Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
czniam |
czniamy |
|||
| 2 os. |
czniasz |
czniacie |
|||
| 3 os. |
cznia |
czniają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
czniałem +(e)m czniał |
czniałam +(e)m czniała |
czniałom +(e)m czniało |
cznialiśmy +(e)śmy czniali |
czniałyśmy +(e)śmy czniały |
| 2 os. |
czniałeś +(e)ś czniał |
czniałaś +(e)ś czniała |
czniałoś +(e)ś czniało |
cznialiście +(e)ście czniali |
czniałyście +(e)ście czniały |
| 3 os. |
czniał |
czniała |
czniało |
czniali |
czniały |
bezosobnik: czniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę czniał będę czniać |
będę czniała będę czniać |
będę czniało będę czniać |
będziemy czniali będziemy czniać |
będziemy czniały będziemy czniać |
| 2 os. |
będziesz czniał będziesz czniać |
będziesz czniała będziesz czniać |
będziesz czniało będziesz czniać |
będziecie czniali będziecie czniać |
będziecie czniały będziecie czniać |
| 3 os. |
będzie czniał będzie czniać |
będzie czniała będzie czniać |
będzie czniało będzie czniać |
będą czniali będą czniać |
będą czniały będą czniać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
czniajmy |
|
| 2 os. |
czniaj |
czniajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
czniałbym bym czniał |
czniałabym bym czniała |
czniałobym bym czniało |
cznialibyśmy byśmy czniali |
czniałybyśmy byśmy czniały |
| 2 os. |
czniałbyś byś czniał |
czniałabyś byś czniała |
czniałobyś byś czniało |
cznialibyście byście czniali |
czniałybyście byście czniały |
| 3 os. |
czniałby by czniał |
czniałaby by czniała |
czniałoby by czniało |
cznialiby by czniali |
czniałyby by czniały |
bezosobnik: czniano by
bezokolicznik: czniać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
czniając
gerundium: cznianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | cznianie |
czniania |
| D. | czniania |
czniań |
| C. | cznianiu |
cznianiom |
| B. | cznianie |
czniania |
| N. | cznianiem |
cznianiami |
| Ms. | cznianiu |
cznianiach |
| W. | cznianie |
czniania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: czniający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | czniający |
czniający |
czniający |
czniające |
czniająca |
| D. | czniającego |
czniającego |
czniającego |
czniającego |
czniającej |
| C. | czniającemu |
czniającemu |
czniającemu |
czniającemu |
czniającej |
| B. | czniającego |
czniającego |
czniający |
czniające |
czniającą |
| N. | czniającym |
czniającym |
czniającym |
czniającym |
czniającą |
| Ms. | czniającym |
czniającym |
czniającym |
czniającym |
czniającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | czniający |
czniający |
czniające |
czniające |
| D. | czniających |
czniających |
czniających |
czniających |
| C. | czniającym |
czniającym |
czniającym |
czniającym |
| B. | czniających |
czniających |
czniających |
czniające |
| N. | czniającymi |
czniającymi |
czniającymi |
czniającymi |
| Ms. | czniających |
czniających |
czniających |
czniających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: czniany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | czniany |
czniany |
czniany |
czniane |
czniana |
| D. | cznianego |
cznianego |
cznianego |
cznianego |
cznianej |
| C. | cznianemu |
cznianemu |
cznianemu |
cznianemu |
cznianej |
| B. | cznianego |
cznianego |
czniany |
czniane |
cznianą |
| N. | cznianym |
cznianym |
cznianym |
cznianym |
cznianą |
| Ms. | cznianym |
cznianym |
cznianym |
cznianym |
cznianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | czniani |
czniani |
czniane |
czniane |
| D. | cznianych |
cznianych |
cznianych |
cznianych |
| C. | cznianym |
cznianym |
cznianym |
cznianym |
| B. | cznianych |
cznianych |
cznianych |
czniane |
| N. | cznianymi |
cznianymi |
cznianymi |
cznianymi |
| Ms. | cznianych |
cznianych |
cznianych |
cznianych |
Pochodzenie
"Być może pozostaje w związku z czes. čnět, čnít ‘sterczeć, wystawać; wznosić się’ (SCP), słc. čnieť ‘wznosić się, przewyższać wysokością, być widocznym z daleka’ (KSSJ), z ps. *čьněti *čьn’ǫ: *čьnějǫ ‘sterczeć, wznosić się, wystawać’. [...] Zmiana znaczenia: ‘wznosić się, przewyższać wysokością’ > ‘unosić się pychą, wywyższać się, lekceważyć’ "(Fał SPP)
Definicja
Noty o użyciu
Wyraz bardzo niestosowny, na graniczy wulgarności.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ktoś olewa ciepłym moczem kogoś/coś, lać, olewać, zlewać |
Cytaty
|
Wydawałoby się, że życie anarchisty pozbawione jest wszelkich stresów. Taki anarchista to cznia sobie wszystko i wszystkich, a Państwo przede wszystkim. źródło: NKJP: Kuba Tatarkiewicz, Computerworld, |
|
|
A tymczasem na świecie romantycy czniali patriotyzmy i zajmowali się miejscem człowieka w świecie, pasjonowali się jego nieracjonalnym źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] nie jestem w stanie odróżnić pastiszu country od country niepastiszowego. Czniam równo jedno i drugie, w każdym razie. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] dowiedziałem się, że [...] pozwali mnie za wpisy na Twitterze. Na sumę, która wielokrotnie przekracza moje dochody. Cóż, przyjemne to nie jest, ale po pięćdziesiątym procesie zacząłem przyzwyczajać. Czniam to. źródło: Internet: tysol.pl |
Składnia
|
+ | czniać | + |
KOGO/CO
|