UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

figuralny

Chronologizacja

1575, SPXVI

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. figuralny
figuralny
figuralny
figuralne
figuralna
D. figuralnego
figuralnego
figuralnego
figuralnego
figuralnej
C. figuralnemu
figuralnemu
figuralnemu
figuralnemu
figuralnej
B. figuralnego
figuralnego
figuralny
figuralne
figuralną
N. figuralnym
figuralnym
figuralnym
figuralnym
figuralną
Ms. figuralnym
figuralnym
figuralnym
figuralnym
figuralnej
W. figuralny
figuralny
figuralny
figuralne
figuralna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. figuralni
figuralni
figuralne
figuralne
D. figuralnych
figuralnych
figuralnych
figuralnych
C. figuralnym
figuralnym
figuralnym
figuralnym
B. figuralnych
figuralnych
figuralnych
figuralne
N. figuralnymi
figuralnymi
figuralnymi
figuralnymi
Ms. figuralnych
figuralnych
figuralnych
figuralnych
W. figuralni
figuralni
figuralne
figuralne

Pochodzenie

Zob. figura

1. ornament

Definicja

szt. 
przedstawiający postacie ludzi lub zwierząt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  figurowy

Połączenia

  • ornament, ul figuralny; dekoracja, grupa, kompozycja, polichromia, rzeźba, scena figuralna; malowidło, płótno figuralne

Cytaty

Na gzymsie tym wspierają się łuki archiwolty, ozdobione motywami figuralnymi i zwierzęcymi, symbolizującymi cnoty i grzechy ludzkie.

źródło: NKJP: Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska: przewodnik, 1989

Umieszczone na nich sceny figuralne przedstawiają akt ofiarowania danej świątyni Chrystusowi lub Matce Najświętszej przez postaci fundatorów.

źródło: NKJP: Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie zaprasza, Zeszyty Poetyckie, 2010

Inny teolog, Klemens Aleksandryjski, zakazał posiadania jakichkolwiek przedstawień figuralnych, nawet na pieczęciach.

źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska: Cud oblicze, Polityka 2009-04-11

Wici winorośli, liście dębu, żołędzie i kwiaty, figuralna scena polowania na niedźwiedzia z myśliwymi, psami i dzikiem, wiewiórka i motyw fontanny mówią o życiu, miłości i zdrowiu, o płodności i owocowaniu, o skrzętności i czystości.

źródło: NKJP: Agnieszka Morawińska: Portret Katarzyny Ostrogskiej, Gazeta Wyborcza 1999-05-15

2. język

Definicja

lit.  przest. 
taki, który przekazuje wybrane treści nie wprost, a przy użyciu idiomów, metafor czy innych środków językowych odnoszących się pozornie do czegoś innego niż to, o czym faktycznie mowa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:  figuratywny, figuryczny

Cytaty

Błąd myślenia figuralnego polega na tym, że ktoś pewne zwroty obrazowe, sformułowane przez siebie czy przez kogoś innego, bierze w znaczeniu dosłownym i wysnuwa stąd dziwaczne lub fałszywe konsekwencje.

źródło: NKJP: Zygmunt Ziembiński: Logika praktyczna, 1958

W trybie rygorystycznej analizy języka figuralnego u Rousseau, Nietzschego, Rilkego i Prousta Paul de Man próbuje wykazać, że krytyczne i historycznoliterackie lektury wspierają się na przeoczeniach, przeinaczeniach oraz przemilczeniach najgroźniejszych, ale zarazem najciekawszych i najistotniejszych momentów pisarskich.

źródło: Internet: biblionetka.pl

3. śpiew

Definicja

muz. 
o muzyce i śpiewie: wielogłosowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Połączenia

  • śpiew figuralny, msza, muzyka figuralna

Cytaty

Przeciwko uprawianiu wielogłosowej muzyki w kościołach, niezrozumiałości i „krzykliwości” muzyki figuralnej protestowali jednak duchowni - zarówno ewangelicy, jak katolicy.

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

Kultura chóru zawdzięcza swe powstanie i rozwój Kościołowi od czasu, gdy obok monodycznego chorału gregoriańskiego pojawił się śpiew figuralny, czyli wielogłosowy.

źródło: Joanna Szkolnicka: Elbląskie chóry kościelne i konfesyjne, towarzystwa śpiewacze w latach 1871–1945, Studia Elbląskie (studiaelblaskie.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 08.09.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json