karmienie |
karmienia |
| D. | karmienia |
karmień |
| C. | karmieniu |
karmieniom |
| B. | karmienie |
karmienia |
| N. | karmieniem |
karmieniami |
| Ms. | karmieniu |
karmieniach |
| W. | karmienie |
karmienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: karmiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | karmiący |
karmiący |
karmiący |
karmiące |
karmiąca |
| D. | karmiącego |
karmiącego |
karmiącego |
karmiącego |
karmiącej |
| C. | karmiącemu |
karmiącemu |
karmiącemu |
karmiącemu |
karmiącej |
| B. | karmiącego |
karmiącego |
karmiący |
karmiące |
karmiącą |
| N. | karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącą |
| Ms. | karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | karmiący |
karmiący |
karmiące |
karmiące |
| D. | karmiących |
karmiących |
karmiących |
karmiących |
| C. | karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
| B. | karmiących |
karmiących |
karmiących |
karmiące |
| N. | karmiącymi |
karmiącymi |
karmiącymi |
karmiącymi |
| Ms. | karmiących |
karmiących |
karmiących |
karmiących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: karmiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | karmiony |
karmiony |
karmiony |
karmione |
karmiona |
| D. | karmionego |
karmionego |
karmionego |
karmionego |
karmionej |
| C. | karmionemu |
karmionemu |
karmionemu |
karmionemu |
karmionej |
| B. | karmionego |
karmionego |
karmiony |
karmione |
karmioną |
| N. | karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmioną |
| Ms. | karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | karmieni |
karmieni |
karmione |
karmione |
| D. | karmionych |
karmionych |
karmionych |
karmionych |
| C. | karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionym |
| B. | karmionych |
karmionych |
karmionych |
karmione |
| N. | karmionymi |
karmionymi |
karmionymi |
karmionymi |
| Ms. | karmionych |
karmionych |
karmionych |
karmionych |
odpowiednik aspektowy: nakarmić
Składnia
| Rzżywotny | + | karmić | + |
KOGO/CO +
(CZYM)
|
2. niemowlę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | żywić |
Połączenia
- kobieta, matka, czyjaś żona karmi
- karmić dziecko, niemowlę, noworodka; córkę, syna; małe, młode
- karmić mlekiem matki
- karmić naturalnie, na żądanie
- przestać karmić
- karmić i przewijać, karmić i pielęgnować; przytulać i karmić
- karmiąca matka, karmienie piersią
Cytaty
|
Nie mogłam karmić swojego dziecka - opowiada Ruth. - Nie miałam dla niej w ogóle pokarmu. źródło: KWSJP: Laurence Rees: Doktor Mengele przyjmuje, 2005, prasa |
|
|
Koza się denerwowała, a poza tym miała mało mleka, ponieważ karmi młode. źródło: KWSJP: Z kozą, gliną i wikliną, 2006, prasa |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
karmię |
karmimy |
|||
| 2 os. |
karmisz |
karmicie |
|||
| 3 os. |
karmi |
karmią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
karmiłem +(e)m karmił |
karmiłam +(e)m karmiła |
karmiłom +(e)m karmiło |
karmiliśmy +(e)śmy karmili |
karmiłyśmy +(e)śmy karmiły |
| 2 os. |
karmiłeś +(e)ś karmił |
karmiłaś +(e)ś karmiła |
karmiłoś +(e)ś karmiło |
karmiliście +(e)ście karmili |
karmiłyście +(e)ście karmiły |
| 3 os. |
karmił |
karmiła |
karmiło |
karmili |
karmiły |
bezosobnik: karmiono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę karmił będę karmić |
będę karmiła będę karmić |
będę karmiło będę karmić |
będziemy karmili będziemy karmić |
będziemy karmiły będziemy karmić |
| 2 os. |
będziesz karmił będziesz karmić |
będziesz karmiła będziesz karmić |
będziesz karmiło będziesz karmić |
będziecie karmili będziecie karmić |
będziecie karmiły będziecie karmić |
| 3 os. |
będzie karmił będzie karmić |
będzie karmiła będzie karmić |
będzie karmiło będzie karmić |
będą karmili będą karmić |
będą karmiły będą karmić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
karmmy |
|
| 2 os. |
karm |
karmcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
karmiłbym bym karmił |
karmiłabym bym karmiła |
karmiłobym bym karmiło |
karmilibyśmy byśmy karmili |
karmiłybyśmy byśmy karmiły |
| 2 os. |
karmiłbyś byś karmił |
karmiłabyś byś karmiła |
karmiłobyś byś karmiło |
karmilibyście byście karmili |
karmiłybyście byście karmiły |
| 3 os. |
karmiłby by karmił |
karmiłaby by karmiła |
karmiłoby by karmiło |
karmiliby by karmili |
karmiłyby by karmiły |
bezosobnik: karmiono by
bezokolicznik: karmić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
karmiąc
gerundium: karmienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | karmienie |
karmienia |
| D. | karmienia |
karmień |
| C. | karmieniu |
karmieniom |
| B. | karmienie |
karmienia |
| N. | karmieniem |
karmieniami |
| Ms. | karmieniu |
karmieniach |
| W. | karmienie |
karmienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: karmiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | karmiący |
karmiący |
karmiący |
karmiące |
karmiąca |
| D. | karmiącego |
karmiącego |
karmiącego |
karmiącego |
karmiącej |
| C. | karmiącemu |
karmiącemu |
karmiącemu |
karmiącemu |
karmiącej |
| B. | karmiącego |
karmiącego |
karmiący |
karmiące |
karmiącą |
| N. | karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącą |
| Ms. | karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | karmiący |
karmiący |
karmiące |
karmiące |
| D. | karmiących |
karmiących |
karmiących |
karmiących |
| C. | karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
| B. | karmiących |
karmiących |
karmiących |
karmiące |
| N. | karmiącymi |
karmiącymi |
karmiącymi |
karmiącymi |
| Ms. | karmiących |
karmiących |
karmiących |
karmiących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: karmiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | karmiony |
karmiony |
karmiony |
karmione |
karmiona |
| D. | karmionego |
karmionego |
karmionego |
karmionego |
karmionej |
| C. | karmionemu |
karmionemu |
karmionemu |
karmionemu |
karmionej |
| B. | karmionego |
karmionego |
karmiony |
karmione |
karmioną |
| N. | karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmioną |
| Ms. | karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | karmieni |
karmieni |
karmione |
karmione |
| D. | karmionych |
karmionych |
karmionych |
karmionych |
| C. | karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionym |
| B. | karmionych |
karmionych |
karmionych |
karmione |
| N. | karmionymi |
karmionymi |
karmionymi |
karmionymi |
| Ms. | karmionych |
karmionych |
karmionych |
karmionych |
Składnia
| Rzżywotny | + | karmić | + |
KOGO/CO +
(CZYM)
|
3. frazesami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | przekazywać |
Połączenia
- telewizja karmi; media karmią czymś
- karmić ludzi, naród, społeczeństwo; duszę, wyobraźnię
- karmić jakimiś informacjami, obrazami, opowieściami...; bzdurami, iluzjami, mitami, morałami, obietnicami, pochlebstwami, skandalami, wspomnieniami, złudzeniami; kłamstwem, półprawdą; nadzieją
Cytaty
|
To, czym karmią nas media, to w większości tandeta i paskudztwo. źródło: KWSJP: Cezary Polak: Legenda o świętym Waglewskim, 2005, prasa |
|
|
Okazało się, że wbrew hollywoodzkim teoriom widz wcale nie chciał być ciągle karmiony sztucznością i kłamstwem. źródło: KWSJP: Mariusz Margal: OD CIN(S DO RUIN CINECITTY, 1949, prasa |
|
|
Teraz dopiero poznałem bajki, bo w dzieciństwie ani matka, ani ojciec nie karmili mnie bajkami, ale najwyżej Makuszyńskim. źródło: KWSJP: Jerzy Stefan Stawiński: Smutnych losów Jana Piszczyka ciąg dalszy, 1986 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
karmię |
karmimy |
|||
| 2 os. |
karmisz |
karmicie |
|||
| 3 os. |
karmi |
karmią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
karmiłem +(e)m karmił |
karmiłam +(e)m karmiła |
karmiłom +(e)m karmiło |
karmiliśmy +(e)śmy karmili |
karmiłyśmy +(e)śmy karmiły |
| 2 os. |
karmiłeś +(e)ś karmił |
karmiłaś +(e)ś karmiła |
karmiłoś +(e)ś karmiło |
karmiliście +(e)ście karmili |
karmiłyście +(e)ście karmiły |
| 3 os. |
karmił |
karmiła |
karmiło |
karmili |
karmiły |
bezosobnik: karmiono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę karmił będę karmić |
będę karmiła będę karmić |
będę karmiło będę karmić |
będziemy karmili będziemy karmić |
będziemy karmiły będziemy karmić |
| 2 os. |
będziesz karmił będziesz karmić |
będziesz karmiła będziesz karmić |
będziesz karmiło będziesz karmić |
będziecie karmili będziecie karmić |
będziecie karmiły będziecie karmić |
| 3 os. |
będzie karmił będzie karmić |
będzie karmiła będzie karmić |
będzie karmiło będzie karmić |
będą karmili będą karmić |
będą karmiły będą karmić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
karmmy |
|
| 2 os. |
karm |
karmcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
karmiłbym bym karmił |
karmiłabym bym karmiła |
karmiłobym bym karmiło |
karmilibyśmy byśmy karmili |
karmiłybyśmy byśmy karmiły |
| 2 os. |
karmiłbyś byś karmił |
karmiłabyś byś karmiła |
karmiłobyś byś karmiło |
karmilibyście byście karmili |
karmiłybyście byście karmiły |
| 3 os. |
karmiłby by karmił |
karmiłaby by karmiła |
karmiłoby by karmiło |
karmiliby by karmili |
karmiłyby by karmiły |
bezosobnik: karmiono by
bezokolicznik: karmić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
karmiąc
gerundium: karmienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | karmienie |
karmienia |
| D. | karmienia |
karmień |
| C. | karmieniu |
karmieniom |
| B. | karmienie |
karmienia |
| N. | karmieniem |
karmieniami |
| Ms. | karmieniu |
karmieniach |
| W. | karmienie |
karmienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: karmiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | karmiący |
karmiący |
karmiący |
karmiące |
karmiąca |
| D. | karmiącego |
karmiącego |
karmiącego |
karmiącego |
karmiącej |
| C. | karmiącemu |
karmiącemu |
karmiącemu |
karmiącemu |
karmiącej |
| B. | karmiącego |
karmiącego |
karmiący |
karmiące |
karmiącą |
| N. | karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącą |
| Ms. | karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | karmiący |
karmiący |
karmiące |
karmiące |
| D. | karmiących |
karmiących |
karmiących |
karmiących |
| C. | karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
karmiącym |
| B. | karmiących |
karmiących |
karmiących |
karmiące |
| N. | karmiącymi |
karmiącymi |
karmiącymi |
karmiącymi |
| Ms. | karmiących |
karmiących |
karmiących |
karmiących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: karmiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | karmiony |
karmiony |
karmiony |
karmione |
karmiona |
| D. | karmionego |
karmionego |
karmionego |
karmionego |
karmionej |
| C. | karmionemu |
karmionemu |
karmionemu |
karmionemu |
karmionej |
| B. | karmionego |
karmionego |
karmiony |
karmione |
karmioną |
| N. | karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmioną |
| Ms. | karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | karmieni |
karmieni |
karmione |
karmione |
| D. | karmionych |
karmionych |
karmionych |
karmionych |
| C. | karmionym |
karmionym |
karmionym |
karmionym |
| B. | karmionych |
karmionych |
karmionych |
karmione |
| N. | karmionymi |
karmionymi |
karmionymi |
karmionymi |
| Ms. | karmionych |
karmionych |
karmionych |
karmionych |
Składnia
| Rzosobowy | + | karmić | + |
KOGO/CO +
CZYM
|