Chronologizacja
Inne znaczenie: 'śpiewać, ćwierkać (o ptakach)'
Pochodzenie
psł. *golsiti 'wydawać głos, mówić głośno, wołać'
1. poglądy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | rozpowszechniać |
Połączenia
- myśliciel, polityk, prorok głosi
- głosić doktrynę, hasła, hipotezę, idee, koncepcję, naukę, opinię, poglądy, program, przekonania, sądy, teorię, tezę, zasadę; konieczność czegoś, pochwałę czegoś; frazesy, slogany; herezje; czyjąś chwałę, kult kogoś; miłość, pokój, wiarę, wolność słowa; Dobrą Nowinę, Ewangelię
- głosić jawnie, konsekwentnie, oficjalnie, otwarcie, publicznie, śmiało
- iść, zacząć głosić
- chodzić i głosić, wyznawać i głosić
Cytaty
|
Głoszono tezy, że świat pełen jest przeciwieństw. źródło: KWSJP: Stanisław Jedynak: Bogowie, władcy i zwykli ludzie, 1986 |
|
|
Z dnia na dzień wzgardził doczesnością, rozdał majątek żebrakom i poszedł na pustynię rozmyślać i głosić Słowo Boże. źródło: KWSJP: Marcin Wolski: Agent dołu, 1988 |
|
|
Opierał przyrodoznawstwo i medycynę na poznaniu doświadczalnym oraz głosił potrzebę uczenia się od natury. źródło: KWSJP: Wacław Gołembowicz: Wędrowiec, 1963 |
|
|
Zginęli śmiercią bohaterów, oddali życie za głoszone przez siebie prawdy. źródło: KWSJP: Stanisław Haduch: W służbie Eskulapa, 1986 |
|
|
Wyznając zasady stoików, głosił publicznie, że wierzy w bogów, i składał sam ofiary na ołtarzu Jowisza Kapitolińskiego. źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Gasnące słońce, 1958 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
głoszę |
głosimy |
|||
| 2 os. |
głosisz |
głosicie |
|||
| 3 os. |
głosi |
głoszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głosiłem +(e)m głosił |
głosiłam +(e)m głosiła |
głosiłom +(e)m głosiło |
głosiliśmy +(e)śmy głosili |
głosiłyśmy +(e)śmy głosiły |
| 2 os. |
głosiłeś +(e)ś głosił |
głosiłaś +(e)ś głosiła |
głosiłoś +(e)ś głosiło |
głosiliście +(e)ście głosili |
głosiłyście +(e)ście głosiły |
| 3 os. |
głosił |
głosiła |
głosiło |
głosili |
głosiły |
bezosobnik: głoszono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę głosił będę głosić |
będę głosiła będę głosić |
będę głosiło będę głosić |
będziemy głosili będziemy głosić |
będziemy głosiły będziemy głosić |
| 2 os. |
będziesz głosił będziesz głosić |
będziesz głosiła będziesz głosić |
będziesz głosiło będziesz głosić |
będziecie głosili będziecie głosić |
będziecie głosiły będziecie głosić |
| 3 os. |
będzie głosił będzie głosić |
będzie głosiła będzie głosić |
będzie głosiło będzie głosić |
będą głosili będą głosić |
będą głosiły będą głosić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
głośmy |
|
| 2 os. |
głoś |
głoście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głosiłbym bym głosił |
głosiłabym bym głosiła |
głosiłobym bym głosiło |
głosilibyśmy byśmy głosili |
głosiłybyśmy byśmy głosiły |
| 2 os. |
głosiłbyś byś głosił |
głosiłabyś byś głosiła |
głosiłobyś byś głosiło |
głosilibyście byście głosili |
głosiłybyście byście głosiły |
| 3 os. |
głosiłby by głosił |
głosiłaby by głosiła |
głosiłoby by głosiło |
głosiliby by głosili |
głosiłyby by głosiły |
bezosobnik: głoszono by
bezokolicznik: głosić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
głosząc
gerundium: głoszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | głoszenie |
głoszenia |
| D. | głoszenia |
głoszeń |
| C. | głoszeniu |
głoszeniom |
| B. | głoszenie |
głoszenia |
| N. | głoszeniem |
głoszeniami |
| Ms. | głoszeniu |
głoszeniach |
| W. | głoszenie |
głoszenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: głoszący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głoszący |
głoszący |
głoszący |
głoszące |
głosząca |
| D. | głoszącego |
głoszącego |
głoszącego |
głoszącego |
głoszącej |
| C. | głoszącemu |
głoszącemu |
głoszącemu |
głoszącemu |
głoszącej |
| B. | głoszącego |
głoszącego |
głoszący |
głoszące |
głoszącą |
| N. | głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącą |
| Ms. | głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głoszący |
głoszący |
głoszące |
głoszące |
| D. | głoszących |
głoszących |
głoszących |
głoszących |
| C. | głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
| B. | głoszących |
głoszących |
głoszących |
głoszące |
| N. | głoszącymi |
głoszącymi |
głoszącymi |
głoszącymi |
| Ms. | głoszących |
głoszących |
głoszących |
głoszących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: głoszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głoszony |
głoszony |
głoszony |
głoszone |
głoszona |
| D. | głoszonego |
głoszonego |
głoszonego |
głoszonego |
głoszonej |
| C. | głoszonemu |
głoszonemu |
głoszonemu |
głoszonemu |
głoszonej |
| B. | głoszonego |
głoszonego |
głoszony |
głoszone |
głoszoną |
| N. | głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszoną |
| Ms. | głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głoszeni |
głoszeni |
głoszone |
głoszone |
| D. | głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
| C. | głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
| B. | głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
głoszone |
| N. | głoszonymi |
głoszonymi |
głoszonymi |
głoszonymi |
| Ms. | głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
Składnia
| Rzosobowy | + | głosić | + |
CO
|
| Rzosobowy | + | głosić | + |
że ZDANIE
|
2. legenda, zasada
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- aksjomat, doktryna, hipoteza, idea, koncepcja, legenda, opinia, porzekadło, przepis, teoria, teza, zasada; komunikat, oświadczenie; plotka, wieść; napis, transparent głosi
- głosić istnienie czegoś, jakieś prawdy
Cytaty
|
Stoimy przed wykopanym tu w 1948 roku pniem jakiegoś drzewa iglastego, należącego - jak głosi tabliczka informacyjna - do rodziny podcarpus […]. Archeologiczny olbrzym ma trzy metry średnicy. źródło: KWSJP: Stefan Henel: Spotkania nad brzegami, 1952 |
|
|
Stał się zaciekłym zwolennikiem hipotezy głoszącej możliwość kontaktów jakichś przedstawicieli pozaziemskiej cywilizacji z Ziemią. źródło: NKJP: Internet |
|
|
W okolicach Pafos [...], między trzema skałami, miała wyłonić się z morskiej piany najpiękniejsza z greckich bogiń Afrodyta. [...] Legenda głosi, że jedno opłynięcie skał odmładza o rok. źródło: KWSJP: Krzysztof Grzybowski: Wyspa, gdzie narodziła się Afrodyta, Życie Warszawy, 2002, nr 20 |
|
|
Plotki głoszą, że większe interesy gangu finansują „porządni” biznesmeni. źródło: KWSJP: Monika Kwiatkowska: Jak gangster z gangsterem, Dziennik Polski, 1998-02-13 |
|
|
Plakaty i napisy na billboardach głosiły „Nie chcemy obcokrajowców”, „Turcja poza Unią”. źródło: KWSJP: Dzwonek alarmowy, Trybuna, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
głoszę |
głosimy |
|||
| 2 os. |
głosisz |
głosicie |
|||
| 3 os. |
głosi |
głoszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głosiłem +(e)m głosił |
głosiłam +(e)m głosiła |
głosiłom +(e)m głosiło |
głosiliśmy +(e)śmy głosili |
głosiłyśmy +(e)śmy głosiły |
| 2 os. |
głosiłeś +(e)ś głosił |
głosiłaś +(e)ś głosiła |
głosiłoś +(e)ś głosiło |
głosiliście +(e)ście głosili |
głosiłyście +(e)ście głosiły |
| 3 os. |
głosił |
głosiła |
głosiło |
głosili |
głosiły |
bezosobnik: głoszono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę głosił będę głosić |
będę głosiła będę głosić |
będę głosiło będę głosić |
będziemy głosili będziemy głosić |
będziemy głosiły będziemy głosić |
| 2 os. |
będziesz głosił będziesz głosić |
będziesz głosiła będziesz głosić |
będziesz głosiło będziesz głosić |
będziecie głosili będziecie głosić |
będziecie głosiły będziecie głosić |
| 3 os. |
będzie głosił będzie głosić |
będzie głosiła będzie głosić |
będzie głosiło będzie głosić |
będą głosili będą głosić |
będą głosiły będą głosić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
głośmy |
|
| 2 os. |
głoś |
głoście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głosiłbym bym głosił |
głosiłabym bym głosiła |
głosiłobym bym głosiło |
głosilibyśmy byśmy głosili |
głosiłybyśmy byśmy głosiły |
| 2 os. |
głosiłbyś byś głosił |
głosiłabyś byś głosiła |
głosiłobyś byś głosiło |
głosilibyście byście głosili |
głosiłybyście byście głosiły |
| 3 os. |
głosiłby by głosił |
głosiłaby by głosiła |
głosiłoby by głosiło |
głosiliby by głosili |
głosiłyby by głosiły |
bezosobnik: głoszono by
bezokolicznik: głosić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
głosząc
gerundium: głoszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | głoszenie |
głoszenia |
| D. | głoszenia |
głoszeń |
| C. | głoszeniu |
głoszeniom |
| B. | głoszenie |
głoszenia |
| N. | głoszeniem |
głoszeniami |
| Ms. | głoszeniu |
głoszeniach |
| W. | głoszenie |
głoszenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: głoszący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głoszący |
głoszący |
głoszący |
głoszące |
głosząca |
| D. | głoszącego |
głoszącego |
głoszącego |
głoszącego |
głoszącej |
| C. | głoszącemu |
głoszącemu |
głoszącemu |
głoszącemu |
głoszącej |
| B. | głoszącego |
głoszącego |
głoszący |
głoszące |
głoszącą |
| N. | głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącą |
| Ms. | głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głoszący |
głoszący |
głoszące |
głoszące |
| D. | głoszących |
głoszących |
głoszących |
głoszących |
| C. | głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
| B. | głoszących |
głoszących |
głoszących |
głoszące |
| N. | głoszącymi |
głoszącymi |
głoszącymi |
głoszącymi |
| Ms. | głoszących |
głoszących |
głoszących |
głoszących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: głoszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głoszony |
głoszony |
głoszony |
głoszone |
głoszona |
| D. | głoszonego |
głoszonego |
głoszonego |
głoszonego |
głoszonej |
| C. | głoszonemu |
głoszonemu |
głoszonemu |
głoszonemu |
głoszonej |
| B. | głoszonego |
głoszonego |
głoszony |
głoszone |
głoszoną |
| N. | głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszoną |
| Ms. | głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głoszeni |
głoszeni |
głoszone |
głoszone |
| D. | głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
| C. | głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
| B. | głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
głoszone |
| N. | głoszonymi |
głoszonymi |
głoszonymi |
głoszonymi |
| Ms. | głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
Składnia
| Rznieżywotny | + | głosić | + |
CO
|
| Rznieżywotny | + | głosić | + |
że ZDANIE
|
| Rznieżywotny | + | głosić | + |
MOWA WPROST
|
3. kazanie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Połączenia
- kapelan, kaznodzieja, ksiądz, misjonarz głosi
- głosić homilię, kazanie, rekolekcje; wykłady
- głosić w kościele, w radiu, w parlamencie
Cytaty
|
Był wyznania prawosławnego. Jednak w kościele rzymskokatolickim głosił rekolekcje. źródło: KWSJP: Jadwiga Michalczyk: Profesor Sergiusz Riabinin, Nasze Czuby, 1997, nr 58 |
|
|
Jechał głosić katechezy neokatechumenalne. źródło: KWSJP: Henryk Dziadosz SJ: Doświadczyć Boga: życie chrześcijańskie w ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli, 2000 |
|
|
Odnosi się teraz wrażenie, że ATK jest bardziej znana za granicą niż w Warszawie [...]. Nasi pracownicy głosili wykłady na prawie 40 uniwersytetach zagranicznych. źródło: KWSJP: Grzegosz Niegodzisz: Mówi „Słowu” ks. Prof. Remigiusz SOBAŃSKI rektor Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, Słowo Powszechne, 1981, nr 248 |
|
|
Poza katechezą miałem normalne obowiązki wikarego: głoszenie kazań, spowiadanie, prowadzenie pogrzebów. źródło: KWSJP: Jan Paulas; Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
głoszę |
głosimy |
|||
| 2 os. |
głosisz |
głosicie |
|||
| 3 os. |
głosi |
głoszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głosiłem +(e)m głosił |
głosiłam +(e)m głosiła |
głosiłom +(e)m głosiło |
głosiliśmy +(e)śmy głosili |
głosiłyśmy +(e)śmy głosiły |
| 2 os. |
głosiłeś +(e)ś głosił |
głosiłaś +(e)ś głosiła |
głosiłoś +(e)ś głosiło |
głosiliście +(e)ście głosili |
głosiłyście +(e)ście głosiły |
| 3 os. |
głosił |
głosiła |
głosiło |
głosili |
głosiły |
bezosobnik: głoszono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę głosił będę głosić |
będę głosiła będę głosić |
będę głosiło będę głosić |
będziemy głosili będziemy głosić |
będziemy głosiły będziemy głosić |
| 2 os. |
będziesz głosił będziesz głosić |
będziesz głosiła będziesz głosić |
będziesz głosiło będziesz głosić |
będziecie głosili będziecie głosić |
będziecie głosiły będziecie głosić |
| 3 os. |
będzie głosił będzie głosić |
będzie głosiła będzie głosić |
będzie głosiło będzie głosić |
będą głosili będą głosić |
będą głosiły będą głosić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
głośmy |
|
| 2 os. |
głoś |
głoście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głosiłbym bym głosił |
głosiłabym bym głosiła |
głosiłobym bym głosiło |
głosilibyśmy byśmy głosili |
głosiłybyśmy byśmy głosiły |
| 2 os. |
głosiłbyś byś głosił |
głosiłabyś byś głosiła |
głosiłobyś byś głosiło |
głosilibyście byście głosili |
głosiłybyście byście głosiły |
| 3 os. |
głosiłby by głosił |
głosiłaby by głosiła |
głosiłoby by głosiło |
głosiliby by głosili |
głosiłyby by głosiły |
bezosobnik: głoszono by
bezokolicznik: głosić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
głosząc
gerundium: głoszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | głoszenie |
głoszenia |
| D. | głoszenia |
głoszeń |
| C. | głoszeniu |
głoszeniom |
| B. | głoszenie |
głoszenia |
| N. | głoszeniem |
głoszeniami |
| Ms. | głoszeniu |
głoszeniach |
| W. | głoszenie |
głoszenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: głoszący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głoszący |
głoszący |
głoszący |
głoszące |
głosząca |
| D. | głoszącego |
głoszącego |
głoszącego |
głoszącego |
głoszącej |
| C. | głoszącemu |
głoszącemu |
głoszącemu |
głoszącemu |
głoszącej |
| B. | głoszącego |
głoszącego |
głoszący |
głoszące |
głoszącą |
| N. | głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącą |
| Ms. | głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głoszący |
głoszący |
głoszące |
głoszące |
| D. | głoszących |
głoszących |
głoszących |
głoszących |
| C. | głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
głoszącym |
| B. | głoszących |
głoszących |
głoszących |
głoszące |
| N. | głoszącymi |
głoszącymi |
głoszącymi |
głoszącymi |
| Ms. | głoszących |
głoszących |
głoszących |
głoszących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: głoszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głoszony |
głoszony |
głoszony |
głoszone |
głoszona |
| D. | głoszonego |
głoszonego |
głoszonego |
głoszonego |
głoszonej |
| C. | głoszonemu |
głoszonemu |
głoszonemu |
głoszonemu |
głoszonej |
| B. | głoszonego |
głoszonego |
głoszony |
głoszone |
głoszoną |
| N. | głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszoną |
| Ms. | głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głoszeni |
głoszeni |
głoszone |
głoszone |
| D. | głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
| C. | głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
głoszonym |
| B. | głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
głoszone |
| N. | głoszonymi |
głoszonymi |
głoszonymi |
głoszonymi |
| Ms. | głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
głoszonych |
odpowiednik aspektowy: wygłosić
Składnia
| Rzosobowy | + | głosić | + |
CO
|