Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *rajь 'szczęśliwa, błogosławiona kraina'
Prawdopodobnie jedno z zapożyczeń staroirańskich z zakresu wierzeń religijnych (por. awest. rāy- 'bogactwo, szczęście', stind. rayiḥ 'dobro, posiadanie, bogactwo')
1. w Biblii
Definicja
Noty o użyciu
Pisane również wielką literą.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | eden, rajski ogród |
Połączenia
- biblijny, ziemski raj
- raj i piekło
- bramy; opis, wyobrażenia; mit raju
- tęsknota za rajem
- mit o raju; życie w raju
- wygnać, wygnany, wygnanie, wypędzeni, wypędzenie z raju
Cytaty
|
Bóg stworzył ogród, znany powszechnie jako ogród rajski, i osadził w nim Adama (dosł.: człowieka), aby nim zarządzał i miał nad nim pieczę. Rosło tam mnóstwo rozmaitych drzew miłych oku i pożytecznych przez swoje rozkoszne owoce. W samym środku raju stało „drzewo życia” i „drzewo poznania dobra i zła”. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963 |
|
|
Kto popełnił grzech, winien być ukarany karą, która oczyszcza i wyzwala. Wyrok wydany na wygnańców biblijnego raju nie był aktem zemsty ze strony Boga, lecz był karą. źródło: NKJP: Józef Tischner: Świat ludzkiej nadziei : wybór szkiców filozoficznych 1966-1975, 1975 |
|
|
Dopiero po wygnaniu z raju człowiek z przerażeniem odkrywa, że już nie ma powrotu do sytego bezpieczeństwa i innego wyjścia jak podjęcie trudu istnienia. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Dookoła świata, Gazety Wyborczej - Magazyn, 1998-11-27- |
|
|
Skojarzenie ognia i miecza ognistego przywodzi obrazy biblijne ze Starego Testamentu („Bóg wygnał Adama, a przed rajem rozkoszy postawił cherubina i płomienisty miecz wirujący, aby strzegły drogi do drzewca życia” [...] źródło: NKJP: Krystyna Ratajska: Neomesjanistyczni spadkobiercy Mickiewicza, 1998 |
|
|
Krajobrazy kalifornijskie wydały mi się ze wszystkiego na świecie najpodobniejsze do moich wyobrażeń o ziemskim Raju. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Przestrzeń dzieł wiecznych : eseje o tradycji kultury śródziemnomorskiej, 1993 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | raj |
raje |
|
| D. | raju |
rajów |
|
| C. | rajowi |
rajom |
|
| B. | raj |
raje |
|
| N. | rajem |
rajami |
|
| Ms. | raju |
rajach |
|
| W. | raju |
raje |
2. po śmierci
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | niebo |
Połączenia
- raj i piekło, czyściec i raj, niebo i raj
- bramy raju
- droga do raju
- życie w raju
- dostać się, pójść, trafić, wejść do raju
- znaleźć się w raju
Cytaty
|
Opis raju daje nam sam Chrystus, który mówi, że ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało, co Bóg przygotował dla swoich wiernych. - Jezus nie mówi wprost, czym jest niebo, jak będzie wyglądał pobyt w niebie, tymczasem w tradycji chrześcijańskiej wyobrażenia raju są szczegółowo opisane. źródło: NKJP: (K.W.): Tamten świat, Dziennik Polski, 2001-10-31 |
|
|
Wierzyli nawet, że konfrontacja z reżimem, który uważali za grzeszny, jest konieczna i potrzebna, by na całym Kaukazie zapanowało Królestwo Boże, Dom Wiary. Byli gotowi na męczeńską śmierć, bo miała im ona otworzyć bramy do raju. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004 |
|
|
W islamie po śmierci mężczyzny kobiety palą świece przez czterdzieści dni i nocy, by ułatwić zmarłemu drogę do raju. źródło: NKJP: Andrzej Osęka: Zachód i zarazem wschód, Gazeta Wyborcza,1996-11-02 |
|
|
Jeśli przeważają grzechy, zmarły zostaje ukarany, jeśli przeważają dobre czyny, osiąga szczęście w raju. źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Rzeczy ostateczne człowieka i świata: eschatologia zaratusztrianizmu, 2005 |
|
|
Od Chrystusa wiemy, że jeszcze w dniu śmierci miał być w raju. Powiedział do łotra po prawicy: „Dziś ze Mną będziesz w raju” (Łk 23, 43). źródło: NKJP: Maciej Giertych: Dnia trzeciego…, prasa, 1992 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | raj |
raje |
|
| D. | raju |
rajów |
|
| C. | rajowi |
rajom |
|
| B. | raj |
raje |
|
| N. | rajem |
rajami |
|
| Ms. | raju |
rajach |
|
| W. | raju |
raje |
Inne uwagi
Zwykle lp
3. dla narciarzy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | eldorado |
Połączenia
- istny; prawdziwy; finansowy, handlowy, podatkowy; narciarski, piłkarski, turystyczny; wodny; ptasi raj
- raj dla archeologów; dla grzybiarzy; dla narciarzy, dla płetwonurków, dla rowerzystów, dla turystów; dla wędkarzy; dla amatorów czegoś, dla miłośników narciarstwa, przyrody, wędkowania...; dla smakoszy; dla inwestorów, dla kolekcjonerów; dla fałszerzy, dla oszustów, dla piratów, dla przemytników, dla przestępców, dla terrorystów, dla złodziei; dla dzieci, dla maluchów; dla ptactwa, dla zwierząt
- bramy, przedsionek; ucieczka do raju
- raj znajduje się gdzieś
- poszukiwać, szukać raju
- obiecywać, osiągnąć, stworzyć; coś przypomina raj
- nazwać coś rajem
- trafić, wejść, wrócić, wstąpić do raju
- coś zamienia się w raj
- być, zamieszkać, znaleźć się w raju
- czuć się, mieć jak w raju
Cytaty
|
Szczyrk jest uważany, obok Zakopanego, za najważniejszy ośrodek narciarski Polski i jeden z większych w Europie. Jest prawdziwym rajem dla narciarzy. źródło: NKJP: (O): Atrakcyjny Szczyrk, Dziennik Polski - Podróże, 2001-02-13 |
|
|
Warszawa stała się w tym miesiącu rajem dla melomanów. Kolejną dla nich atrakcją był znakomity środowy występ Orchestre de Paris w Filharmonii Narodowej. źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: Grała Orchestre de Paris, Gazeta Wyborcza, 1997-11-14 |
|
|
Okolica jest przepiękna, dookoła lasy i jeziora. Raj dla grzybiarzy, zielarzy, myśliwych, wędkarzy. źródło: NKJP: Lidia Cichocka: Niecodzienny prezent dla klasztoru!, Echo Dnia, 2006-08-01 |
|
|
W niektóre dni prawie sto procent radiowozów zajęte jest obsługą wypadków i na nic innego już sił policyjnych nie starcza. Taka sytuacja to raj dla samochodowych złodziei i drogowych rozbójników. źródło: NKJP: Krzysztof Łoziński: Horror drogowy, Gazeta Wyborcza, 1997-10-22 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | raj |
raje |
|
| D. | raju |
rajów |
|
| C. | rajowi |
rajom |
|
| B. | raj |
raje |
|
| N. | rajem |
rajami |
|
| Ms. | raju |
rajach |
|
| W. | raju |
raje |
Składnia
|
+ | raj | + |
dla KOGO
|
|
|
+ | raj | + |
JAKI
|
4. dzieciństwa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | eden |
Połączenia
- istny; prawdziwy; amerykański, europejski; kapitalistyczny, komunistyczny, socjalistyczny; sowiecki; muzułmański; tropikalny; przysłowiowy; sztuczny; ziemski raj
- raj dzieciństwa
- raj na ziemi
- rodzaj; kawałek, skrawek; smak; symbol; wizja; wrota raju
- marzenia o raju; pobyt, życie w raju
- być, zamieszkać, znaleźć się w raju
- czuć się, mieć jak w raju
Cytaty
|
Dzięki technice, postępom w opanowaniu przyrody miało powstać, jak to marzyło się Baconowi, „królestwo człowieka”, rodzaj raju na ziemi, społeczność, która cieszyłaby się pokojem, dobrobytem, brakiem epidemii, chorób i dolegliwości starczych, wyzwolona z lęku i uciążliwego wysiłku. źródło: NKJP: Ryszard Panasiuk: Filozofia : historia i współczesność : studia, odczyty, eseje, 2001 |
|
|
Tak bardzo kochamy tu przebywać, że często wstajemy wcześnie rano, siadamy z kawą przy oknie i zdając sobie sprawę z tego, że trochę przesadzamy (szczególnie przy niezwykłej pogodzie) mówimy: Jak tu jest pięknie! Mieszkamy w raju. źródło: NKJP: Mieszkamy w raju..., Dziennik Polski -- Dom, 2002-02-06 |
|
|
Przyznano ich 100 tys. Większość z załatwionych odmownie będzie zapewne próbować po raz drugi i trzeci. Niektórzy, gdy im się nie powiedzie, będą szukać możliwości nielegalnego wyjazdu do amerykańskiego raju. źródło: NKJP: Z bazaru za ocean, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-09-05 |
|
|
Kochanie, toż to istny raj! Pachnące kwietnymi olejkami łąki, przesiąknięte gęstym aromatem igliwie, powietrze surowe jak ryba... źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Ruchy, 2008 |
|
|
Jeśli jednak jesteś z nim, bo nienawidzisz samotności, rzuć go natychmiast. W porównaniu z tym samotność wyda ci się upragnionym rajem. źródło: NKJP: W świecie uczuć, prasa, 2001 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | raj |
raje |
|
| D. | raju |
rajów |
|
| C. | rajowi |
rajom |
|
| B. | raj |
raje |
|
| N. | rajem |
rajami |
|
| Ms. | raju |
rajach |
|
| W. | raju |
raje |