UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sposób

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

ogsł. *sъposobъ 'uczynienie, urządzenie, przygotowanie czegoś według siebie, na swoją modłę'

Rzeczownik od psł. przedrostkowego czasownika *sъ-posobiti ‘uczynić coś, urządzić według siebie’ (pol. daw. sposobić się)

1. działania

Definicja

ujęcie tego, jak się coś dzieje lub jak coś jest robione

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sposobek, sposobik

Połączenia

  • dwojaki; następujący; nowy, tradycyjny; odmienny; charakterystyczny, określony, oryginalny, specjalny, specyficzny, szczególny; własny; dowolny; dziwny, tajemniczy; podstawowy, prosty; skuteczny; cudowny, dobry, właściwy sposób; rozmaite sposoby
  • drugi sposób
  • sposób bytowania, funkcjonowania, istnienia, życia; komunikowania, przekazywania, reagowania; polowania, poruszania; osiągania celu; działania, postępowania, prowadzenia, rozwiązania, rozwiązywania, traktowania, wykorzystania, załatwienia; zdobywania; finansowania czegoś
  • zmiana sposobu
  • określać, opisać; znaleźć sposób

Cytaty

Wyeliminujesz facetów, którzy mają alergię na mądre i pewne siebie kobiety (takich nie lubimy), a zyskasz dozgonną wdzięczność paru nieśmiałych przystojniaków, którzy nie mają pomysłu na oryginalny sposób rozpoczęcia rozmowy z przebojową kobietą jak ty (takich uwielbiamy).

źródło: NKJP: comorandka: Cosmopolitan, nr 03, 2001

Hanssen jest bardzo ostrożny, w końcu jest fachowcem od łapania szpiegów - nigdy nie spotyka się z żadnym łącznikiem bezpośrednio. Sam ustala sposób przekazywania informacji, prosty system skrzynek kontaktowych i znaków rozpoznawczych.

źródło: NKJP: Michał Wichowski: Agent nr 1, CKM, nr 05/05, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sposób
 sposoby
D. sposobu
 sposobów
C. sposobowi
 sposobom
B. sposób
 sposoby
N. sposobem
 sposobami
Ms. sposobie
 sposobach
W. sposobie
 sposoby

Składnia

bez ograniczeń + sposób +
(CZEGO )

2. mówienia

Definicja

ogół charakterystycznych cech, które odnoszą się w określonym zakresie do jakiejś osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sposobik

Połączenia

  • sposób mówienia, myślenia, rozumienia, rozumowania; postrzegania, przeżywania, widzenia, wyrażania się

Cytaty

Kobieta to bardzo dziwna istota. Prawie każda z nich ma w sobie duszę artystki i patrząc w lustro, widzi rzeźbiarkę, która wie, jak uformować męski charakter i sposób bycia.

źródło: NKJP: Edward Grenby: DZIEŃ NIEPODLEGŁOŚCI CZYLI CO KOBIETA MOŻE ZROBIĆ Z MĘŻCZYZNĄ, CKM, nr 05/05, 2000

Na zmianę sposobu ubierania się wpłynęło kilka czynników. Przede wszystkim ludność wiejska była uboga, a tradycyjne stroje chłopskie były droższe od produkowanej już wtedy fabrycznie odzieży.

źródło: NKJP: Tomasz Ziętek: Po strojach ich poznacie!, Tygodnik Rybnicki, 2007-03-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sposób
 sposoby
D. sposobu
 sposobów
C. sposobowi
 sposobom
B. sposób
 sposoby
N. sposobem
 sposobami
Ms. sposobie
 sposobach
W. sposobie
 sposoby

Składnia

bez ograniczeń + sposób +
(CZEGO)

3. na nudę

Definicja

coś, co umożliwia osiągnięcie stanu pożądanego w określonym zakresie

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sposobek, sposobik

Połączenia

  • sposób na biznes; na życie, na szczęście; na obejście przepisów, na poprawę czegoś; na nudę; na kłopoty, na kaca, na stres; na dziewczynę; na kobiety, na facetów;

Cytaty

Pomyślałem z zazdrością, że właśnie znalazł sposób na nudę.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Bo przecież świadome i odpowiedzialne życie to najlepszy sposób na poprawę samopoczucia!

źródło: NKJP: Henryka Bochniarz, Jacek Santorski: Bądź sobą i wygraj: 10 podpowiedzi dla aktywnej kobiety , 2003

Czasem rozmowa jest najlepszym sposobem na oczyszczenie duszy.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Skarb w glinianym naczyniu źródło, 2008

Ale przynajmniej wiemy, jaki on ma sposób na kobiety. A ty, Maksiu? Jak ty to robisz?

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sposób
 sposoby
D. sposobu
 sposobów
C. sposobowi
 sposobom
B. sposób
 sposoby
N. sposobem
 sposobami
Ms. sposobie
 sposobach
W. sposobie
 sposoby

Składnia

bez ograniczeń + sposób +
(na KOGO/CO)

Frazeologizmy

ktoś bierze się na sposób
ktoś wziął się na sposób
na swój sposób
na wszelkie sposoby
na wszystkie sposoby
wszelkimi sposobami
wszystkimi sposobami
na wszystkie możliwe sposoby
na wszelkie możliwe sposoby
wszystkimi możliwymi sposobami
wszelkimi możliwymi sposobami
w jakiś sposób
w pewien sposób
w jakiś sposób
w pewien sposób
w żaden sposób
Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN