UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

narodzić

Chronologizacja

1400, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. narodzę
 narodzimy
2 os. narodzisz
 narodzicie
3 os. narodzi
 narodzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. narodziłem
+(e)m narodził
 narodziłam
+(e)m narodziła
 narodziłom
+(e)m narodziło
 narodziliśmy
+(e)śmy narodzili
 narodziłyśmy
+(e)śmy narodziły
2 os. narodziłeś
+(e)ś narodził
 narodziłaś
+(e)ś narodziła
 narodziłoś
+(e)ś narodziło
 narodziliście
+(e)ście narodzili
 narodziłyście
+(e)ście narodziły
3 os. narodził
 narodziła
 narodziło
 narodzili
 narodziły

bezosobnik: narodzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. narodźmy
naródźmy
2 os. narodź
naródź
 narodźcie
naródźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. narodziłbym
bym narodził
 narodziłabym
bym narodziła
 narodziłobym
bym narodziło
 narodzilibyśmy
byśmy narodzili
 narodziłybyśmy
byśmy narodziły
2 os. narodziłbyś
byś narodził
 narodziłabyś
byś narodziła
 narodziłobyś
byś narodziło
 narodzilibyście
byście narodzili
 narodziłybyście
byście narodziły
3 os. narodziłby
by narodził
 narodziłaby
by narodziła
 narodziłoby
by narodziło
 narodziliby
by narodzili
 narodziłyby
by narodziły

bezosobnik: narodzono by

bezokolicznik: narodzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: narodziwszy

gerundium: narodzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: narodzony

Pochodzenie

Zob. rodzić

1. dużo dzieci

Definicja

urodzić dużo potomstwa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  urodzić

Cytaty

Czyż nie lepiej byłoby dla tej szlachcianki o mentalności mniszki i bigotki wyjść za mąż za jakiegoś polskiego szlachcica, narodzić dzieci i być szczęśliwą w swym skromnym bycie?

źródło: Elwira Watała: Cuchnący Wersal, 2007 (pdf-x.pl)

Nie znoszę argumentów: „skoro natura dała”, natura dała jajniki suce, żeby jak najszybciej narodziła szczeniąt, a to ile będzie później żyła, to już naturę nie obchodzi.

źródło: Internet: ogloszenia.re-volta.pl/forum/topic/32/1246/

Składnia

bez ograniczeń + narodzić +
KOGO/CZEGO

2. syna

Definicja

daw. 
urodzić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  urodzić, zrodzić

Cytaty

W ten to sposób - jak wierzono w średniowieczu, za sprawą naszego świętego - księżna niemal w cudowny sposób zaszła w ciążę, a potem narodziła syna Bolesława, któremu dano przydomek Krzywousty.

źródło: NKJP: Michał Rożek: Łaskawy święty, Dziennik Polski, 2008-02-16

Składnia

bez ograniczeń + narodzić +
KOGO/CO

3. ambicję

Definicja

książk. 
spowodować powstanie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zrodzić

Cytaty

Ulala [...] jest fikcyjną postacią z gry wideo Space Channel 5. Mając 12 lat, przeżyła wypadek statku kosmicznego [...]. Wypadek nie tylko skłonił Ulalę do bycia prezenterką [...], ale również narodził w niej ambicję, aby zostać najlepszą prezenterką telewizyjną w galaktyce.

źródło: NKJP: Internet

Gdyby jednak Żydów nie było, gdyby nie istnieli, te same frustracje, które rodzą antysemityzm, musiałyby narodzić jakiś inny obiekt nienawiści i inne demoniczne wyjaśnienie doznawanych zbiorowo i indywidualnie niepowodzeń.

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór, 1998

Składnia

bez ograniczeń + narodzić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 21.10.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN