UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spłonić się

Chronologizacja

1808, Johann Jakob Dusch, Listy moralne, t. 2, tłum. Franciszek Siarczyński, polona.pl

Pochodzenie

Zob. płonić

1. ze wstydu

Definicja

książk.

zrobić się czerwonym na twarzy na skutek odczuć takich jak wstyd lub zakłopotanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zapłonić się
	hiperonimy:	poczerwienieć, zaczerwienić się, zarumienić się

Połączenia

spłonić się na twarzy
spłonić się ze wstydu
spłonić się lekko, niewinnie
spłonić się jak panienka

Cytaty

	- Pan mnie pamięta? - zwrócił się do niższego. Ten w jednej chwili, w śmieszny i wręcz rozczulający sposób, spłonił się jak panienka. - Tak, pamiętam. źródło: NKJP: Piotr Krawczyk: Plamka światła, 1997
	Jeden z profesorów [...] ścisnął mu dłoń nieco mocniej niż inni, ściskał ją też nieco dłużej, właściwie to wyraźnie dłużej, na tyle długo, by Adam poczuł się zmieszany, zawstydzony, profesor ściskał tak długo, aż Adam się spłonił, zarumienił [...]. źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009
	- Przepraszam - spłoniła się niewinnie. źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Ruchy, 2008
	Obawiam się, że mogę się spłonić, a w moim wieku to już nie przystoi. źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spłonię się	spłonimy się
2 os.	spłonisz się	spłonicie się
3 os.	spłoni się	spłonią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spłoniłem się +(e)m się spłonił	spłoniłam się +(e)m się spłoniła	spłoniłom się +(e)m się spłoniło	spłoniliśmy się +(e)śmy się spłonili	spłoniłyśmy się +(e)śmy się spłoniły
2 os.	spłoniłeś się +(e)ś się spłonił	spłoniłaś się +(e)ś się spłoniła	spłoniłoś się +(e)ś się spłoniło	spłoniliście się +(e)ście się spłonili	spłoniłyście się +(e)ście się spłoniły
3 os.	spłonił się	spłoniła się	spłoniło się	spłonili się	spłoniły się

bezosobnik: spłoniono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spłońmy się
2 os.	spłoń się	spłońcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spłoniłbym się bym się spłonił	spłoniłabym się bym się spłoniła	spłoniłobym się bym się spłoniło	spłonilibyśmy się byśmy się spłonili	spłoniłybyśmy się byśmy się spłoniły
2 os.	spłoniłbyś się byś się spłonił	spłoniłabyś się byś się spłoniła	spłoniłobyś się byś się spłoniło	spłonilibyście się byście się spłonili	spłoniłybyście się byście się spłoniły
3 os.	spłoniłby się by się spłonił	spłoniłaby się by się spłoniła	spłoniłoby się by się spłoniło	spłoniliby się by się spłonili	spłoniłyby się by się spłoniły

bezosobnik: spłoniono by się

bezokolicznik: spłonić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

spłoniwszy się

gerundium: spłonienie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spłonienie się	spłonienia się
D.	spłonienia się	spłonień się
C.	spłonieniu się	spłonieniom się
B.	spłonienie się	spłonienia się
N.	spłonieniem się	spłonieniami się
Ms.	spłonieniu się	spłonieniach się
W.	spłonienie się	spłonienia się

odpowiednik aspektowy: płonić się

2. stać się czerwonym