UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sarkać

Chronologizacja

1500, SStp
Inne znaczenie: 'pić głośno i powoli'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sarkam
sarkamy
2 os. sarkasz
sarkacie
3 os. sarka
sarkają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sarkałem
+(e)m sarkał
sarkałam
+(e)m sarkała
sarkałom
+(e)m sarkało
sarkaliśmy
+(e)śmy sarkali
sarkałyśmy
+(e)śmy sarkały
2 os. sarkałeś
+(e)ś sarkał
sarkałaś
+(e)ś sarkała
sarkałoś
+(e)ś sarkało
sarkaliście
+(e)ście sarkali
sarkałyście
+(e)ście sarkały
3 os. sarkał
sarkała
sarkało
sarkali
sarkały

bezosobnik: sarkano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę sarkał
będę sarkać
będę sarkała
będę sarkać
będę sarkało
będę sarkać
będziemy sarkali
będziemy sarkać
będziemy sarkały
będziemy sarkać
2 os. będziesz sarkał
będziesz sarkać
będziesz sarkała
będziesz sarkać
będziesz sarkało
będziesz sarkać
będziecie sarkali
będziecie sarkać
będziecie sarkały
będziecie sarkać
3 os. będzie sarkał
będzie sarkać
będzie sarkała
będzie sarkać
będzie sarkało
będzie sarkać
będą sarkali
będą sarkać
będą sarkały
będą sarkać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sarkajmy
2 os. sarkaj
sarkajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sarkałbym
bym sarkał
sarkałabym
bym sarkała
sarkałobym
bym sarkało
sarkalibyśmy
byśmy sarkali
sarkałybyśmy
byśmy sarkały
2 os. sarkałbyś
byś sarkał
sarkałabyś
byś sarkała
sarkałobyś
byś sarkało
sarkalibyście
byście sarkali
sarkałybyście
byście sarkały
3 os. sarkałby
by sarkał
sarkałaby
by sarkała
sarkałoby
by sarkało
sarkaliby
by sarkali
sarkałyby
by sarkały

bezosobnik: sarkano by

bezokolicznik: sarkać

imiesłów przysłówkowy współczesny: sarkając

gerundium: sarkanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sarkanie
sarkania
D. sarkania
sarkań
C. sarkaniu
sarkaniom
B. sarkanie
sarkania
N. sarkaniem
sarkaniami
Ms. sarkaniu
sarkaniach
W. sarkanie
sarkania

imiesłów przymiotnikowy czynny: sarkający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sarkający
sarkający
sarkający
sarkające
sarkająca
D. sarkającego
sarkającego
sarkającego
sarkającego
sarkającej
C. sarkającemu
sarkającemu
sarkającemu
sarkającemu
sarkającej
B. sarkającego
sarkającego
sarkający
sarkające
sarkającą
N. sarkającym
sarkającym
sarkającym
sarkającym
sarkającą
Ms. sarkającym
sarkającym
sarkającym
sarkającym
sarkającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sarkający
sarkający
sarkające
sarkające
D. sarkających
sarkających
sarkających
sarkających
C. sarkającym
sarkającym
sarkającym
sarkającym
B. sarkających
sarkających
sarkających
sarkające
N. sarkającymi
sarkającymi
sarkającymi
sarkającymi
Ms. sarkających
sarkających
sarkających
sarkających

odpowiednik aspektowy: sarknąć

Pochodzenie

psł. sr̥kati 'głośno wciągać ustami płynny pokarm'

Definicja

książk. 
wyrażać niezadowolenie z jakiegoś powodu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  narzekać, utyskiwać, wyrzekać

Połączenia

  • sarkać na koszty, na rząd, na szkolnictwo
  • sarkać między sobą
  • sarkać pod nosem

Cytaty

Śni, że chodzi po Warszawie, Krakowie i Gdańsku. Że spogląda na błękitną wodę Zatoki Gdańskiej, że uśmiecha się do polskich dziewcząt, a gdy poczuje głód, zjada jarzynową z bułką, nie sarkając na przydługą kolejkę w barze.

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję Ci, Pacyfiku, 1985

W tłumie słychać było również sarkania na władzę.

źródło: NKJP: (pij): Prezydent na Bałuckim Rynku, Express Ilustrowany, 2002-09-25

Kolejka w osiedlowym sklepie posuwała się niemrawo. Ludzie czekali na koszyki, później tłoczyli się przed ladą, sarkając, że sprzedawczyni zbyt powoli wycina odcinki kartek na mięso.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Pociąg do Stalinogrodu i inne opowiadania, 2009

Początki były dziwne. - Baba w mundurze? – dziwili się i sarkali starzy wyjadacze. Jednak z czasem wszystko się unormowało.

źródło: NKJP: Maciej Węgrzyn: Nie ma zmiłuj, Gazeta Wrocławska, 2003-03-11

Niebawem powstała czterdziestotysięczna armia, w której panowała surowa dyscyplina. Nikt już nie śmiał sarkać lub buntować się przeciwko jego rozkazom; najdrobniejsze nawet próby nieposłuszeństwa podlegały karze utraty życia.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Składnia

bez ograniczeń + sarkać +
(na CO/KOGO)
bez ograniczeń + sarkać +
(że ZDANIE)
bez ograniczeń + sarkać +
(MOWA WPROST)
Data ostatniej modyfikacji: 10.06.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json