Chronologizacja
Inne znaczenia: 'języczek (na podniebieniu); ropień na migdałkach; sopel lodu'
Pochodzenie
1. zatyczka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | czop |
Połączenia
- zatkać coś czopkiem
Cytaty
|
[...] żyto wsypuje się do gąsiora [...], zalewa się 1 litrem roztworu kwasu cytrynowego [...] w przegotowanej i ostudzonej wodzie. Zatkać czopkiem czystej waty. źródło: Alicja Bogiel: Jak zrobić wino z żyta, Gazeta Lubuska, 2011-08-23 (gazetalubuska.pl) |
|
|
Można w danej kłodzie wywiercić wiele otworów o średnicy ponad 1 cm, napełnić je grzybnią ziarnistą i zamknąć czopkiem drewnianym lub korkiem. źródło: Internet: grzybyhobby.pl |
|
|
Czopek uszczelki dolnej [...] służy do doszczelnienia uszczelki dolnej w celu utrzymania właściwego ciśnienia w dolnej krawędzi bezpieczeństwa bramy przemysłowej. źródło: Internet: sklep.haiko.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czopek |
czopki |
|
| D. | czopka |
czopków |
|
| C. | czopkowi |
czopkom |
|
| B. | czopek |
czopki |
|
| N. | czopkiem |
czopkami |
|
| Ms. | czopku |
czopkach |
|
| W. | czopku |
czopki |
2. stożkowy przedmiot
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | czop |
Cytaty
|
Obiekt ten musi robić wrażenie [...]. Podobny taki czopek stoi w Barcelonie. źródło: Internet: sara-studio.flog.pl |
|
|
W 1849 roku kapitan [...] opatentował pocisk, który jak się wydawało, mógł rozwiązać problem ładowania broni. Nie był już kulisty, a w dnie miał wyżłobienie w kształcie stożka, w którym znajdował się żelazny czopek. źródło: Internet: insomnia.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czopek |
czopki |
|
| D. | czopka |
czopków |
|
| C. | czopkowi |
czopkom |
|
| B. | czopek |
czopki |
|
| N. | czopkiem |
czopkami |
|
| Ms. | czopku |
czopkach |
|
| W. | czopku |
czopki |
3. ropny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | czop |
Cytaty
|
Właściwie nawet nie wiem, czy to jęczmień, bo spuchnięta jest cała górna powieka, a ropnego czopka nie widać. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] ja na szczęście uniknęłam zatkania kanalika, bo wydaje mi się, że w porę zareagowałam. Zauważyłam biały czopek na brodawce, czyli najprawdopodobniej zatkane ujście kanalika. źródło: Internet: hafija.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czopek |
czopki |
|
| D. | czopka |
czopków |
|
| C. | czopkowi |
czopkom |
|
| B. | czopek |
czopki |
|
| N. | czopkiem |
czopkami |
|
| Ms. | czopku |
czopkach |
|
| W. | czopku |
czopki |
4. przeciwbólowy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | lek |
Połączenia
- czopek glicerynowy; przeciwgorączkowy, przeczyszczający; czopki rozluźniające
- czopki i tabletki
- paracetamol w czopku
- dostać, podać czopek; stosować czopki
Cytaty
|
Podano mi kroplówkę na skurcze, jakiś zastrzyk i czopek. źródło: NKJP: Lekcja położnictwa, Gazeta Wyborcza, 1994-10-04 |
|
|
Dzieciństwo mi się przypomina, gdy matka trzymała na rękach mojego młodszego brata, który miał drgawki od wysokiej temperatury, a ja nie potrafiłem znaleźć czopka przeciwgorączkowego. źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007 |
|
|
Osoby z wrażliwym żołądkiem powinny rozważyć wzięcie leku w postaci czopka, gdyż wchłania się natychmiast do krwi i mniej podrażnia błonę śluzową żołądka. źródło: NKJP: Maria Zawała: Kiedy łupie w kręgosłupie, Dziennik Zachodni, 2005-10-22 |
|
|
Dzieciom podawaj tylko środki dla nich przeznaczone, najlepiej w czopkach lub w zawiesinie. źródło: NKJP: Przeziębieniow SOS, Express Ilustrowany, 2002-10-23 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czopek |
czopki |
|
| D. | czopka |
czopków |
|
| C. | czopkowi |
czopkom |
|
| B. | czopek |
czopki |
|
| N. | czopkiem |
czopkami |
|
| Ms. | czopku |
czopkach |
|
| W. | czopku |
czopki |
5. w siatkówce oka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Połączenia
- czopki i pręciki
Cytaty
|
W roku 1967 Nagrodę Nobla otrzymał amerykański biochemik [...] za wyjaśnienie roli witaminy A w procesach widzenia. Jest ona istotnym składnikiem barwnika wzrokowego (czerwieni wzrokowej w pręcikach i czopkach siatkówki). źródło: NKJP: Jacek Roik: Choroby cywilizacyjne, 2008 |
|
|
Czopki [...] są krótsze i grubsze od pręcików. U zwierząt ssących czopki występują w mniejszej liczbie niż pręciki, u ptaków natomiast są one liczniejsze. Podobnie jak w pręcikach rozróżnia się w obrębie czopków człony zewnętrzny i wewnętrzny. źródło: NKJP: Jan Zarzycki, Jan Kuryszko: Anatomia mikroskopowa zwierząt domowych i człowieka, 1995 |
|
|
Komórki fotorecepcyjne siatkówki: czopki i pręciki charakteryzują się podobnym planem budowy oraz posiadają jednakowy system absorpcji fotonów związany z obecnością rodopsyny i jej pochodnych źródło: NKJP: Katarzyna Bednarska, Barbara Wachowic: Sygnał swietlny UV w układach biologicznych, 2000 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czopek |
czopki |
|
| D. | czopka |
czopków |
|
| C. | czopkowi |
czopkom |
|
| B. | czopek |
czopki |
|
| N. | czopkiem |
czopkami |
|
| Ms. | czopku |
czopkach |
|
| W. | czopku |
czopki |
6. o człowieku
Definicja
Noty o użyciu
Używane jako wyzwisko.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Cytaty
|
Będę się upierał, że nie brak nam ludzi mądrych. Jedni są naukowcami, inni artystami... A niektórzy muszą być czopkami. źródło: NKJP: Czysta Krytyka Miernoty: Stanisław Jerzy Lec, Czysta Krytyka Miernoty: Stanisław Jerzy Lec, 2000 |
|
|
A co dobrego zrobili pozostali czopkowie z [...] lewicy? Zrobili coś więcej, choć większe mieli możliwości? źródło: Internet: malbork.naszemiasto.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czopek |
czopkowie |
ndepr |
| czopki |
depr | ||
| D. | czopka |
czopków |
|
| C. | czopkowi |
czopkom |
|
| B. | czopka |
czopków |
|
| N. | czopkiem |
czopkami |
|
| Ms. | czopku |
czopkach |
|
| W. | czopku |
czopkowi |
ndepr |
| czopki |
depr |