UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wzbudzać

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. budzić

1. niepokój

Definicja

wywoływać jakieś reakcje, np. postawy lub uczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  budzić, zbudzać

Połączenia

  • decyzja, idea, groźba, książka, kwestia, pomysł, postępowanie, problem, projekt, przepis, ustawa, wystawa, zachowanie wzbudza coś
  • wzbudzać agresję, ciekawość, czujność, emocje, entuzjazm, gniew, kontrowersje, lęk, litość, nadzieje, namiętność, nienawiść, niepokój, niesmak, obawy, oburzenie, odrazę, panikę, poczucie winy, podejrzenia, podziw, uznanie, pragnienie, protesty, radość, respekt, sensację, sprzeciw, strach, sympatię, szacunek, śmiech, wątpliwości, współczucie, zachwyt, zainteresowanie, zastrzeżenia, zaufanie, zazdrość, zdziwienie
  • wzbudzać coś swoją działalnością, swoją postawą, swoim wyglądem
  • wzbudzać coś w człowieku, w czytelnikach, w dzieciach, w ludziach, w młodzieży, w politykach, w sobie, w społeczeństwie, w uczniach, w widowni
  • wzbudzać coś u obywateli, u obserwatorów, u widzów
  • wzbudzać coś wśród dzieci, wśród ludzi, wśród polityków, wśród słuchaczy, wśród turystów

Cytaty

Tryb życia nietoperzy sprawia, że nie zawsze zdajemy sobie sprawę z ich obecności. Od wieków wzbudzały lęk, podobnie jak inne stworzenia aktywne nocą.

źródło: KWSJP: Grzegorz Lesiński: Zwierzęta obok nas, Cztery kąty, 1995, nr 7

Z początku władze policyjne nie zwracały na niego baczniejszej uwagi. Wymizerowany, chorowitym wyglądem wzbudzał raczej litość niż podejrzenia.

źródło: KWSJP: Ferajna Hipka Wariata, Dziennik Polski, 2000-08-05

Olga wzbudzała w Zygmuncie wręcz ojcowskie uczucia.

źródło: KWSJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Spędzałem noce w jej wynajętym mieszkaniu na Stegnach i rzadziej zaglądałem do Podkowy, co przy naszym trybie życia długo nie wzbudzało u Jagi żadnych podejrzeń.

źródło: KWSJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Tak duże korekty budżetu zawsze wzbudzają kontrowersje wśród radnych opozycji.

źródło: KWSJP: Artur Janowski: Wydamy ekstra kasę, Nowa Trybuna Opolska, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wzbudzam
wzbudzamy
2 os. wzbudzasz
wzbudzacie
3 os. wzbudza
wzbudzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wzbudzałem
+(e)m wzbudzał
wzbudzałam
+(e)m wzbudzała
wzbudzałom
+(e)m wzbudzało
wzbudzaliśmy
+(e)śmy wzbudzali
wzbudzałyśmy
+(e)śmy wzbudzały
2 os. wzbudzałeś
+(e)ś wzbudzał
wzbudzałaś
+(e)ś wzbudzała
wzbudzałoś
+(e)ś wzbudzało
wzbudzaliście
+(e)ście wzbudzali
wzbudzałyście
+(e)ście wzbudzały
3 os. wzbudzał
wzbudzała
wzbudzało
wzbudzali
wzbudzały

bezosobnik: wzbudzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wzbudzał
będę wzbudzać
będę wzbudzała
będę wzbudzać
będę wzbudzało
będę wzbudzać
będziemy wzbudzali
będziemy wzbudzać
będziemy wzbudzały
będziemy wzbudzać
2 os. będziesz wzbudzał
będziesz wzbudzać
będziesz wzbudzała
będziesz wzbudzać
będziesz wzbudzało
będziesz wzbudzać
będziecie wzbudzali
będziecie wzbudzać
będziecie wzbudzały
będziecie wzbudzać
3 os. będzie wzbudzał
będzie wzbudzać
będzie wzbudzała
będzie wzbudzać
będzie wzbudzało
będzie wzbudzać
będą wzbudzali
będą wzbudzać
będą wzbudzały
będą wzbudzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wzbudzajmy
2 os. wzbudzaj
wzbudzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wzbudzałbym
bym wzbudzał
wzbudzałabym
bym wzbudzała
wzbudzałobym
bym wzbudzało
wzbudzalibyśmy
byśmy wzbudzali
wzbudzałybyśmy
byśmy wzbudzały
2 os. wzbudzałbyś
byś wzbudzał
wzbudzałabyś
byś wzbudzała
wzbudzałobyś
byś wzbudzało
wzbudzalibyście
byście wzbudzali
wzbudzałybyście
byście wzbudzały
3 os. wzbudzałby
by wzbudzał
wzbudzałaby
by wzbudzała
wzbudzałoby
by wzbudzało
wzbudzaliby
by wzbudzali
wzbudzałyby
by wzbudzały

bezosobnik: wzbudzano by

bezokolicznik: wzbudzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wzbudzając

gerundium: wzbudzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wzbudzanie
wzbudzania
D. wzbudzania
wzbudzań
C. wzbudzaniu
wzbudzaniom
B. wzbudzanie
wzbudzania
N. wzbudzaniem
wzbudzaniami
Ms. wzbudzaniu
wzbudzaniach
W. wzbudzanie
wzbudzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wzbudzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wzbudzający
wzbudzający
wzbudzający
wzbudzające
wzbudzająca
D. wzbudzającego
wzbudzającego
wzbudzającego
wzbudzającego
wzbudzającej
C. wzbudzającemu
wzbudzającemu
wzbudzającemu
wzbudzającemu
wzbudzającej
B. wzbudzającego
wzbudzającego
wzbudzający
wzbudzające
wzbudzającą
N. wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającą
Ms. wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wzbudzający
wzbudzający
wzbudzające
wzbudzające
D. wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających
C. wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
B. wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających
wzbudzające
N. wzbudzającymi
wzbudzającymi
wzbudzającymi
wzbudzającymi
Ms. wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wzbudzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wzbudzany
wzbudzany
wzbudzany
wzbudzane
wzbudzana
D. wzbudzanego
wzbudzanego
wzbudzanego
wzbudzanego
wzbudzanej
C. wzbudzanemu
wzbudzanemu
wzbudzanemu
wzbudzanemu
wzbudzanej
B. wzbudzanego
wzbudzanego
wzbudzany
wzbudzane
wzbudzaną
N. wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzaną
Ms. wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wzbudzani
wzbudzani
wzbudzane
wzbudzane
D. wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych
C. wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
B. wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzane
N. wzbudzanymi
wzbudzanymi
wzbudzanymi
wzbudzanymi
Ms. wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych

odpowiednik aspektowy: wzbudzić

Składnia

bez ograniczeń + wzbudzać +
CO + (w KIM | u KOGO | wśród KOGO)

2. energię

Definicja

powodować, że coś się wytwarza lub staje się aktywne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zbudzać

Połączenia

  • fala, laser, promień wzbudza coś
  • wzbudzać atomy, drgania, energię, impuls, stan, poziom, prąd, ruch, sygnał, układ
  • wzbudzać coś cewką, falami, prądem elektrycznym

Cytaty

W rezultacie generator ten wzbudza pewną zależną od oporu R2 częstotliwość powodującą stały dźwięk o jednakowym tonie w głośniku.

źródło: KWSJP: Andrzej Moldenhawer: Pomocnik kąpielowy, Młody Technik, nr 2, 1966

W procesie nieelastycznego rozpraszania silnie wzbudzane są stany kolektywne.

źródło: KWSJP: Marian Jaskóła: Zastosowanie akceleratorów do badania struktury poziomów jądrowych, 1970

Elektromagnesy wirnika wbudowuje się natomiast w podwozie wagonu. Silnik taki, zamiast wirowania, wzbudza pracę wirową, popychając pociąg wzdłuż wspomnianej szyny reakcyjnej.

źródło: KWSJP: Poznaj Świat, 1987, nr 4

Ponadto stosuje się coraz częściej elektryczne maty grzejne [...] oraz elektrooporowe promienniki podczerwieni wzbudzane prądem elektrycznym.

źródło: KWSJP: Zygmunt Jamroży: Beton i jego technologie, 2000

Elementy przymocowane są trwale do panelu, a siła elektromagnetyczna, jaka między nimi powstaje, powoduje wyginanie płyty i wzbudza drgania.

źródło: KWSJP: Łukasz Pilarczyk: Nie wszystko NXT, co płaskie, Enter, 2002, nr 2

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wzbudzam
wzbudzamy
2 os. wzbudzasz
wzbudzacie
3 os. wzbudza
wzbudzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wzbudzałem
+(e)m wzbudzał
wzbudzałam
+(e)m wzbudzała
wzbudzałom
+(e)m wzbudzało
wzbudzaliśmy
+(e)śmy wzbudzali
wzbudzałyśmy
+(e)śmy wzbudzały
2 os. wzbudzałeś
+(e)ś wzbudzał
wzbudzałaś
+(e)ś wzbudzała
wzbudzałoś
+(e)ś wzbudzało
wzbudzaliście
+(e)ście wzbudzali
wzbudzałyście
+(e)ście wzbudzały
3 os. wzbudzał
wzbudzała
wzbudzało
wzbudzali
wzbudzały

bezosobnik: wzbudzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wzbudzał
będę wzbudzać
będę wzbudzała
będę wzbudzać
będę wzbudzało
będę wzbudzać
będziemy wzbudzali
będziemy wzbudzać
będziemy wzbudzały
będziemy wzbudzać
2 os. będziesz wzbudzał
będziesz wzbudzać
będziesz wzbudzała
będziesz wzbudzać
będziesz wzbudzało
będziesz wzbudzać
będziecie wzbudzali
będziecie wzbudzać
będziecie wzbudzały
będziecie wzbudzać
3 os. będzie wzbudzał
będzie wzbudzać
będzie wzbudzała
będzie wzbudzać
będzie wzbudzało
będzie wzbudzać
będą wzbudzali
będą wzbudzać
będą wzbudzały
będą wzbudzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wzbudzajmy
2 os. wzbudzaj
wzbudzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wzbudzałbym
bym wzbudzał
wzbudzałabym
bym wzbudzała
wzbudzałobym
bym wzbudzało
wzbudzalibyśmy
byśmy wzbudzali
wzbudzałybyśmy
byśmy wzbudzały
2 os. wzbudzałbyś
byś wzbudzał
wzbudzałabyś
byś wzbudzała
wzbudzałobyś
byś wzbudzało
wzbudzalibyście
byście wzbudzali
wzbudzałybyście
byście wzbudzały
3 os. wzbudzałby
by wzbudzał
wzbudzałaby
by wzbudzała
wzbudzałoby
by wzbudzało
wzbudzaliby
by wzbudzali
wzbudzałyby
by wzbudzały

bezosobnik: wzbudzano by

bezokolicznik: wzbudzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wzbudzając

gerundium: wzbudzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wzbudzanie
wzbudzania
D. wzbudzania
wzbudzań
C. wzbudzaniu
wzbudzaniom
B. wzbudzanie
wzbudzania
N. wzbudzaniem
wzbudzaniami
Ms. wzbudzaniu
wzbudzaniach
W. wzbudzanie
wzbudzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wzbudzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wzbudzający
wzbudzający
wzbudzający
wzbudzające
wzbudzająca
D. wzbudzającego
wzbudzającego
wzbudzającego
wzbudzającego
wzbudzającej
C. wzbudzającemu
wzbudzającemu
wzbudzającemu
wzbudzającemu
wzbudzającej
B. wzbudzającego
wzbudzającego
wzbudzający
wzbudzające
wzbudzającą
N. wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającą
Ms. wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wzbudzający
wzbudzający
wzbudzające
wzbudzające
D. wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających
C. wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
wzbudzającym
B. wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających
wzbudzające
N. wzbudzającymi
wzbudzającymi
wzbudzającymi
wzbudzającymi
Ms. wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających
wzbudzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wzbudzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wzbudzany
wzbudzany
wzbudzany
wzbudzane
wzbudzana
D. wzbudzanego
wzbudzanego
wzbudzanego
wzbudzanego
wzbudzanej
C. wzbudzanemu
wzbudzanemu
wzbudzanemu
wzbudzanemu
wzbudzanej
B. wzbudzanego
wzbudzanego
wzbudzany
wzbudzane
wzbudzaną
N. wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzaną
Ms. wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wzbudzani
wzbudzani
wzbudzane
wzbudzane
D. wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych
C. wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
wzbudzanym
B. wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzane
N. wzbudzanymi
wzbudzanymi
wzbudzanymi
wzbudzanymi
Ms. wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych
wzbudzanych

odpowiednik aspektowy: wzbudzić

Składnia

bez ograniczeń + wzbudzać +
CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 21.12.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json